← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§9.148-9.220

尼苏斯与尤里亚路斯的夜袭计划

图尔努斯命令鲁图利人进行夜间监视和合围。对此,特洛伊一方的尼苏斯和尤里亚路斯自愿承担召回埃涅阿斯的夜袭和传令任务,并誓言共同分担危险。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
148

​Non armis mihi Volcani, non mille carinis

对付特洛伊人,我不需要乌尔卡努斯的武器,也不需要一千艘战船;

​est opus in Teucros; addant se protinus omnes

让所有的埃特鲁里亚人立刻加入进来,

150

​Etrusci socios, tenebras et inertia furta

成为盟友。让他们不要害怕黑暗,也不要害怕在杀死最高城堡的守卫

​Palladii caesis summae custodibus arcis

之后,暗中盗走

​ne timeant, nec equi caeca condemur in alvo:

雅典娜神像的勾当,我们也不会藏身在木马黑暗的腹中。

​luce palam certum est igni circumdare muros.

我们已决定在白日之下,公开用烈火围困城墙。

​Haud sibi cum Danais rem faxo1 et pube Pelasga

我会让特洛伊人明白,他们要对付的,绝不是达纳奥斯人或佩拉斯吉的青年

155

​esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum.

――那些被赫克托耳拖延了整整十年的家伙。

​Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei,

如今,既然一天的黄金时间已经过去,

​quod superest, laeti bene gestis corpora rebus

勇士们,在接下来的时间里,请为取得的成绩而高兴,休养

​procurate, viri, et pugnam sperate parari.

身体,并期待战事已经做好准备。

​Interea vigilum excubiis obsidere portas

与此同时,用哨兵防守城门

160

​cura datur Messapo et moenia cingere flammis.

以及用烈火包围城墙的任务交给了梅萨普斯。

​Bis septem Rutuli, muros qui milite servent,

十四名选拔出来的鲁图利人,奉命率兵防卫城墙;

​delecti; ast illos centeni quemque sequuntur

他们每个人身后都有百名

​purpurei cristis iuvenes auroque corusci.

戴着紫色羽饰、闪烁着黄金光芒的青年跟随。

​Discurrunt variantque vices fusique per herbam

他们奔走活动,轮流值班,散落在草地上,

165

​indulgent vino et vertunt crateras aenos.

纵情饮酒,倾倒着青铜酒瓮。

​Conlucent ignes, noctem custodia ducit

火光闪耀,守卫们在嬉戏中

​insomnem ludo.

度过不眠之夜。

​Haec super e vallo prospectant Troes et armis

特洛伊人在土垒上注视着这一切,并且用武器

​alta tenent, nec non trepidi formidine portas

坚守高地;同时,他们怀着恐惧,警惕地检查

170

​explorant pontisque et propugnacula iungunt,

城门,连接桥梁和防线,

​tela gerunt. Instat Mnestheus acerque Serestus,

搬运武器。姆涅斯修斯和勇敢的塞雷斯图斯在一旁督促,

​quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent,

他们是父辈埃涅阿斯在面临逆境召唤时,

​rectores iuvenum et rerum dedit esse2 magistros.

所任命的青年首领和事务总管。

​Omnis per muros legio, sortita periclum,

沿墙的所有军团分担了危险,

175

​excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est.

守夜并轮班,各自履行必须防守的职责。

​Nisus erat portae custos, acerrimus armis,

尼苏斯是城门的守卫,他武艺高强,

​Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida

是许尔塔库斯之子。他是女猎手伊达送来

​venatrix iaculo celerem levibusque sagittis;

陪伴埃涅阿斯的,善于使用标枪和轻箭;

​it iuxta comes Euryalus, quo pulchrior alter

他的伙伴尤里亚路斯走在身旁,在埃涅阿斯的部下中,

180

​non fuit Aeneadum Troiana neque induit arma,

没有人比他更英俊,也没有人披挂过更美丽的特洛伊铠甲。

​ora puer prima signans intonsa iuventa.

他还是个少年,初展英气的脸上还带着未剃须的青春朝气。

​His amor unus erat, pariterque in bella ruebant:

他们两人情同手足,并肩冲向战场;

​tum quoque communi portam statione tenebant.

此时,他们也一起在共同的岗位上把守城门。

​Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt,

尼苏斯说道:

185

​Euryale, an sua cuique deus fit dira cupido?

“尤里亚路斯,是神明将这种热忱注入我们的心中,还是每个人自己的强烈渴望成为了他的神?

​Aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum

我的心早已蠢蠢欲动,想要投入战斗或干一番大事业,

​mens agitat mihi nec placida contenta quietest.

