← 贺拉斯

书信诗

§1.10.1-1.10.50

致富斯库斯书:赞美乡村生活与顺应自然

寄给喜爱都市的朋友富斯库斯的信,阐述了乡村之美与顺应自然生活的优越性,并劝诫要安分守己以保持自由与幸福。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Urbis amatorem Fuscum salvere iubemus

我们这群乡野的爱慕者,向城里的爱慕者富斯库斯问好。

​ruris amatores, hac in re scilicet una

诚然仅在这一件事上

​multum dissimiles, at cetera1 paene gemelli

大不相同,但在其余方面,

​fraternis animis (quidquid negat alter, et alter)

犹如怀着兄弟般情谊的孪生子(只要一人否定的,另一人也否定),

5

​adnuimus pariter vetuli notique columbi.

我们如老相识的鸽子般一同点头示意。

​Tu nidum servas; ego laudo ruris amoeni

你守着城里的巢穴;我却赞美那怡人的乡村中

​rivos et musco circumlita saxa nemusque.

潺潺的小溪、青苔覆盖的岩石与丛林。

​quid quaeris? vivo et regno, simul ista reliqui

还问什么?一旦离开了那些事物,

​quae vos ad caelum effertis rumore secundo,

即你们用好评将其奉上云端的事物,我便生活并如王般统治,

10

​utque sacerdotis fugitivus2 liba recuso;

并且我像神官手下逃跑的奴隶一般,拒绝祭祀的蜜饼;

​pane egeo iam mellitis potiore placentis.

我现在需要面包,它比甜眯眯的糕饼更合我意。

​Vivere Naturae si convenienter oportet,

如果必须顺应自然而生活,

​ponendaeque domo quaerenda est area primum,

且为了盖房必须首先寻找一块地皮,

​novistine locum potiorem rure beato?

你可知道有什么地方比这幸福的乡村更好?

15

​est ubi plus tepeant hiemes, ubi gratior aura

哪里有更温暖的冬日?哪里有更令人愉悦的微风

​leniat et rabiem Canis et momenta Leonis,

能缓解大犬星的狂怒与狮子星的冲击,

​cum semel accepit Solem furibundus acutum?

当它一旦狂怒地迎入那炽热的烈日?

​est ubi divellat somnos minus invida Cura?

哪里能让那心怀嫉妒的忧虑较少扰人清梦?

​deterius Libycis olet aut nitet herba lapillis?

难道草地散发的芬芳或闪烁的光芒,还不如利比亚的小石子?

20

​purior in vicis aqua tendit rumpere plumbum,

难道城里巷道中极力要胀破铅管的水,

​quam quae per pronum trepidat cum murmure rivum?

会比那在倾斜的小溪中伴着潺潺声流淌的水更清澈?

​nempe inter varias nutritur silva columnas,

诚然,在各式各样的柱子之间也会培植林木,

​laudaturque domus longos quae prospicit agros.

而能眺望辽阔田野的房屋也备受称赞。

​Naturam expelles furca, tamen usque recurret,

你虽用干草叉驱逐自然,她却总会折返,

25

​et mala perrumpet furtim fastidia victrix.

并将作为胜利者,悄然冲破你那有害的厌恶。

​Non, qui Sidonio contendere callidus ostro

凡不能巧妙地将那吸饱了阿奎努姆染料的羊毛

​nescit Aquinatem potantia vellera fucum,3

与西顿的紫红料进行对比的人,

​certius accipiet damnum propiusve medullis,

其蒙受的损失之确凿、伤及骨髓之深,绝不会

​quam qui non poterit vero distinguere falsum,

超过那无法辨别真伪的人。

30

​quem res plus nimio delectavere secundae,

顺境若曾令某人过度欣喜,

​mutatae quatient. si quid mirabere, pones

旦逢变故必受打击。你若对任何事物极度艳羡,

​invitus, fuge magna: licet4 sub paupere tecto

放弃时定会心不甘情不愿。避开宏图大业吧:在简陋的屋顶下,

​reges et regum vita praecurrere amicos.

人们在生活中便能超越帝王及帝王的朋友。

​Cervus equum pugna melior communibus herbis

一只更擅于搏斗的雄鹿,曾将马儿从共同的草地上

35

​pellebat, donec minor in certamine longo

驱逐出去,直到在这场持久的争斗中处于劣势的马儿

​imploravit opes hominis frenum que recepit;

恳求人类的援助,并接受了缰绳;

​sed postquam victor violens discessit ab hoste,

然而,当这暴力的胜利者最终离开了他的劲敌,

​non equitem dorso, non frenum depulit ore.

他既未能甩掉背上的骑手,也未能吐出口中的缰绳。

​sic qui pauperiem veritus potiore metallis

同样,那因害怕贫穷而失去了比黄金更宝贵的

40

​libertate5 caret, dominum vehet improbus atque

自由的人,必将卑躬屈膝地驮着主人,并且

​serviet aeternum, quia parvo nesciet uti.

永远沦为奴隶,因为他不懂得如何安于微薄。

​cui non conveniet sua res, ut calceus olim,

凡是命运与己不相称的人,就如古时的靴子一般,

​si pede maior erit, subvertet, si minor, uret.

若大过双脚便会绊倒他,若小了则会夹痛他。

​Laetus sorte tua vives sapienter, Aristi,

阿里斯提乌斯啊,愿你安于命运,明智地生活,

45

​nec me dimittes incastigatum, ubi plura

也不要在发现我贪得无厌、

​cogere quam satis est ac non cessare videbor,

且不知止步时,任由我免受责罚。

​imperat aut servit collecta pecunia cuique,

积累的财富要么支配着每个人,要么服从于每个人,

​tortum digna sequi potius quam ducere funem.

它只配跟随在绞紧的绳索后面,而不配牵引它。

​Haec tibi dictabam post fanum putre Vacunae,

这些是我在破败的瓦库娜神庙后面写给你的,

50

​excepto quod non simul esses, cetera laetus.

唯独缺了你在身旁,其余一切都令我快慰。

语法注5 条
  1. 1.10.3at cetera

    意为“在其余方面”的关系宾格(或希腊式宾格)。起副词作用,限制了主语被比作双胞胎的适用范围。

  2. 1.10.10sacerdotis fugitivus

    名词化使用的形容词 fugitivus(逃亡者)带有关联属格 sacerdotis(神官的)。隐喻在神官手下服侍的奴隶因吃腻了神殿里丰富的祭祀蜜饼而逃跑,用以比喻诗人比起奢华的城市生活更追求简朴的乡村面包。

  3. 1.10.26–27Non, qui Sidonio contendere callidus ostro / nescit Aquinatem potantia vellera fucum

    结构复杂的句子。主语为 qui nescit(不知道……的人),形容词 callidus 起副词作用(巧妙地)。动词 contendere(对比)将吸饱了阿奎努姆染料(Aquinatem fucum,宾格)的羊毛(vellera potantia,宾格)与西顿紫红料(Sidonio ostro,夺格)进行对比。

  4. 1.10.32licet

    非人称动词 licet(允许、能够),用以引导后面的不定式短语 reges et regum vita praecurrere amicos。

  5. 1.10.39potiore metallis / libertate

    “libertate”(自由)是表示缺乏的动词“caret”(缺乏)所要求的夺格。“metallis”(金属,此处指金银或财富)是相对于比较级形容词“potiore”(更可取的)的“比较夺格”,整句意为“比财富更可贵的自由”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:1.10.1-1.10.50