← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§9.668-9.743

营门大开与图尔努斯的突入

潘达鲁斯和比蒂亚斯打开特洛伊营门引敌入内,引发惨烈战斗。图尔努斯闻讯赶来,接连斩杀安提帕特斯、比蒂亚斯等人并冲入营中,与潘达鲁斯正面交锋。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
668

​quantus ab occasu veniens pluvialibus Haedis1

正如暴风雨从西方袭来,伴随着带来降雨的哈埃迪星群,

​verberat imber humum, quam multa grandine nimbi

猛烈敲击着地面,又如浓密的冰雹夹着云朵,

670

​in vada praecipitant, cum Iuppiter horridus austris

跌落进海中,当可怕的朱庇特伴着南风

​torquet aquosam hiemem et caelo cava nubila rumpit.

卷起湿润的冬日风暴,并撕裂天空中中空的云层。

​Pandarus et Bitias, Idaeo Alcanore creti,

潘达鲁斯和比蒂亚斯,这两个伊达山阿尔卡诺尔的子嗣,

​quos Iovis eduxit luco silvestris Iaera

是由林中仙女伊阿埃拉在朱庇特的圣林中所抚养,

​abietibus iuvenes patriis et montibus aequos,2

他们是身量等同于家乡冷杉和山峦的青年,

675

​portam, quae ducis imperio commissa, recludunt,

他们打开了那扇由主帅命令所委托看管的城门,

​freti animis, ultroque invitant moenibus hostem.

凭借着勇气,主动将敌人迎进了城墙之内。

​Ipsi intus dextra ac laeva pro turribus adstant,

他们自己站在城内,分立于塔楼的左右两侧,

​armati ferro et cristis capita alta corusci:3

身披铁甲,高昂的头颅上闪烁着羽饰:

​quales aëriae liquentia flumina circum,

就像高耸的橡树伫立在流淌的河水两旁,

680

​sive Padi ripis Athesim seu propter amoenum,

或是在波河的岸边,或是在美丽的大提西斯河畔,

​consurgunt geminae quercus intonsaque caelo

双双拔地而起,将未曾修剪的头颅高擎向天空,

​attollunt capita et sublimi vertice nutant.

并以高耸的树冠摇曳。

​inrumpunt aditus Rutuli ut videre patentis

鲁图利人一见城门敞开,

​continuo Quercens et pulcher Aquiculus armis

克尔肯斯和盔甲华丽的阿奎科卢斯,

685

​et praeceps animi4 Tmarus et Mavortius Haemon

以及性急的托马鲁斯和战神般的哈埃蒙,

​agminibus totis: at versi terga dedere

立刻率领全体部队冲了进去。但是鲁图利人却转过身溃逃,

​aut ipso portae posuere in limine vitam.

或者是直接在城门的门槛前献出了生命。

​Tum magis increscunt animis discordibus irae;

这时,在对抗的心中,愤怒更加高涨;

​et iam collecti Troes glomerantur eodem

已经聚集起来的特洛伊人也在同处汇拢,

690

​et conferre manum et procurrere longius audent.

并敢于进行肉搏战,向更远的地方发起冲击。

​Ductori Turno diversa in parte furenti

消息传到了在另一处肆虐并

​turbantique viros perfertur nuntius, hostem

使士兵们陷入混乱的主帅图尔努斯耳中:敌人

​fervere caede nova et portas praebere patentis.

正因新的屠杀而沸腾,并且大开城门。

​Deserit inceptum atque immani concitus ira

他放弃了手头的行动,被极度的愤怒所驱使,

695

​Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos.

冲向达尔达尼亚大门和那对傲慢的兄弟。

​Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat,

首先是安提帕特斯——因为他最先走上前来——

​Thebana de matre nothum Sarpedonis alti,

他是高贵的萨尔佩冬与底比斯母亲所生的私生子,

​coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus

图尔努斯掷出标枪将其击倒;意大利山茱萸木标枪飞过

​aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum

轻柔的空气,刺入喉部并深入到胸部

700

​pectus abit: reddit specus atri volneris undam

深处;黑色的伤口深处涌出泡沫翻腾的

​spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit.

血浪,铁簇在刺穿的肺部里变温。

​Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum,

接着他亲手击倒了梅罗佩斯和埃鲁马斯,接着是阿菲德努斯,

​tum Bitian ardentem oculis animisque frementem

然后是双目喷火、心中咆哮的比蒂亚斯,

​non iaculo, neque enim iaculo vitam ille dedisset,

不是用普通标枪,因为标枪无法夺去他的生命,

705

​sed magnum stridens contorta phalarica venit,

而是投掷出一支发出巨大呼啸的重标枪,

​fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga

犹如闪电般飞来,它无情地穿透了双层牛皮,

​nec duplici squama lorica fidelis et auro

也穿透了那层由金质双重鳞片制成的可靠铠甲,

​sustinuit: conlapsa ruunt immania membra.

使他无法抵御;巨大的肢体崩溃轰然倒地。

​Dat tellus gemitum, et clipeum super intonat ingens.

