← 贺拉斯

书信诗

§2.2.72-2.2.145

罗马的喧嚣、作诗之难与人生的真正和谐

诗人描述了在罗马的喧嚣中创作诗歌的困难,讽刺了文人之间荒谬的相互捧杀,并主张严厉的自我审判,以及放弃诗作去学习人生的真正和谐(哲学)。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
72

​festinat calidus mulis gerulisque redemptor,

急躁的承包商带着骡子和搬运工匆匆走过,

​torquet nunc lapidem, nunc ingens machina tignum,

巨大的机器一会儿吊起石头,一会儿吊起巨木,

​tristia robustis luctantur funera plaustris,

悲伤的送葬队伍与结实的货车挤作一团,

75

​hac rabiosa fugit canis, hac lutulenta ruit sus:

这边一条疯狗逃窜,那边一只泥泞的母猪横冲直撞:

​i nunc1 et versus tecum meditare canoros.

去吧,现在就去,并在你心中思索那些声音和谐的诗句。

​scriptorum chorus omnis amat nemus et fugit urbem,

作家的队伍全都热爱树林而逃避城市,

​rite cliens Bacchi somno gaudentis et umbra:

他们是理所当然喜爱睡眠与阴凉的巴克科斯的信徒:

​tu me inter strepitus nocturnos atque diurnos

难道你想让我在夜以继日的喧嚣之中,

80

​vis canere et contracta sequi vestigia vatum?

去歌唱,去追寻诗人们狭窄的足迹吗?

​ingenium,2 sibi quod vacuas desumpsit Athenas

一个将闲静的雅典选为自己去处,

​et studiis annos septem dedit insenuitque

并把七年时间奉献给学问,在书本与忧虑中

​libris et curis, statua taciturnius exit

老去的才智之士,往往像雕像一样沉默地走出家门,引得众人大笑:

​plerumque et risu populum quatit: hic ego rerum​fluctibus in mediis et tempestatibus urbis

而在罗马,在事务的重重波涛和都会的风暴之中,

​verba lyrae motura sonum conectere digner?3

我怎能甘愿去编织能激起竖琴之声的诗词?

​Frater erat Romae consulti rhetor, ut alter

在罗马,有一个修辞学家的兄弟是法学家,以至于他们

​alterius sermone meros audiret honores,

从对方的口中只能听到纯粹的称赞,

​Gracchus ut hic illi, foret huic ut Mucius ille.

仿佛这位是那位的格拉古,而那位是这位的穆基乌斯。

90

​qui minus argutos vexat furor iste poetas?

那种狂热对声音清脆的诗人们的折磨又怎么会少呢?

​carmina compono, hic elegos. mirabile visu

我创作抒情诗,这个人创作哀歌。这真是个令人赞叹、

​caelatumque novem Musis opus! adspice primum,

仿佛由九位缪斯精心雕琢的作品!先看看吧,

​quanto cum fastu, quanto molimine circum-spectemus

我们带着多么大的傲慢,多么大的做作,在四处

​vacuam Romanis vatibus aedem!

打量着那座为罗马诗人们空出来的神殿!

95

​mox etiam, si forte vacas, sequere et procul audi,

稍后,如果你碰巧有空,请跟在后面并在远处倾听,

​quid ferat et qua re sibi nectat uterque coronam.

每个人带来了什么,以及每个人为什么给自己编织桂冠。

​caedimur et totidem plagis consumimus hostem

我们互相痛击,用同样多的打击消耗对手,

​lento Samnites ad lumina prima duello.

就像萨姆奈特人在漫长决斗中直到点亮第一盏灯。

​discedo Alcaeus puncto illius; ille meo quis?

按照他的评判,我离去时成了阿尔卡埃乌斯;而在我的评判中,他是谁?

100

​quis nisi Callimachus? si plus adposcere visus,

除了卡利马科斯还能是谁?如果他似乎还想要求更多,

​fit Mimnermus et optivo cognomine crescit.

他就成了米姆内尔穆斯,并在他所期盼的别名中得意洋洋。

​multa fero, ut placem genus irritabile vatum,

我隐忍了许多,为了安抚那群易怒的诗人,

​cum scribo et supplex populi suffragia capto;

当我写作并像个恳求者一样去争取民众的选票时;

​idem finitis studiis et mente recepta

可一旦研究结束,神智恢复,同样的我

105

​obturem patulas impune legentibus auris.

就会塞住张开的耳朵,对那些朗读诗歌的人不予理睬。

​Ridentur mala qui componunt carmina; verum

那些写出蹩脚诗歌的人会被人嘲笑;然而

​gaudent scribentes et se venerantur et ultro,

他们在写作时感到快乐,崇拜自己,而且

​si taceas, laudant quidquid scripsere beati.