无法在平静的安宁中满足。

​Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum.

你看,鲁图利人对眼下的局势抱有怎样的信心。

​Lumina rara micant; somno vinoque soluti

他们的火光稀疏闪烁;因睡意和美酒而松懈,

190

​procubuere; silent late loca: percipe porro,

他们已经躺下;四周一片寂静。所以,请听好

​quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat.

我的疑虑,以及此刻我心中涌现的想法。

​Aenean acciri omnes, populusque patresque,

所有人,无论是民众还是元老,都要求

​exposcunt mittique viros, qui certa reportent.

召回埃涅阿斯,并派人送出确切的报告。

​Si tibi quae posco promittunt3 (nam mihi facti

如果他们把我所要求的承诺给你(因为对我来说,

195

​fama sat est), tumulo videor reperire sub illo

行动的名声就足够了),我似乎能在那座山丘下

​posse viam ad muros et moenia Pallantea.

找到一条通往帕兰特乌姆城墙和城市的道路。”

​Obstipuit magno laudum percussus amore

尤里亚路斯被对荣誉的巨大渴望所震撼,

​Euryalus; simul his ardentem adfatur amicum:

感到惊愕;同时,他对热情澎湃的朋友说道:

​Mene igitur socium summis adiungere rebus,

“尼苏斯,难道你竟不愿让我作为伙伴,加入这如此重大的事业中吗?

200

​Nise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam?

难道我要让你独自一人走向如此巨大的危险?

​Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes,

我那习惯于战争的父亲奥斐尔特斯,在阿耳戈斯的恐怖和

​Argolicum terrorem inter Troiaeque labores

特洛伊的苦难中将我养育,他不是

​sublatum4 erudiit, nec tecum talia gessi,

这样教导我的,我也未曾与你共同做出这样的事,

​magnanimum Aenean et fata extrema secutus:

即使在追随宽宏大量的埃涅阿斯和极端的命运时。

205

​est hic, est animus lucis contemptor et istum

这里,这里有一颗藐视生命的灵魂,它相信

​qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem.

你所追求的那种荣誉,是值得用生命去换取的。”

​Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar

尼苏斯对此回答:

​nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem

“我确实从未对你抱有这样的怀疑,

​Iuppiter aut quicumque oculis haec aspicit aequis.

绝非如此。愿伟大的朱庇特,或者任何以公正眼光看待这一切的神明,让我得胜而归,回到你的身边。

210

​Sed siquis, quae multa vides discrimine tali,

但是,如果在这种危机中——正如你所见到的许多情况——

​siquis in adversum rapiat casusve deusve,

某种变故或神明将我带入绝境,

​te superesse velim; tua vita dignior aetas.

我希望你能活下去;你的生命和年龄更值得存活。

​Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum

愿有人能将我从战场上夺回,或者用赎金赎回,

​mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit,

妥善安葬于尘土中;或者,如果命运阻碍了这一切,

215

​absenti ferat inferias decoretque sepulchro.

愿他为不在场的我奉献祭礼,用坟墓来装点我。

​Neu matri miserae tanti sim causa doloris,

愿我不要成为你那不幸母亲巨大痛苦的根源,

​quae te sola, puer, multis e matribus ausa

少年啊,在众多的母亲中,只有她敢于

​persequitur magni nec moenia curat Acestae,

追随你,甚至不顾伟大的阿凯斯忒斯的城墙。”

​Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis,

然而,他回答道:

220

​nec mea iam mutata loco sententia cedit:

“你徒劳地编造这些空洞的借口,我的决定已经无法动摇,绝不让步:

语法注4 条
  1. 9.154faxo

    faxo 是一个古旧的将来完成时形式(相当于 fecero),在此处用作表示断言、保证的独立短语,或引导现在时虚拟语气(ferant)以表达使役或意志。

  2. 9.173rectores... magistros... esse

    不定式 esse 的主语是关系代词 quos。作为动词 dedit 的宾语(对格与不定式结构),名词 rectores 和 magistros 均为对格,与 quos 保持一致。

  3. 9.194si tibi quae posco promittunt

    此处的 tibi 是与格(给阁下),而非宾格,与括号中的 mihi(对我而言)形成对比。尼苏斯提议将奖赏给予尤里亚路斯,而他自己仅满足于行动的名声。

  4. 9.203sublatum

    动词 tollere(举起)的完成时被动分词,在此处指的是罗马人将新生儿从地面抱起以确认身份并养育的习俗;它作 erudiit(抚育)的宾语 me 的修饰语,意为“被抚养长大”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.148-9.220