- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.1-9.73
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
朱诺派遣伊里斯促使图尔努斯趁埃涅阿斯不在之际袭击特洛伊营地。图尔努斯率军前来,见特洛伊人坚守不出,企图通过火烧特洛伊舰队来逼他们出战。
Atque ea diversa penitus dum parte geruntur,
当这些事情在完全不同的地方进行时,
Irim de caelo misit Saturnia Iuno
萨图尔尼娅的朱诺从天界派遣伊里斯去见大胆的图尔努斯。
audacem ad Turnum. Luco tum forte parentisPilumni Turnus sacrata valle sedebat.
此时,图尔努斯正巧坐在其祖先皮尔姆努斯树林的神圣山谷中。
Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est:
泰摩斯的女儿用她那玫瑰般的口对他如此说道:
Turne, quod optanti divom promittere nemoauderet,1 volvenda2 dies en attulit ultro.
“图尔努斯,神明中谁也不敢向祈求的你许诺的事,看啊,流转的时光已自动送达。
Aeneas urbe et sociis et classe relictasceptra Palatini sedemque petit Euandri.
埃涅阿斯留下了城市、同伴和舰队,去寻求帕拉蒂乌姆的王权和埃万德鲁斯的居所。
Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes1 Lydorumque manum collectos armat agrestis.
这还不够:他已深入到科里托斯最边远的城市,并武装起一队由聚集起来的农民组成的吕底亚人。
Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus.
你还犹豫什么?现在是召唤战马、请求战车的时候了。
Rumpe moras omnis et turbata arripe castra.
打破一切拖延,突袭那混乱的营地。”
Dixit et in caelum paribus se sustulit alis5 ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum.
她说完,便用对称的双翼飞向天空,在飞遁中于云下划出一道巨大的彩虹。
Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas7 sustulit ac tali fugientem est voce secutus:
青年认出了她,向星空举起双手,并用这样的声音追随那离去的身影:
Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam9 detulit in terras? Unde haec tam clara repente
“伊里斯,天空的荣耀,是谁将你从云端驱策,降临到我这地上的?何处突然现出这般晴朗的天气?
tempestas? Medium video discedere caelum
我看见天空中分,星辰在天极徘徊。
palantisque polo stellas. Sequor omina tanta,
我追随如此伟大的神启,无论你是谁,召唤我投入战斗。”
quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam3 processit summoque hausit de gurgite lymphas,4 multa deos orans, oneravitque aethera votis.
如此说完,他走向流水,从水面的漩涡中捧起清水,向神明多方祈求,使誓言充满天空。
Iamque omnis campis exercitus ibat apertis,6 dives equum,3 dives pictaï vestis et auri;
此时,所有的军队都行进在开阔的平原上,战马丰富,衣着华丽且多黄金。
Messapus primas acies, postrema coercent8 Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus,
梅萨普斯统率前锋,泰勒乌斯的儿子们统率后卫,图尔努斯作为首领在队伍中央,
Ceu septem surgens sedatis amnibus altus41 per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus2 cum refluit campis et iam se condidit alveo.
犹如平缓的七股水源涌起、寂静而深沉的恒河,或者由于肥沃的水流从平原退去、如今已隐入河床的尼罗河。
Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem4 prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis.
特洛伊人在此望见一团突如其来的黑色尘暴凝聚,平原上升起黑暗。
Primus ab adversa conclamat mole Caicus:
凯克斯最先从对面的土垒上呼喊:
Quis globus, o cives, caligine volvitur atra?
“公民们,那在黑雾中翻滚的是什么队伍?
Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros,
快拿铁兵器来,分发武器,登上城墙,敌人到了,嘿!”
hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis9 condunt se Teucri portas et moenia complent.
特洛伊人伴着巨大的呼喊声,退入所有的城门并填满了城墙。
Namque ita discedens praeceperat optumus armisAeneas: siqua interea fortuna fuisset,5
因为临行前,武艺最精湛的埃涅阿斯曾这样嘱咐:在此期间如果发生任何变故,
neu struere auderent aciem neu credere campo;
既不要敢于列阵,也不要寄信任于平野;
castra modo et tutos servarent aggere muros.
