- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.516-9.592
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
特洛伊人与拉丁人在城墙处展开惨烈攻防,图尔努斯纵火焚毁巨塔,导致逃生的赫勒诺尔与利库斯相继悲惨战死。在双方将士纷纷倒下的混乱战局中,阿斯卡尼乌斯首次在战场上引弓击杀敌将。
immanem Teucri molem volvuntque ruuntque,
特洛伊人推滚下巨大的石块,
quae stravit Rutulos late armorumque resolvit
它将鲁图利人成片扫倒,并击碎了他们武具的
tegmina. Nec curant caeco contendere Marte
防护。大胆的鲁图利人不再愿意在看不见的黑暗
amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo
战斗中继续争斗,而是力图用投射武器
missilibus certant.
从围墙上把他们赶走。
Parte alia horrendus visu quassabat Etruscam
在另一个地方,令人望而生畏的梅曾提乌斯正挥舞着
pinum et fumiferos infert Mezentius ignis;
他的伊特鲁里亚松木,投掷喷烟的烈火;
at Messapus equum domitor, Neptunia proles,
而驯马者梅萨普斯,涅普顿的子嗣,
rescindit vallum et scalas in moenia poscit.
拆毁了工事,并索要登墙的梯子。
Vos, o Calliope,1 precor, adspirate canenti,
卡利俄佩啊,我祈求你们,为我的歌唱赐予灵感,
quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus
告诉我在那里,图尔努斯用利剑造成了怎样的屠杀,带来了怎样的死亡,
ediderit, quem quisque virum demiserit Orco;
每个战士将哪个人送入了奥尔库斯;
et mecum ingentis oras evolvite belli,
请与我一同展开这场大战的宏伟画卷。
Turris erat vasto suspectu et pontibus altis,
有一座高耸入云、带有高架桥通道的巨塔,
opportuna loco, summis quam viribus omnes
处于有利的地势,所有的意大利人正用尽最大的
expugnare Itali summaque evertere opum vi
力量试图攻克它,并用尽全力的资源将其推翻;
certabant, Troes contra defendere saxis
特洛伊人则用石块对抗,守卫着它,
perque cavas densi tela intorquere fenestras.
紧密地通过中空的窗口投掷武器。
Princeps ardentem coniecit lampada Turnus
图尔努斯率先投掷了一支燃烧的火把,
et flammam adfixit lateri, quae plurima vento
将火焰附着在塔侧;这火焰在风势下迅速蔓延,
corripuit tabulas et postibus haesit adesis.
吞噬了木板,并紧粘在已被烧蚀的门柱上。
Turbati trepidare intus frustraque malorum
塔内的人乱作一团,惊恐万分,徒然地想要
velle fugam. Dum se glomerant retroque residunt
逃离眼前的灾难。当他们挤成一团,向后退缩到
in partem, quae peste caret, tum pondere turris
那没有遭受火灾的地方时,由于重压,塔身
procubuit subito et caelum tonat omne fragore.
猝然崩塌,整个天空都因这巨响而震动。
Semineces ad terram, immani mole secuta,
他们伴随着巨大的塌陷,半死不活地坠落到地面,
confixique suis telis et pectora duro
有的人被自己的武器刺穿,有的人的胸膛被坚硬的
transfossi ligno veniunt. Vix unus Helenor
木料戳穿。仅有赫勒诺尔与
et Lycus elapsi. Quorum primaevus Helenor,
利库斯两人脱险。其中年轻的赫勒诺尔,
Maeonio regi quem serva Licymnia furtim
是女奴利库姆尼娅为迈俄尼亚国王秘密
sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis,
抚养长大的,并让他带着被禁用的武器去了特洛伊,
ense levis nudo parmaque inglorius alba;
他只提着一把裸剑,身轻如燕,拿着一面没有徽记的白盾,默默无闻;
isque ubi se Turni media inter milia vidit,
当他看到自己置身于图尔努斯的千军万马之中,
hinc acies atque hinc acies adstare Latinas:2
左右两边都伫立着拉丁人的战列:
ut fera, quae densa venantum saepta corona
就像一只野兽,被猎人们密集的圆阵包围,
contra tela furit seseque haud nescia morti
面对武器狂怒不已,明知是死却依然冲上前去,
inicit et saltu supra venabula fertur,
奋力一跃,扑向投枪一样,
haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis
那名年轻人也同样不顾生死地冲进敌人中间,
inruit et, qua tela videt densissima, tendit.
朝着武器最密集的地方奔去。
At pedibus longe melior Lycus inter et hostis
然而,足下敏捷得多的利库斯则在敌人与
inter et arma fuga muros tenet altaque certat
武器之间穿梭逃跑,登上了城墙,并极力想用手
prendere tecta manu sociumque attingere dextras.
