- 底本
- Horace, Satires, Epistles and Ars Poetica. Fairclough, H. Rushton (Henry Rushton), editor. London: William Heinemann Ltd.; Cambridge, MA: Harvard University Press, 1929.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:1.2.1-1.2.71
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
著者在普赖内斯特重读荷马史诗,通过作品中英雄人物与愚蠢行为的描写,向年轻的洛里乌斯阐明美德与智慧的重要性,并劝诫其克制欲望与愤怒。
Troiani belli1 scriptorem, Maxime Lolli,
特洛伊战争的叙述者,最伟大的洛里乌斯啊,
dum tu declamas Romae, Praeneste relegi;
当你在罗马练习雄辩之时,我已在普赖内斯特重新研读;
qui quid sit pulchrum, quid turpe, quid utile, quid non,
他指明了何为美,何为丑,何为有益,何为无益,
planius ac melius Chrysippo et Crantore dicit,
比克律西波斯和克兰托尔说得更清晰、更透彻。
cur ita crediderim, nisi quid te distinet, audi.
我为何如此认为,若无他事让你分心,且听我道来。
Fabula, qua Paridis propter narratur amorem
那个故事,由于帕里斯的爱情而叙述了
Graecia barbariae lento collisa duello,
希腊与蛮邦在持久的战争中发生碰撞,
stultorum regum et populorum continet aestus.
包含了愚蠢国王与民众的狂热。
Antenor censet belli praecidere causam:
安特诺尔主张斩断战争的起因:
quid Paris? ut salvus regnet vivatque beatus
帕里斯呢?他声称自己绝不能被强迫,
cogi posse negat.2 Nestor componere litis
哪怕是为了安全地统治并幸福地生活。内斯托尔急于平息
inter Peliden festinat et inter Atriden;
佩琉斯之子与阿特柔斯之子之间的争端;
hunc amor, ira quidem communiter urit utrumque,
爱火焚烧着前者,而愤怒则实实在在地同时灼烧着双方;
quidquid delirant reges, plectuntur Achivi.
国王们行事荒唐,受罚的却是阿凯亚平民。
seditione, dolis, scelere atque libidine et ira
伴随着叛乱、欺诈、罪恶以及欲望与愤怒,
Iliacos intra muros peccatur et extra.
在伊利翁的城墙内外,罪行不断发生。
Rursus, quid virtus et quid sapientia possit,
另一方面,为了展示德行与智慧的力量,
utile proposuit nobis exemplar Ulixen,
他为我们树立了奥德修斯这一有益的典范,
qui domitor Troiae multorum providus urbes
他是特洛伊的征服者,高瞻远瞩地视察了许多城邦
et mores hominum inspexit, latumque per aequor,
以及人们的风俗,并在辽阔的海洋上,
dum sibi, dum sociis reditum parat, aspera multa
在为自己和同伴谋求归途的过程中,
pertulit, adversis rerum immersabilis undis.
历尽了诸多艰难,在逆境的波涛中永不沉沦。
Sirenum voces et Circae pocula nosti;
你知道塞壬的歌声与喀耳刻的药杯;
quae si cum sociis stultus cupidusque bibisset,
倘若他像他的同伴一样愚蠢而贪婪地饮下,
sub domina meretrice fuisset turpis et excors,
他便会在一个妓女般的女主人手下变得丑陋且丧失理智,
vixisset canis immundus vel amica luto sus.
沦为一只肮脏的狗,或是一头喜爱泥泞的母猪般苟活。
nos numerus sumus et fruges consumere nati,
而我们只是凑数的人,生来只为消耗大地的作物,
sponsi Penelopae nebulones, Alcinoique
是一群等同于佩涅洛佩求婚者的无赖,是阿尔基诺奥斯宫廷中
in cute curanda plus aequo operata iuventus,
那些过度沉溺于保养皮肤的青年,
cui pulchrum fuit in medios dormire dies et
对他们而言,睡到日落中天是件美事,
ad strepitum citharae cessatum ducere curam.
并在基萨拉琴的弹奏声中打发忧虑、安于享乐。
Ut iugulent hominem, surgunt de nocte latrones;
为了谋财害命,强盗们在夜间起身;
ut te ipsum serves, non expergisceris? atqui
为了拯救你自己,你难道不愿醒来?然而,
si noles sanus, curres hydropicus;3 et ni
如果你在健康时不愿奔跑,得了水肿病后你也将不得不跑;并且若不
posces ante diem librum cum lumine, si non
天亮前就要来书本与灯火,若不
intendes animum studiis et rebus honestis,
将心思致力于学习与崇高的事务,
invidia vel amore vigil torquebere. nam cur
你便会因嫉妒或爱欲而彻夜难眠、备受煎熬。因为,
quae laedunt oculum festinas demere; si quid
眼睛进了沙尘你急于清除;但若有
est animum, differs curandi tempus in annum?
