← 奥维德

爱经

§1.13.1-1.13.48

请求黎明女神延迟破晓的控诉

诗人向宣告早晨到来的黎明女神诉说,希望她能延迟日出以便自己能继续与情人温存,并通过列举黎明带给世人的种种劳苦来责难她。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Iam super oceanum venit a seniore marito

黄金发丝的女神,已经从她那年老的丈夫身边,

​Flava pruinoso quae vehit axe diem.

跨越大洋而来,用她那覆着霜的轮轴运送白昼。

'Quo properas, Aurora? mane! — sic1 Memnonis umbris

“你往何处行色匆匆,奥罗拉?停留吧!——这样,对于门农的阴魂,

​Annua sollemni caede parentet avis!

那一年一度的鸟儿便会用神圣的牺牲来祭奠!

5

​Nunc iuvat in teneris dominae iacuisse lacertis;

现在正是躺在女主人温柔怀抱中令人惬意的时候;

​Si quando, lateri nunc bene iuncta meo est.

若有何时,正是现在她正紧紧贴在我的身旁。

​Nunc etiam somni pingues et frigidus aer,

现在沉睡依然浓厚,空气依旧清冷,

​Et liquidum tenui gutture cantat avis.

鸟儿用它那纤细的喉咙唱着清脆的歌。

​Quo properas, ingrata viris, ingrata puellis?

你往何处行色匆匆,被男人们厌恶、被女人们厌恶的家伙?

10

​Roscida purpurea supprime lora manu!

用你那玫瑰色的手收紧沾满露水的手缰吧!

​Ante tuos ortus melius sua sidera servat

在你升起之前,水手更能看准他所仰赖的星辰,

​Navita nec media nescius errat aqua;

也不会在茫茫大海中迷失方向;

​Te surgit quamvis lassus veniente viator,

而你一到来,旅人无论多么疲惫也得起身,

​Et miles saevas aptat ad arma manus.

士兵也得让残酷的双手拿起武器。

15

​Prima2 bidente vides oneratos arva colentes;

你第一个看见那些肩负着双齿犁、在田间劳作的人;

​Prima vocas tardos sub iuga panda boves.

你第一个把步履迟缓的牛群唤到弯曲的轭下。

​Tu pueros somno fraudas tradisque magistris,

你剥夺了孩子们沉睡的时间,把他们交到老师手里,

​Ut subeant tenerae verbera saeva manus;

让他们柔弱的手去承受残酷的鞭打;

​Atque vades sponsum3 stultos ante Atria mittis,

你又把愚蠢的保证人送到法庭前去作保,

20

​Unius ut verbi grandia damna ferant.

使他们因区区一句话而遭受重大的损失。

​Nec tu consulto, nec tu iucunda diserto;

你对于法学顾问既不讨喜,对于辩才无碍者也非乐事;

​Cogitur ad lites surgere uterque novas.

他们双方都不得不为了新的诉讼而起床。

​Tu, cum feminei possint cessare labores,

在妇女的劳作本可以停息的时候,你

​Lanificam revocas ad sua pensa manum.

却把纺纱的双手唤回到它那分配好的工作里。

25

​Omnia perpeterer — sed surgere4 mane puellas,

一切我都可以忍受——但是让姑娘们大清早起床,

​Quis nisi cui non est ulla puella ferat?

除了那些没有任何姑娘的人,谁能容忍?

​Optavi quotiens, ne nox tibi cedere vellet,

我曾多少次祈望,黑夜不愿对你让步,

​Ne fugerent vultus sidera mota tuos!

运行的星辰不会从你的容颜前逃离!

​Optavi quotiens, aut ventus frangeret axem,

我曾多少次祈望,要么狂风能折断你的车轴,

30

​Aut caderet spissa nube retentus equus!

要么你的马匹被浓密的云层阻挡而倒下!

​Invida, quo properas? quod erat tibi filius ater,

嫉妒的家伙,你往何处行色匆匆?你有一个黑皮肤的儿子,

​Materni fuerat pectoris ille color.

那正是因为那是他母亲心灵的颜色。

35

​Tithono vellem5 de te narrare liceret;

我真希望提托诺斯能被允许诉说关于你的事;

​Fabula non caelo turpior ulla foret.

天界之中再没有比这更丑陋的传闻了。

​Illum dum refugis, longo quia grandior aevo,

正因为他因漫长的岁月而极其年老,你便避开他,

​Surgis ad invisas a sene6 mane rotas.

清晨从那老人身边起身,走向你那令人厌恶的车轮。

​At si, quem mavis, Cephalum conplexa teneres,

但如果是你更喜欢的刻法罗斯,你将他拥抱在怀中,

40

​Clamares: "lente currite, noctis equi!"

你就会大喊:‘慢慢跑吧,黑夜的马群!’

​Cur ego plectar amans, si vir tibi marcet ab annis?

如果你的丈夫因岁月而枯萎,为什么在爱中的我却要受罚?

​Num me nupsisti conciliante seni?

难道是你嫁给那老人,是由我作媒的吗?

​Adspice, quot somnos iuveni donarit amato

看啊,月神给了她心爱的青年多少次睡眠!

​Luna! — neque illius forma secunda tuae.

而且她的美貌并不逊色于你。

45

​Ipse deum genitor, ne te tam saepe videret,

众神之父自己,为了不致如此频繁地见到你,

​Commisit noctes in sua vota duas.'

为了达成他自己的心愿,曾将两个夜晚合并在一起。”

​Iurgia finieram. scires audisse: rubebat —

我已经结束了我的责难。你会知道她已经听到了:她脸红了——

​Nec tamen adsueto tardius orta dies!

然而,白昼并没有比平时更迟升起!

语法注6 条
  1. 1.13.3sic

    副词 sic 在此具有条件意味,意为“在这样的条件之下(如果你留下)”,为随后表示祝愿的现在时虚拟语气 parentet 提供前提条件。

  2. 1.13.15Prima

    形容词 primus 的阴性单数主格形式,与主语(Aurora)一致。在此作副词性理解,意为“你首先……”。

  3. 1.13.19sponsum

    动词 spondeo(担保、承诺)的 supine(对格形式),与表示运动的动词 mittis 连用,构成表示“为了作保”的目的结构。

  4. 1.13.25surgere

    引导“宾格加不定式”短语 surgere mane puellas(姑娘们在清晨起床)的不定式。整个短语作为下一行主动词 ferat(容忍、承受)的宾语(“谁能容忍姑娘们起床……”)。

  5. 1.13.35vellem

    动词 volo 的未完成过去时虚拟语气,表示现在无法实现的愿望。与从句中的未完成过去时虚拟语气 liceret 连用,意为“(现在)要是允许……该有多好”。

  6. 1.13.38a sene

    介词短语 a sene(从老人那里)与紧随其后的副词 mane(在清晨)并置,共同修饰主动词 surgis,表示“清晨从老人身边起身”。它表示动作的起点或分离夺格。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.13.1-1.13.48