- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.74-9.147
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
当图尔努斯企图焚烧特洛伊舰队时,朱庇特应神母西贝莱的古老请求降下神迹,将船只化为海洋仙女。图尔努斯毫不退缩,反而将这一异兆解读为特洛伊人失去退路的绝境,并鼓舞士气继续进攻。
atque omnis facibus pubes accingitur atris.
所有的青年也都带上黑色的松木火把。
Diripuere focos; piceum fert fumida lumen
他们抢劫了火床;冒烟的火把传出沥青的光芒,
taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam.
乌尔卡努斯(火神)将混合着灰烬的火星送上星空。
Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris
缪斯们啊,是哪位神明为特洛伊人挡住了
avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes?
如此残酷的火灾?是谁将如此大火从船只旁退去?
Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis.
请告诉我。对这一行径的信仰虽古老,其名声却永恒流传。
Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida
当时,埃涅阿斯初次在弗里吉亚的伊达山
Aeneas classem et pelagi petere alta parabat,
建造舰队,并准备驶向大海深处,
ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum
众神之母贝雷肯提亚亲自对伟大的
vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti,
朱庇特用这些话请求道:
quod tua cara parens domito te poscit Olympo.1
“儿子啊,请满足你母亲的请求,这是在你征服奥林匹斯时,你亲爱的母亲向你要求的。
lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant,
在最崇高的山顶曾有一片神林,人们在那里进行祭祀,
nigranti picea trabibusque obscurus acernis:
它因黑色的松树和枫树的木材而显得阴暗:
has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret,
当达尔达诺斯青年缺乏舰队时,我曾乐意
laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit.
将这些赐予他们;但现在,焦虑的恐惧折磨着我忧虑的心。
Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem:2
消除我的恐惧,让母亲通过祈祷获得这样的能力:
ne cursu quassatae ullo neu turbine venti
使它们不被任何航程或风暴所摧毁,
vincantur, prosit nostris in montibus ortas.3
愿它们诞生于我们山林这一事实能为它们带来庇护。”
Filius huic contra, torquet qui sidera mundi:
旋转宇宙星辰的儿子对此回答道:
O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis?
“哦,母亲,您要把命运召向何方?您在为这些船只求什么?
Mortaline manu factae immortale carinae
难道凡人手造的船只,应该享有不朽的
fas habeant certusque incerta pericula lustret
权利,而埃涅阿斯在确定前程的同时,
Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas?
却要去经历不确定的危险吗?哪位神明被赋予了如此巨大的权力?
Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt
恰恰相反,当它们完成了使命,在未来的某一天
Ausonios olim, quaecumque evaserit undis
到达奥索尼亚的港口时,任何逃脱风浪、
Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva,
并将达尔达诺斯领袖载至劳伦图姆土地的船只,
mortalem eripiam formam magnique iubebo
我都将剥夺其凡俗的形式,并命其成为
aequoris esse deas, qualis Nereia Doto
伟大海洋的女神,正如涅柔斯的女儿多托
et Galatea secant spumantem pectore pontum.
和伽拉忒亚用胸脯劈开起泡沫的碧海那般。”
Dixerat idque ratum Stygii per flumina fratris,
他说完,便以他那冥河兄弟的河流起誓,
per pice torrentis atraque voragine ripas
借着那滚滚流淌着沥青和黑色深渊的河岸起誓,
adnuit et totum nutu tremefecit Olympum.
点头允诺,并以其首肯使整个奥林匹斯震颤。
Ergo aderat promissa dies et tempora Parcae
于是,承诺之日已至,帕尔卡们
debita complerant, cum Turni iniuria Matrem
已填满了注定的时间,此时图尔努斯的暴行促使神母
admonuit ratibus sacris depellere taedas.
警觉,从而将火把从神圣的船只旁驱逐。
Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens
在此,崭新的光芒首次在人们眼前闪耀,巨大的
visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus
暴风雨云被看见从曙光之方横越天空,
Idaeique chori; tum vox horrenda per auras
还有伊达山的合唱队;接着一个令人战栗的声音从空中
excidit et Troum Rutulorumque agmina complet:
传出,并笼罩了特洛伊与鲁图利人的队伍:
Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis
“特洛伊人啊,不要惊慌着去防卫我的船只,
neve armate manus: maria ante exurere Turno
也不要武装你们的双手:在图尔努斯被允许烧毁这些神圣的
quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae,
松木之前,大海会先燃尽。你们去吧,解开束缚,
ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque
去做海洋的女神吧:母亲如此命令。”于是,每艘
continuo puppes abrumpunt vincula ripis
船只立刻挣断了系在岸边的缆绳,
delphinumque modo demersis aequora rostris
如同海豚一般,将船首没入水中,投向海洋
ima petunt. Hinc virgineae (mirabile monstrum)
的深处。由此,她们以处女之姿(奇异的神迹!)——
quot prius aeratae steterant ad litora prorae
往昔有多少青铜船首伫立于岸边,
reddunt se totidem facies pontoque feruntur.
