- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.441-9.515
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
尼苏斯在杀死沃尔肯斯为尤里亚路斯报仇后壮烈牺牲。敌军挑着两人的头颅游街,这在特洛伊人特别是尤里亚路斯的母亲心中引起了极大的悲痛,随后拉丁军队开始向特洛伊城墙发起猛烈进攻。
proturbant. Instat non setius ac1 rotat ensem
他们将他推开。但他同样紧追不舍,并挥舞着
fulmineum, donec Rutuli clamantis in ore
如闪电般的宝剑,直到他将其刺入那大声叫喊的
condidit adverso et moriens animam abstulit hosti.
鲁图利人的迎面而来的口中,并在垂死之际夺走了仇敌的生命。
Tum super exanimum sese proiecit amicum
接着,全身被刺穿的他,将自己投在已断气的友人身上,
confossus placidaque ibi demum morte quievit.
并终于在那里,在安详的死亡中得到了安息。
Fortunati ambo! Siquid mea carmina possunt,
幸运的两个人啊!如果我的诗歌有任何力量,
nulla dies umquam memori vos eximet aevo,
没有任何一天会将你们从铭记的岁月中抹去,
dum domus Aeneae Capitoli immobile saxum
只要埃涅阿斯的家族还居住在卡皮托林那不可动摇的岩石旁,
accolet imperiumque pater Romanus habebit.
而罗马的父辈还掌握着帝国的统治权。
Victores praeda Rutuli spoliisque potiti
胜利的鲁图利人获得了战利品和夺取物,
Volcentem exanimum flentes in castra ferebant.
哭泣着将死去的沃尔肯斯抬回营地。
Nec minor in castris luctus Rhamnete reperto
营地里的悲伤也同样不减,因为人们发现拉姆内斯
exsangui et primis una tot caede peremptis,
血已流尽而死,许多首领在一次屠杀中一同丧生,
Serranoque Numaque. Ingens concursus ad ipsa
还有塞拉努斯和努马。大批人群聚集到这些遗体旁,
corpora seminecisque viros tepidaque recentem
以及那些半死的人们、和那因温热的屠杀而新鲜的场所,
caede locum et plenos spumanti sanguine rivos.
以及充满泡沫鲜血的溪流。
Agnoscunt spolia inter se galeamque nitentem
他们互相认出了战利品,梅萨普斯那闪亮的头盔,
Messapi et multo phaleras sudore receptas.
以及用许多汗水才夺回的马饰。
Et iam prima novo spargebat lumine terras
而此时,清晨的奥罗拉正用崭新的光芒洒向大地,
Tithoni croceum linquens Aurora cubile:
离开了提托诺斯那藏红花色的床榻:
iam sole infuso, iam rebus luce retectis
太阳已经普照,万物已被光芒重新显现,
Turnus in arma viros, armis circumdatus ipse,
图尔努斯自己披挂整齐,唤醒众人武装起来,
suscitat, aeratasque acies in proelia cogit
并将披甲的军队集结投入战斗,
quisque suas variisque acuunt rumoribus iras.
每个指挥官率领各自的队伍,并用各种流言磨砺他们的怒火。
Quin ipsa arrectis (visu miserabile) in hastis
甚至,他们还将(令人惨不忍睹地)枪尖上
praefigunt capita et multo clamore sequuntur
挑着尤里亚路斯和尼苏斯的头颅,
Euryali et Nisi.
在大声喧嚣中跟随其后。
Aeneadae duri murorum in parte sinistra
坚毅的埃涅阿斯部下在城墙的左侧
opposuere aciem, nam dextera cingitur amni,
布下了阵列——因为右侧被河流环绕——
ingentisque tenent fossas et turribus altis
他们扼守着巨大的战壕,并在高高的塔楼上
stant maesti; simul ora virum praefixa movebant,
悲伤地站立着;同时,被挑在枪尖上的那些男人们的头颅触动了他们,
nota nimis miseris atroque fluentia tabo.
那对不幸的人们来说过于熟悉、正滴落着黑色腐血的头颅。
Interea pavidam volitans pennata per urbem
与此同时,长着双翼的使者传闻在惊恐的城中飞翔,
nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris
疾驰而去,并传入了尤里亚路斯的母亲的
Euryali. At subitus miserae calor ossa reliquit,
耳中。突然间,温热离开了那可怜女人的骨髓,
excussi manibus radii revolutaque pensa.
织梭从手中滑落,纺好的线卷也散落开来。
Evolat infelix et femineo ululatu,
不幸的她飞奔而出,发出女人的嚎哭,
scissa comam,2 muros amens atque agmina cursu
撕扯着头发,发疯般地奔向城墙和
prima petit, non illa virum, non illa pericli
最前线的队伍,她不顾男人们,也不顾危险
telorumque memor; caelum dehinc questibus implet:
和武器;接着她用哀歌填满了天空:
Hunc ego te, Euryale, aspicio? Tune illa senectae
“尤里亚路斯,我就是这样看着你吗?你,我晚年
sera meae requies, potuisti linquere solam,
迟来的慰藉,你竟能把我独自留下,
crudelis? Nec te, sub tanta pericula missum,
残忍的人啊?在送你涉入如此巨大的危险时,
adfari extremum miserae data copia matri?