够到高处的屋顶,并触及同伴们的右手。
Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus,
图尔努斯以同样的速度和武器紧追着他,
increpat his victor: Nostrasne evadere, demens,
胜利地对他喝骂道: “疯子,你难道指望你能逃脱
sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum
我们的双手吗?” 与此同时,他一把揪住悬挂着的利库斯,
pendentem et magna muri cum parte revellit.
连同城墙的一大块一起将他扯了下来。
Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum
就像朱庇特的飞禽,用弯曲的爪子抓起
sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis
野兔或洁白的天鹅,展翅飞向高空;
quaesitum aut matri multis balatibus agnum
又如马尔斯的恶狼,从羊圈中叼走了一只
Martius a stabulis rapuit lupus. Undique clamor
母亲发出声声哀啼寻找着的羊羔。四下里呐喊声
tollitur: invadunt et fossas agere complent;
冲天而起:他们发动猛攻,填满并推进着战壕;
ardentis taedas alii ad fastigia iactant.
另一些人则把燃烧的火把掷向房顶。
Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis
伊利奥内乌斯用一块大石,即一整块巨大的山岩碎块,
Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem,
击倒了逼近大门、手持火把的卢凯提乌斯;
Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas,
利格尔杀死了埃马提翁,阿西拉斯击毙了科里奈乌斯,
hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta,
前者擅长投枪,后者精于百步穿杨的暗箭;
Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus,
凯内乌斯杀死了奥尔蒂吉乌斯,而获胜的凯内乌斯被图尔努斯斩杀,
Turnus Ityn Cloniumque, Dioxippum Promolumque
图尔努斯又杀死了伊蒂斯和克洛尼乌斯、迪奥克西普斯和普罗莫鲁斯、
et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan,
萨加里斯以及伫立在高高塔楼前的伊达斯;
Privernum Capys. Hunc primo levis hasta Themillae
卡皮斯击杀了普里韦尔努斯。后者起初被特米拉的轻矛
strinxerat: ille manum proiecto tegmine demens
擦伤:他这个疯子丢下盾牌,把手
ad volnus tulit; ergo alis adlapsa sagitta
捂在伤口上;于是,一支长着羽翼的箭呼啸而来,
et laevo infixa est lateri manus abditaque intus3
将他的手钉死在左胁,并深深没入体内,
spiramenta animae letali volnere rupit.
用致命的创伤割断了生命的呼吸通道。
Stabat in egregiis Arcentis filius armis,
阿尔肯斯的儿子披挂着华丽的盔甲站在那里,
pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera,
他的斗篷上绣着花纹,闪耀着伊比利亚铁锈色的红光,
insignis facie, genitor quem miserat Arcens,
容貌出众,是由父亲阿尔肯斯送来的,
eductum Matris luco Symaethia circum
他是在锡迈托斯河畔、母神的圣林中
flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici:
被抚养长大的,那里有帕利基神富饶且易于和解的祭坛:
stridentem fundam positis Mezentius hastis
梅曾提乌斯放下了长矛,亲手将发出呼啸的投石索的
ipse ter adducta circum caput egit habena
皮带在头顶上拉紧旋转了三圈,
et media adversi liquefacto tempora plumbo
用融化变热的铅弹,将迎面之敌的额头中部
diffidit ac multa porrectum extendit harena.
砸得粉碎,使其长长地瘫倒在厚厚的沙地之上。
Tum primum bello celerem intendisse sagittam
据说在那时,平日里习惯于惊吓奔逃野兽的
dicitur4 ante feras solitus terrere fugaces
阿斯卡尼乌斯,第一次在战争中引弓,
Ascanius fortemque manu fudisse Numanum,
并且亲手将勇敢的努马努斯击倒在地。
- 9.525Vos, o Calliope
代词 vos 是复数形式(指代全体缪斯),而所呼唤的 Calliope 则是单数形式。这种修辞手法通过将卡利俄佩作为缪斯群体的代表来向全体神灵祈求。
- 9.550hinc acies atque hinc acies adstare Latinas
由第549行的动词 vidit 所引导的对格加不定式(A.C.I.)结构。它与 se ... vidit 并列,表示他看见拉丁人的战列在两侧伫立拦阻。
- 9.579manus abditaque intus
完成分词 abdita(阴性单数主格)修饰 manus 而非 sagitta。它形象地描绘了手被箭矢钉在左胁,并随之深陷于创口或衣甲内隐没不见的惨烈状况。
- 9.590Tum primum bello celerem intendisse sagittam / dicitur
被动动词 dicitur(“据说”)的个人用法,以主格主语 Ascanius 搭配完成时主动不定式 intendisse 和 fudisse(第592行),构成“据说阿斯卡尼乌斯当时首次引弓……并击倒了……”的句式。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