大地发出呻吟,巨大的盾牌在他身上如雷鸣般轰响。

710

​Talis in Euboico Baiarum litore quondam

正如在埃维亚人的拜埃海岸上,

​saxea pila cadit, magnis quam molibus ante

有时会有石墩倒塌,那是人们预先用巨大的石块

​constructam ponto iaciunt; sic illa ruinam

筑成并投入海中的;它就像那样裹挟着崩塌,

​prona trahit penitusque vadis inlisa recumbit:

倾斜着坠落,并深深地撞击并横卧在水底:

​miscent se maria, et nigrae attolluntur harenae;

海水翻腾交融,黑色的沙土被扬起;

715

​tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile

这时,高耸的普罗奇塔岛在巨响中震颤,那艰苦的睡床

​Inarime Iovis imperiis imposta Typhoeo.

伊纳里梅岛也在震颤,它是遵照朱庇特的命令压在提丰身上的。

​Hic Mars armipotens animum viresque Latinis

此时,掌控兵权的战神马尔斯将勇气和力量注入拉丁人心中,

​addidit et stimulos acris sub pectore vertit

并在他们的胸膛深处转动着锐利的马刺,

​immisitque Fugam Teucris atrumque Timorem.

而将“溃逃”与黑色的“恐惧”掷给了特洛伊人。

720

​Undique conveniunt, quoniam data copia pugnae

他们从四面八方聚集而来,因为战斗的机会已经提供,

​bellatorque animo deus incidit.

且好战的神明已降临在他们心中。

​Pandarus ut fuso germanum corpore cernit

潘达鲁斯眼见兄弟的尸体横陈,

​et quo sit fortuna loco, qui casus agat res,

明白命运处于何种境地,何种变故正主宰着局势,

​portam vi magna converso cardine torquet,

便用尽巨大的力量推转铰链关闭了城门,

725

​obnixus latis umeris, multosque suorum

用宽阔的双肩顶住,将许多自己的同胞

​moenibus exclusos duro in certamine linquit;

遗弃在城墙之外,留在了残酷的决战中;

​ast alios secum includit recipitque ruentis,

却将另一些人与自己一同锁在门内,收容了那些奔逃而入的人。

​demens, qui Rutulum in medio non agmine regem

这个疯子!他竟然没有看见鲁图利人的国王在队伍正中

​viderit inrumpentem ultroque incluserit5 urbi,

一同冲入,反而主动将他锁在了城内,

730

​immanem veluti pecora inter inertia tigrim.

就像是一只巨大的猛虎置身于毫无抵抗的羊群之中。

​Continuo nova lux oculis effulsit, et arma

顿时,他的眼中闪耀出奇异的光芒,武器

​horrendum sonuere; tremunt in vertice cristae

发出可怕的声响;头顶上血红的羽饰

​sanguineae, clipeoque micantia fulmina mittit:

摇曳,盾牌喷射出闪耀的雷电:

​agnoscunt faciem invisam atque immania membra

在突如其来的混乱中,特洛伊人认出了那张令人憎恶的面孔和巨大的身躯。

735

​turbati subito Aeneadae. Tum Pandarus ingens

这时,高大的潘达鲁斯

​emicat et mortis fraternae fervidus ira

一跃而出,因兄弟之死而怒火中烧,

​effatur: Non haec dotalis regia Amatae,

高声喊道: “这里可不是阿玛塔作为嫁妆的王宫,

​nec muris cohibet patriis media Ardea Turnum.

也不是阿德亚的祖国城墙将图尔努斯困在其中。

​Castra inimica vides; nulla hinc exire potestas.

你所看到的是敌人的营垒;你绝无可能从此地逃脱。”

740

​Olli6 subridens sedato pectore Turnus:

图尔努斯泰然自若地朝他微微一笑:

​Incipe, siqua animo virtus, et consere dextram:

“动手吧,如果你心中尚存一丝勇气,来交手吧:

​hic etiam inventum Priamo narrabis Achillem.

你也将去向普里阿摩斯报告,说在这里也发现了一个阿喀琉斯。”

​Dixerat. Ille rudem nodis et cortice crudo

他刚说完。那人便挥舞着带结疤和粗树皮的…

语法注6 条
  1. 9.668pluvialibus Haedis

    意为“伴着带来降雨的哈埃迪星群(小羊星官)”,为时间或伴随夺格。御夫座中的哈埃迪星群在初秋升起时常伴有暴风雨,此处用作猛烈战斗的隐喻。

  2. 9.674abietibus iuvenes patriis et montibus aequos

    “abietibus”和“montibus”是受形容词“aequos”(等同于、高度相同的)支配的与格。这里将青年高大的身躯比作他们家乡的冷杉和山峦。

  3. 9.678capita alta corusci

    “capita alta”是关系宾格(希腊式宾格),限制形容词“corusci”(闪烁、摇曳),意为“在他们高昂的头部闪烁”。

  4. 9.685praeceps animi

    “animi”是性质或关系属格(“在心性上急躁的、性急的”)。这是一个受希腊语影响的句法结构,用于限定形容词“praeceps”的精神状态。

  5. 9.728qui ... viderit ... incluserit

    在由关系代词“qui”引导的从句中,动词“viderit”和“incluserit”使用虚拟语气(完成时),用以表示主观原因或依据(“真是个疯子,因为他没有看见……反而关闭了……”)。

  6. 9.740Olli

    指示代词“ille”的古体单数与格(相当于“illi”)。维吉尔经常使用此类古雅词汇(archaism)以提升史诗的庄严风格。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.668-9.743