即使你保持沉默,他们也会幸福地赞美自己所写的一切。

​at qui legitimum cupiet fecisse poema,

但凡渴望创作出合乎规矩的诗作的人,

110

​cum tabulis animum censoris sumet honesti;

在拿起书板时,必定会带有一位正直的监察官的心灵;

​audebit, quaecumque parum splendoris habebunt

他将敢于,把任何缺乏光彩、

​et sine pondere erunt et honore indigna ferentur,

没有分量、且被认为配不上荣誉的

​verba movere loco, quamvis invita recedant

词汇从其位置上移除,尽管它们极不情愿地退去,

​et versentur adhuc intra penetralia Vestae;

并且至今还保留在维斯塔神殿的内殿之中;

115

​obscurata diu populo bonus eruet atque

这位优秀的诗人将挖掘出长期对民众隐蔽的词汇,

​proferet in lucem speciosa vocabula rerum,

并将事物美丽的名称展现于光芒之下,

​quae priscis memorata Catonibus atque Cethegis

这些词汇虽曾被古老的卡托们和塞特古斯们提及,

​nunc situs informis premit et deserta vetustas;

现在却被难看的霉斑和被遗弃的古老岁月所掩埋;

​adsciscet nova, quae genitor produxerit usus.

他将接纳新词,这些词是由其母亲——“惯用”所创造的。

120

​vemens et liquidus puroque simillimus amni

他将如同清澈纯净的河流一般,奔腾不息、清澈见底,

​fundet opes Latiumque beabit divite lingua;

倾泻财富,用丰富的语言使拉提乌姆幸福;

​luxuriantia compescet, nimis aspera sano

他将抑制过度繁茂的部分,用健康的修饰来抚平

​levabit cultu, virtute carenti tollet,

过于粗糙的部分,并去掉缺乏生命力的东西;

​ludentis speciem dabit et torquebitur, ut qui

他将呈现出在嬉戏的样子,实际上却在备受煎熬,就像那个

125

​nunc Satyrum, nunc agrestem Cyclopa movetur.4

一会儿跳萨提尔舞,一会儿跳粗野的库克罗普斯舞的人一样。

​Praetulerim5 scriptor delirus inersque videri,

我宁愿被看作是一个疯狂而无能的作家,

​dum mea delectent mala me vel denique fallant,

只要我那些蹩脚的作品能取悦我,或者说到底能蒙蔽我,

​quam sapere et ringi. fuit haud ignobilis Argis,

也胜过拥有智慧却痛苦地咬牙切齿。在阿耳戈斯曾有一个并非无名之辈的人,

​qui se credebat miros audire tragoedos

他相信自己听到了奇妙的悲剧演员在表演,

130

​in vacuo laetus sessor plausorque theatro;

独自在空无一人的剧场里快乐地坐着、鼓着掌;

​cetera qui vitae servaret munia recto

但他却能以正确的方式履行生活中的

​more, bonus sane vicinus, amabilis hospes,

其他职责,确实是个好邻居、和蔼可亲的主人、

​comis in uxorem, posset qui ignoscere servis

对妻子温和,能宽恕奴隶,

​et signo laeso non insanire lagoenae,

即使酒瓶上的封条破损也不会发疯,

135

​posset qui rupem et puteum vitare patentem.

还能避开悬崖和敞开的深井。

​hic ubi cognatorum opibus curisque refectus

当他通过亲属的资助和照料康复,

​expulit elleboro morbum bilemque meraco,

用未稀释的藜芦驱逐了病痛和黑胆汁,

​et redit ad sese: “pol, me occidistis, amici,

并恢复了神智时,他说道:“天哪,朋友们,你们杀了我,

​non servastis,” ait, “cui6 sic extorta voluptas

而不是救了我,因为你们从我身上夺走了这样的快乐,

140

​et demptus per vim mentis gratissimus error.”

并用暴力去除了这最令人愉悦的心灵幻象。”

​Nimirum sapere est abiectis utile nugis,

显然,抛弃无聊的琐事以获得智慧是有益的,

​et tempestivum pueris concedere ludum,

把适时的游戏让给小孩子们,

​ac non verba sequi fidibus modulanda Latinis,

不去追逐那些要在拉丁竖琴上演奏的词句,

​sed verae numerosque modosque ediscere vitae,

而是去学会真正生活的律动与节律;

145

​quocirca mecum loquor haec tacitusque recordor:

因此,我默默地对自己说这些,并静静地回忆:

语法注6 条
  1. 2.2.76i nunc

    带有讽刺或挑战意味的祈使句惯用语(“去吧,现在就去……”),用于要求某人做一件极不切实际或不可能的事。

  2. 2.2.81ingenium

    抽象名词“才智、天赋”,在此代指具体具有这种才智的“人”或“学者”。

  3. 2.2.86digner

    虚拟式现在时第一人称单数,用于 deliberative(商榷/踌躇)或反问句,表示犹豫或“我怎能甘愿/有心思去……”之意。

  4. 2.2.125movetur

    动词 moveor 的单数第三人称,在此处具有希腊语中动语态(middle voice)或带同源宾语的特征,意为“跳起(萨提尔或独眼巨人的)舞蹈”。

  5. 2.2.126praetulerim

    虚拟式完成时第一人称单数,用作 potential subjunctive(潜能/温和断言),表达委婉的偏好(“我宁愿被看作……”)。

  6. 2.2.139cui

    关系代名词的与格,在此处作为“分离与格”(dative of separation)使用,意为“从他(我)身上,快乐被夺走了”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:2.2.72-2.2.145