- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.32.1-37.32.14
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-10
罗马人从两面进攻波卡亚并遭遇顽强抵抗,直到该城在失去安条克援助的希望后投降。尽管罗马士兵开始洗劫,法官埃米利乌斯仍恢复了秩序,宽大对待该城并选择其港口作为冬营地。
hos portus tutissimos cum occupasset Romana classis, priusquam aut scalis aut operibus moenia adgrederetur, mittendos censuit praetor, qui principum magistratuumque animos temptarent. postquam obstinatos vidit, duobus simul locis oppugnare est adortus.
当罗马舰队占领了这些极安全的港口后,法务官在用梯子或攻城工事进攻城墙之前,认为应当派遣使者去试探首领和政务官的意图。当看到他们态度坚决时,他便开始同时在两处发起进攻。
altera pars infrequens aedificiis erat; templa deum aliquantum tenebant loci; ea1 prius ariete admoto quatere muros turresque coepit;
其中一部分建筑稀疏,神庙占了相当大的地方;首先在那里,他靠近破城槌,开始震击城墙和塔楼。
dein cum eo multitudo occurreret ad defendendum, altera quoque parte admotus aries; et iam utrimque sternebantur muri. ad quorum casum cum impetum Romani milites per ipsam stragem ruinarum facerent, alii scalis etiam ascensum in muros temptarent, adeo obstinate restitere oppidani, ut facile appareret plus in armis et virtute quam in moenibus auxilii esse.
随后,当群众奔赴那里进行防守时,另一部分也靠近了破城槌;此时两边的城墙都被击倒。当城墙倒塌,罗马士兵正穿过瓦砾堆发起冲锋,而其他人也试图用梯子登城时,镇民们顽强地抵抗,以至于很容易看出,在武器和勇气中比在城墙中有着更多的保卫力量。
coactus ergo periculo militum praetor receptui cani2 iussit, ne obiceret incautos furentibus desperatione ac rabie.
因此,法务官受到士兵危险的逼迫,下令鸣金收兵,以免让毫无防备的士兵面对因绝望和狂怒而发疯的敌人。
dirempto proelio, ne tum quidem ad quietem versi, sed undique omnes ad munienda et obmolienda, quae ruinis strata erant, concurrerunt. huic operi intentis supervenit Q. Antonius a praetore missus, qui castigata pertinacia eorum maiorem curam Romanis quam illis ostenderet3 esse, ne in perniciem urbis pugnaretur; si absistere furore vellent, potestatem iis dari eadem condicione, qua prius C. Livii in fidem venissent, se tradendi.
战斗中断后,他们甚至在此时也没有去休息,而是所有人从四面八方奔来,为了加固和堵塞那些被废墟夷平的地方。当他们专注于这项工作时,法务官派来的昆图斯·安东尼乌斯来到了他们面前;他斥责了他们的固执,表明罗马人比他们自己更关心不要让战斗导致城市的毁灭;如果他们愿意停止狂妄,他们就被赋予在先前归顺盖乌斯·利维乌斯时相同的条件下投降的机会。
haec cum audissent, quinque dierum spatio ad deliberandum sumpto, temptata interim spe auxilii ab Antiocho, postquam legati missi ad regem nihil in eo praesidii esse retulerant, tum portas aperuerunt, pacti, ne quid hostile paterentur.
听到这些话后,他们争取了五天的时间进行商议,期间试探了安条克提供援助的希望,在派往国王的使者汇报国王那里毫无依靠之后,他们才打开了城门,并约定不遭受任何敌对待遇。
cum signa in urbem inferrentur et pronuntiasset praetor parci se deditis velle, clamor undique est sublatus, indignum facinus esse, Phocaeensis, numquam fidos socios, semper infestos hostis, impune eludere.
当军旗被抬进城里,法务官宣布他希望宽恕投降者时,四面八方响起了呼喊声,说从未忠实于盟约、始终是凶恶敌人的波卡亚人竟然免受惩罚,这是件不公正的事。
ab hac voce velut signo a praetore dato ad diripiendam urbem passim discurrunt. Aemilius primo resistere et revocare4 dicendo captas, non deditas diripi urbes, et in iis tamen imperatoris, non militum arbitrium esse.
一听到这声音,士兵们就像得到了法务官给出的信号一样,纷纷散开去掠夺城市。埃米利乌斯起初抵制并召回他们,说被掠夺的是被攻占的城市,而不是投降的城市,而且即使在这些城市中,决定权也在将军手中,而不在士兵手中。
postquam ira et avaritia imperio potentiora erant, praeconibus per urbem missis liberos omnes in forum ad se convenire iubet, ne violarentur; et in omnibus, quae ipsius potestatis fuerunt, fides constitit praetoris:
在愤怒和贪婪压倒了命令之后,他向全城发出传令官,命令所有自由公民到广场上他的面前集合,以免受到伤害;而在一切属于他自己权力范围内的事务中,法务官的信义都得到了履行。
urbem agrosque et suas leges iis restituit; et, quia hiems iam appetebat, Phocaeae portus ad hibernandum classi delegit.
他将城市、土地和他们自己的法律归还给他们;并且,由于冬季即将来临,他选择了波卡亚的港口作为舰队的过冬地。
- 37.32.2ea
作地点夺格(省略了 ea parte,或作副词“在彼处”解)。虽然在理论上也可以理解为指代前文 'templa deum' 的中性复数宾格,但由于 'quatere' 之后已有直接宾语 'muros turresque',因此将其作为表示地点的副词性夺格更为合适。
- 37.32.6receptui cani
cani 是不及物动词 'cano'(意为“鸣响”)的无人称被动不定式,而 'receptui' 是表示目的的与格(意为“为了撤退”)。两者共同构成一种无人称惯用表达,意为“下令吹响退兵信号”。
- 37.32.8qui... ostenderet
关系代名词 'qui' 引导一个带有虚拟式过去未完成时 'ostenderet' 的目的关系从句(意为“为了表明”)。先行词为主句的主语 'Q. Antonius'。
- 37.32.12resistere et revocare
历史不定式,以主格 'Aemilius' 为主语,代替直陈式未完成过去时使用,用以生动地描绘紧迫而连贯的动作。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(7 处,最近 2026-10-12)
- 2026-10-12 统一书写 — 译文 6 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