只需守住营地和受土垒保护的安全城墙。
Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat,
因此,尽管羞耻和愤怒促使他们交手,
obiciunt portas tamen et praecepta facessuntarmatique cavis expectant turribus hostem.
他们还是关上城门,执行命令,并在中空的塔楼里武装等待敌人。
Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmenviginti lectis equitum comitatus, et urbi
图尔努斯飞奔在前,超越了迟缓的队伍,由二十名精选的骑兵陪伴,出乎意料地来到城前;
improvisus adest; maculis quem Thracius albis0 portat equus cristaque tegit galea aurea rubra.
一匹带有白色斑点的色雷斯战马驮着他,金色的头盔上覆着红色的羽冠。
Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem?
“年轻人们,有谁愿意和我一起,第一个冲向敌人?看啊!”
En, ait et iaculum attorquens emittit in auras,3 principium pugnae, et campo sese arduus infert.
他说道,同时旋转并向空中掷出标枪,作为战斗的开始,自己也昂首挺胸突入平原。
Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur5 horrisono: Teucrum mirantur inertia corda,
战友们以呼喊接应,并伴着可怕的轰鸣尾随:他们对特洛伊人懈怠的心感到惊讶,
non aequo dare se campo, non obvia ferre
那些男子汉既不敢投身于开阔的平原,也不敢迎面交锋,而只是缩在营地里。
arma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc8 lustrat equo muros aditumque per avia quaerit.
他激愤地骑着马在城墙四周巡视,在无路可通的地方寻找入口。
Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili
正如一只狼觊觎着满是羊群的羊圈,
cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris,
在围栏旁怒吼,忍受着风雨,时值午夜;
nocte super media; tuti sub matribus agni
羔羊们在母亲身下安全地咩咩叫,而他则因愤怒而残忍和恶毒,
balatum exercent, ille asper et improbus irasaevit in absentis, collecta fatigat edendi4 ex longo rabies et siccae sanguine fauces:
对着无法触及的猎物施虐,长期积累的食欲和滴血未沾的喉咙折磨着他:
haud aliter Rutulo6 muros et castra tuenti6 ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet.
看着特洛伊人的城墙和营垒,鲁图利人的怒火同样在燃烧,痛苦在坚硬的骨头里灼烧。
Qua temptet ratione aditus et quae via clausos8 excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum?
他该用什么方法尝试进入,用什么途径将封闭的特洛伊人从土垒中驱逐出来,并使他们散落到平原上?
Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat,
他袭击了紧挨着营地侧翼隐藏、
aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis,
被周围的土垒和河水围护的舰队,并向欢呼的同伴要火,
invadit sociosque incendia poscit ovantisatque manum pinu flagranti fervidus implet.
热情高涨地用燃烧的松木塞满自己的手。
Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni,
这时他们确实合力压上,图尔努斯的亲临督促着他们,
- 9.7auderet
auderet 是虚拟式未完成过去时。在此用于修饰以 divom nemo(神明中无一人)为主语的关系从句中(先行词为 quod),表示过去对事实的相反假设或潜在可能性(“谁也不敢承诺”)。
- 9.7volvenda
volvenda 是动形容词(将来被动分词),修饰名词 dies(此处意为“时间”或“日子”)。它脱离了原本表示被动义务或必然性的含义,转而具有自动词或中动语态的含义(“流转的”、“循环的”)。
- 9.2equum
equum 是属格复数 equorum(马的)的缩略形式。形容词 dives 支配属格,此处 dives equum 意为“富于战马的”。
- 9.30Ceu septem surgens sedatis amnibus altus
这一明喻在自身从句中缺少主句动词,修饰了§9.28中图尔努斯军队的行进。由 ceu(犹如)引导,构成了通往 cum 从句(cum refluit ... et iam se condidit)的宏大且复杂的比喻结构。
- 9.41siqua interea fortuna fuisset
siqua ... fuisset 是间接引语(体现埃涅阿斯的指示)中的条件从句。直接引语中的将来完成时(si qua ... fuerit)因主句动词为历史时态(praeceperat)而转变为虚拟式过去完成时。
- 9.65Rutulo
Rutulo 是鲁图利人(此处指图尔努斯)的与格。在此用作关系与格或所有与格,与 ignescunt irae 连用(“鲁图利人的怒火在燃烧”)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