难道不曾给不幸的母亲留下对你最后诀别的机会吗?
Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis
哀哉,你躺在未知的土地上,成了拉丁猎犬和
alitibusque iaces, nec te, tua funera3 mater
飞鸟的猎物,而我,你的母亲,既未能为你送葬,
produxi pressive oculos aut volnera lavi,
也未能合上你的双眼或清洗你的伤口,
veste tegens, tibi quam noctes festina diesque
未能用那件衣裳覆盖你——为了你,我日夜匆忙地
urgebam et tela curas solabar anilis.
在织机前赶制,借以宽慰我老年的忧虑。
Quo sequar, aut quae nunc artus avolsaque membra
我该去何处追寻?现在又是哪片土地保留着你被撕裂的肢体、
et funus lacerum tellus habet? Hoc mihi de te,
残缺的遗骸和残破的躯壳?我儿,这就是你带回给我的、
nate, refers? Hoc sum terraque marique secuta?
关于你的全部吗?这就是我走过陆地和海洋所追寻的吗?
Figite me, siqua est pietas, in me omnia tela
刺穿我吧,如果还有任何仁慈,把所有的投枪都向我
conicite, o Rutuli, me primam absumite ferro:
掷来,鲁图利人啊,用利剑先将我消灭吧!
aut tu, magne pater divom, miserere tuoque
或者你,伟大的众神之父,怜悯我吧,用你的
invisum hoc detrude caput sub Tartara telo,
武器将我这令人厌恶的头颅打入塔尔塔罗斯的深渊,
quando aliter nequeo crudelem abrumpere vitam.
因为除此之外,我无法断绝这残酷的生命。”
Hoc fletu concussi animi, maestusque per omnis
众人的心被这哭泣所震撼,悲伤的
it gemitus: torpent infractae ad proelia vires.
呻吟传遍了所有人:他们投入战斗的破碎力量陷于麻痹。
Illam incendentem luctus Idaeus et Actor
当她激起众人的悲痛时,伊达埃乌斯和阿克托尔,
Illionei monitu et multum lacrimantis Iuli
听从伊利奥纽斯和痛哭流涕的尤路斯的指示,
corripiunt interque manus sub tecta reponunt.
将她抱起,用双手抬回了屋舍内。
At tuba terribilem sonitum procul aere canoro
然而,军号在远处用嘹亮的青铜发出了可怕的声音;
increpuit; sequitur clamor caelumque remugit.
呐喊随之而来,天空在回响。
Adcelerant acta pariter testudine Volsci
沃尔斯基人整齐地推着龟甲阵加速前进,
et fossas implere parant ac vellere vallum.
准备填平战壕,并拔掉工事。
Quaerunt pars aditum et scalis ascendere muros,
一部分人寻找突破口,并用梯子攀爬城墙,
qua rara est acies interlucetque corona
在防守薄弱、城墙包围圈看起来并不那么
non tam spissa viris. Telorum effundere contra
拥挤的地方。面对此景,特洛伊人倾泻出
omne genus Teucri ac duris detrudere contis,
各种武器,并用坚硬的撑杆将他们推下去,
adsueti longo muros defendere bello.
因为他们早已习惯在长期的战争中守卫城墙。
Saxa quoque infesto volvebant pondere, siqua
他们还滚落下具有极大杀伤力的石块,试图
possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis
砸碎那被掩护的阵列;然而,敌人乐于
ferre iuvat subter densa testudine casus;
在密集的龟甲阵下承受所有的危险。
nec iam sufficiunt. Nam qua globus imminet ingens,
但现在这也难以为继了。因为在一个巨大的兵团压境的地方,
- 9.441non setius ac
non setius 作为副词短语,意为“尽管如此”(等同于 non secus),而 ac 作为并列连词(“并且”)连接 instat 和 rotat。虽然 non setius ac 整体可表示“不亚于/正如”,但此处作为上下文的独立转折更为合理。
- 9.478scissa comam
完成被动分词 scissa(scindo“撕裂”的阴性单数主格)后接表示关涉范围的希腊式宾格(关系宾格)comam(“头发”的单数宾格)。亦可理解为分词具有中间/反身语态意义(“撕扯她自己的头发”)。
- 9.486tua funera
作为 te(“你”)的同格语,或作为 produxi(“送至墓地/送葬”)的直接宾语,意为“你的葬礼/遗体”。中性复数 funera 为诗歌复数,指代丧葬仪式或遗体本身。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