侵蚀着你的心灵,你为何要将治疗的时间推迟到明年?
dimidium facti qui coepit habet; sapere aude;
凡事起头难,开始者已有了一半功绩;敢于求知吧;
incipe! qui recte vivendi prorogat horam,
开始吧!那个拖延正直生活时刻的人,
rusticus exspectat dum defluat amnis; at ille
就像等候河水流尽的农夫;然而那河水
labitur et labetur in omne volubilis aevum
奔流不息,并将永远翻滚着流淌下去。
Quaeritur argentum puerisque beata creandis
人们追求着银子,追求能育女产子以带来福气的
uxor, et incultae pacantur vomere silvae:
妻子,荒凉的森林被犁头开垦治理:
quod satis est cui contingit, nihil amplius optet.
凡是分得足够之物的人,便不该再有奢求。
non domus et fundus, non aeris acervus et auri
房屋、土地、堆积如山的青铜和黄金,
aegroto domini deduxit corpore febris,
既不能从生病主人的身上驱走发热,
non animo curas; valeat possessor oportet,
也不能驱散心中的忧虑;占有者必须自己健康,
si comportatis rebus bene cogitat uti.
如果他想很好地享用所收集的财物。
qui cupit aut metuit, iuvat illum sic domus et res,
对于心怀渴望或恐惧的人,房屋和家产带给他的快乐,
ut lippum pictae tabulae, fomenta podagram,
就像画作之于眼疾患者,温敷之于痛风患者,
auriculas citharae collecta sorde dolentis.
或是基萨拉琴之于因积满污垢而疼痛的耳朵。
sincerum est nisi vas, quodcumque infundis acescit.
若容器不干净,无论倒入什么都会变酸。
Sperne voluptates; nocet empta dolore voluptas,
摒弃享乐;用痛苦换来的享乐有害无益。
semper avarus eget; certum voto pete finem.
贪婪之人永远匮乏;为你的祈愿寻找一个确定的界限。
invidus alterius macrescit rebus opimis;
嫉妒者因他人的丰衣足食而日渐消瘦;
invidia Siculi non invenere tyranni
西西里的僭主们未能发明出
maius tormentum, qui non moderabitur irae,
比嫉妒更大的刑罚。那些无法克制愤怒的人,
infectum volet esse, dolor quod suaserit et mens,
终将希望那些因痛苦与冲动而做下的事从未发生,
dum poenas odio per vim festinat inulto,
当他急于用武力去宣泄未平之恨、施加报复之时。
ira furor brevis est: animum rege; qui nisi paret
愤怒是短暂的疯狂:主宰你的心灵吧;它若不顺从,
imperat;4 hunc frenis, hunc tu compesce catena.
便会发号施令;你要用缰绳、用锁链将它驯服。
Fingit equum tenera docilem cervice magister
驯马师在马儿颈部尚且柔顺易教时,
ire viam qua monstret eques; venaticus, ex quo
训练它走骑手所指引的路;猎犬自
tempore cervinam pellem latravit in aula,
它在庭院里对着鹿皮吠叫之日起,
militat in silvis catulus, nunc adhibe puro
便在森林中效力。现在,趁你还是少年,用你纯洁的
pectore verba puer, nunc te melioribus offer,
心灵吸纳我的箴言,现在去追随更优秀的人吧。
quo semel est imbuta recens, servabit odorem
新陶罐一旦染上了某种气味,
testa diu. quod si cessas aut strenuus anteis,
它就会长期保留下去。然而,你若裹足不前,或是奋勇领先,
nec tardum opperior nec praecedentibus insto.
我既不会等待迟缓者,也不会紧跟在领先者的身后。
- 1.2.1Troiani belli
Troiani belli 使用形容词 Troianus 的属格与名词 belli 一致(“特洛伊战争的”),修饰 scriptorem,指代作为“特洛伊战争叙述者”的荷马。
- 1.2.11cogi posse negat
这是不定式对格结构(A.C.I.)中主语对格省略的例子。在主句动词 negat(他否认)所引导的不定式短语 cogi posse(能够被强迫)中,作为行为主体的代词 se(指帕里斯自己)被省略了。
- 1.2.34si noles sanus, curres hydropicus
在条件句 si noles(如果你不愿)之后,省略了与主句动词 curres(你将奔跑)相呼应的不定式 currere(奔跑)。这是一个隐喻:如果一个人在健康时(sanus)不愿跑步锻炼,那么当他患上水肿病(hydropicus)后,为了治病将不得不跑。用以比喻年轻时拖延追求智慧的危害。
- 1.2.62qui nisi paret imperat
关系代词 qui 的先行词是前一句中的 animum(心灵,激情)。该关系从句内部嵌入了条件从句 nisi paret(若不顺从),整体构成一个对比结构,指明“心灵(激情)如果不服从(理性),便会反过来主宰(人)”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
