- 底本
- Horace, Satires, Epistles and Ars Poetica. Fairclough, H. Rushton (Henry Rushton), editor. London: William Heinemann Ltd.; Cambridge, MA: Harvard University Press, 1929.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:2.2.146-2.2.216
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
诗人从哲学角度反思了追求物质财富的虚无,指出真正的智慧在于正确地享受生活,而非执着于所有权。他奉劝人们在死亡收割一切之前,摆脱贪婪等情欲,体面地退出舞台。
Si tibi nulla sitim finiret copia lymphae,
如果哪怕再多的清水也无法止住你的口渴,
narrares medicis: quod,1 quanto plura parasti,
你会去告诉医生:然而,你得到的越多,
tanto plura cupis, nulline faterier audes?
就越想得到更多,这件事你难道不敢向任何人坦白吗?
si volnus tibi monstrata radice vel herba
如果有人给你指明了某种树根或草药,而你的伤口
non fieret levius, fugeres radice vel herba
并没有减轻,你就会避免再用这毫无疗效的树根或草药
proficiente nihil curarier: audieras, cui
来进行治疗。你曾听说过,神明
rem di donarent, illi decedere pravam
赐予财富的人,他身上的愚蠢
stultitiam; et cum sis nihilo sapientior ex quo
就会离去;然而,既然你自从变得更加富足之后
plenior es, tamen uteris monitoribus isdem?
并没有变得更聪明,你却依然听信那些同样的建言者吗?
At si divitiae prudentem reddere possent,
但如果财富能够使你变得睿智,
si cupidum timidumque minus te, nempe ruberes,
如果它们能减少你的贪婪与恐惧,那么,如果世上还有比你更
viveret in terris te si quis avarior uno.
贪婪的人活着,你定会感到羞愧。
si proprium est, quod quis libra mercatus et aere est,
如果用天秤和青铜币买下的东西就属于自己,
quaedam, si credis consultis, mancipat usus;2
那么,如果你相信法学家,某些东西则是靠“使用”来获得所有权的;
qui te pascit ager tuus est, et vilicus Orbi,
滋养你的田地就是你的,而奥尔比乌斯的管家,
cum segetes occat tibi mox frumenta daturas,
当他耙平那不久后将为你提供粮食的麦田时,
te dominum sentit, das nummos, accipis uvam,
他就视你为主。你付钱,你得到葡萄、
pullos, ova, cadum temeti: nempe modo isto
雏鸡、鸡蛋、一瓮美酒:显然,通过这种方式,
paulatim mercaris agrum, fortasse trecentis
你是在一点点买下那块田地,它也许是曾经花去
aut etiam supra nummorum milibus emptum.
三十万塞斯特尔提乌斯、甚至更多钱买来的。
quid refert, vivas numerato nuper an olim?
你是靠最近付清的钱还是靠很久以前付清的钱生活,这有什么区别?
emptor Aricini quondam Veientis et arvi
曾经买下阿里基亚或维伊田地的人,
emptum cenat holus, quamvis aliter putat; emptis
吃着买来的蔬菜,尽管他自己不这么认为;他用买来的
sub noctem gelidam lignis calefactat aënum;
木柴,在寒冷的夜里烧热他的铜锅;
sed vocat usque suum, qua populus adsita certis
但他却一直把那里称为“自己的”,直到栽种的白杨树以确定的
limitibus vicina refugit iurgia; tamquam
界限避免了与邻里的纠纷;仿佛
sit proprium quicquam, puncto quod mobilis horae
凡事能有其永久所有权似的——在转瞬即逝的一刻,
nunc prece, nunc pretio, nunc vi, nunc morte suprema
或是通过恳求,或是通过金钱,或是通过武力,或是通过最终的死亡,
permutet dominos et cedat in altera iura.
它就会更换主人,转入他人的法权之下。
sic quia perpetuus nulli datur usus, et heres
既然谁也没有永久的使用权,而继承人
heredem alterius velut unda supervenit undam,
就像一浪推着一浪般接替着另一个继承人,
quid vici prosunt aut horrea? quidve Calabris
庄园或粮仓又有什么用处?或者在卡拉布里亚的
saltibus adiecti Lucani, si metit Orcus
牧场上再增加卢卡尼亚的土地,如果冥王
grandia cum parvis, non exorabilis auro?
绝不为黄金所动,将伟大的与微小的一并收割?