如今便有多少相同的面容显现并浮游于海上。
Obstipuere animis Rutuli, conterritus ipse
鲁图利人惊愕不已,梅萨普斯本人也因
turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis
战马受惊而惶恐,甚至连发出沙哑咆哮的
rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto.
蒂贝里努斯河也迟疑着,从深处收回了脚步。
At non audaci Turno fiducia cessit;
然而,大胆的图尔努斯并未丧失信心;
ultro animos tollit dictis atque increpat ultro:
相反,他用言语振奋士气,并大声斥责:
Troianos haec monstra petunt, his Iuppiter ipse
“这些异兆针对的是特洛伊人;朱庇特本人已剥夺了
auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes
他们惯常的援助,根本不等待鲁图利人的
exspectans Rutulos. Ergo maria invia Teucris
兵刃与火焰。因此,特洛伊人面前是无法通行的海洋,
nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est.
毫无逃跑的希望:世界的一半已被剥夺。
Terra autem in nostris manibus, tot milia gentes
而大地则在我们手中,千万个意大利民族
arma ferunt Italae. Nil me fatalia terrent,
正执兵仗。神明的那些命运启示,
siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum:
无论弗里吉亚人如何自我夸耀,都丝毫不能吓倒我:
sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva
对于命运和维纳斯而言,特洛伊人得以踏上
fertilis Ausoniae Troes. Sunt et mea contra
肥沃奥索尼亚的土地,便已足够。而在另一方面,
fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem,
我也有我自己的命运,那就是用铁兵消灭这个罪恶的民族,
coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas
因为我的新娘被抢走了:这痛苦并非仅触及
iste dolor solisque licet capere arma Mycenis.
阿特柔斯的儿子们,也并非仅允许迈锡尼拿起武器。
Sed periisse semel satis est: peccare fuisset
‘但是毁灭一次就足够了’:那么对于他们而言,
ante satis penitus4 modo non genus omne perosos
以前犯过一次罪就该彻底足够了,只要他们不是彻底痛恨所有的
femineum. Quibus haec medii fiducia valli
女性。这隔在中间的土垒的依托、
fossarumque morae, leti discrimina parva,
以及壕沟的阻碍——这些微小的生死之隔——竟给了他们勇气。
dant animos. At non viderunt moenia Troiae
难道他们没有看到由涅普顿之手
Neptuni fabricata manu considere in ignis?
建造的特洛伊城墙,最终在烈火中倒塌吗?
Sed vos, o lecti, ferro qui scindere vallum
但是你们,哦,被选中的人,谁准备用铁兵劈开土垒,
apparat et mecum invadit trepidantia castra.
并与我一同突入那颤抖的营地?”
- 9.84domito te poscit Olympo
由夺格名词 Olympo 和过去分词 domito 构成的绝对夺格结构。意为“当你征服并统治奥林匹斯之时”,指代朱庇特通过战胜泰坦等确立其至高无上统治权的权力确立期。
- 9.90sine posse parentem
sine 为动词 sino(允许、容许)的单数命令式,后接“宾格+不定式”结构(对格不定言),宾格为主语 parentem,不定式为 posse。紧随其后的 ne... vincantur 从句在实质上充当了 posse 的宾语内容。
- 9.92ortas
ortas 是动词 orior(出生、产生)的过去分词阴性宾格复数形式,与前文作对格主语的 carinae(船只)相一致。在此 montibus ortas(诞生于我们山林之物)作为 prosit(有益于)的主语或带有省略 esse 的对格不定词短语,起到“它们曾诞生于我们的山林之中这一事实(将对它们有益)”的作用。
- 9.140–141peccare fuisset ante satis penitus
此句包含双重否定与极度讽刺的反诘语气。针对特洛伊人所谓“毁灭一次就足够了”的说法,图尔努斯反驳道:如果真是这样,那他们“在此前犯过一次罪(指诱拐海伦)就该彻底足够了”,除非(modo non)他们如今已痛恨一切女性。fuisset 为虚拟式过去完成时,表示与过去事实相反的假设推论。