Gemmas, marmor, ebur, Tyrrhena sigilla, tabellas,
宝石、大理石、象牙、伊特鲁里亚小雕像、绘画、
argentum, vestes Gaetulo murice tinctas
银器、用盖图利亚紫红染料染成的衣裳——
sunt qui non habeant, est qui non curat habere,
有些人无法拥有,而有些人却根本不在乎拥有。
cur alter fratrum cessare et ludere et ungui
为什么兄弟中的一人宁愿赋闲、玩乐、涂抹香油,
praeferat Herodis palmetis pinguibus, alter
胜过海洛德那肥沃的棕榈林,而另一人
dives et importunus ad umbram lucis ab ortu
虽然富有却终日忙碌,从日出到夜幕降临,
silvestrem flammis et ferro mitiget agrum,
用烈火和铁器去开垦荒凉的田地,
scit Genius, natale comes qui temperat astrum,
守护神知道,他是伴随并支配我们诞生之星的同伴,
naturae deus humanae, mortalis in unum
是人类本性的神明,与每个具体的
quodque caput,3 voltu mutabilis, albus et ater.
个人一同死去,他的面容千变万化,时而洁白,时而漆黑。
utar et ex modico, quantum res poscet, acervo
我要享用财富,并根据需要从我那温和的积蓄中索取,
tollam, nec metuam quid de me iudicet heres,
也不怕我的继承人将来会如何评判我,
quod non plura datis invenerit; et tamen idem
只因他发现我留下的没有比原先给他的更多;然而,同样是我,
scire volam, quantum simplex hilarisque nepoti
我也想知道,朴素而快乐的人与放荡的败家子之间有多大的不同,
discrepet et quantum discordet parcus avaro.
以及节俭的人与守财奴之间有多大的差距。
distat enim, spargas tua prodigus, an neque sumptum
因为这大不相同:你是像个败家子一样挥霍你的财产,还是既不愿
invitus facias neque plura parare labores,
勉强开销,也不费心去谋求更多,
ac potius, puer ut festis Quinquatribus olim,
反而像从前在五神节里度过假期的男孩一样,
exiguo gratoque fruaris tempore raptim,
匆匆享受那短暂而快乐的时光。
pauperies immunda domus procul absit: ego, utrum
只要家里没有肮脏的贫穷就行。至于我,无论
nave ferar magna an parva, ferar unus et idem.
我乘的是大船还是小船,我还是那个我,并无二致。
non agimur tumidis velis Aquilone secundo:
我们虽不曾乘着顺风、扬起饱满的帆前行,
non tamen adversis aetatem ducimus Austris,
但我们也不曾在逆境的风中虚度光阴;
viribus, ingenio, specie, virtute, loco, re
在力量、才智、外貌、美德、地位、财产方面,
extremi primorum, extremis usque priores.
我们在最优秀的人中敬陪末座,却始终领先于最底层的人。
Non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
你不贪财:那很好。但怎么说?其他的恶习是否也连同那个
cum vitio fugere? caret tibi pectus inani
缺点一起消失了?你的内心是否摆脱了空洞的
ambitione? caret mortis formidine et ira?
虚荣?它是否免受死亡的恐惧和愤怒的侵扰?
somnia, terrores magicos, miracula, sagas,
你嘲笑梦境、魔法恐怖、奇迹、女巫、
nocturnos lemures portentaque Thessala rides?
夜间的亡灵和色萨利的妖术吗?
natalis grate numeras? ignoscis amicis?
你是否心怀感激地数着自己的生日?你宽容朋友吗?
lenior et melior fis accedente senecta?
随着暮年将至,你是否变得更加温和、更加善良?
quid te exempta iuvat spinis de pluribus una?
如果从众多的刺中只拔掉一根,这对你又有何益?
vivere si recte nescis, decede peritis,
如果你不知道如何正确地生活,那就给懂得的人让路吧。
lusisti satis, edisti satis atque bibisti:
你已经玩够了,吃够了,也喝够了:
tempus abire tibi est, ne potum largius aequo4
是你该离去的时候了,免得在你过度饮酒之后,
rideat et pulset lasciva decentius aetas.
那些可以放肆得更合时宜的年轻一代嘲笑你并把你轰走。
- 2.2.147quod
引导一个名词性从句(“……这一事实”),作为说明和表白的对象(与 faterier audes 连用),解释了与肉体干渴相对应的精神上的贪婪。
- 2.2.159mancipat usus
指罗马法中的“时效取得”(usucapio)。主语 usus(使用)在诗意上被说成是执行了 mancipat(正式所有权转让)这一法理动作。
- 2.2.188mortalis in unum / quodque caput
caput 是提喻法,指“个人/生命”。这里表达了哲学观点:每个人独特的守护神(Genius)是会随着其守护个体的死亡而消逝的。
- 2.2.215potum largius aequo
potum 是宾格完成分词,修饰省略的代词 te(你)。largius aequo 是带有比较级的习惯表达,意为“比适度(aequo)更过量地(largius)”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-22)
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
