- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.369-9.440
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
拉丁先遣骑兵在夜色中发现了尼苏斯和尤里亚路斯,并将他们追逼进森林。当尤里亚路斯被俘时,尼苏斯试图通过击杀敌兵来解救他,但最终为了救友而挺身而出,两人双双英勇牺牲。
ibant et Turno regi responsa ferebant,
他们走着,给图尔努斯王带去回信,
tercentum, scutati omnes, Volcente magistro.
三百人,全部手持盾牌,以沃尔肯斯为指挥官。
Iamque propinquabant castris murosque subibant,
此时他们已逼近营地,来到了城墙下,
cum procul hos laevo flectentis limite1 cernunt
这时他们远远看见这两人正折向左侧的小路,
et galea Euryalum sublustri noctis in umbra
并且在夜色微光下的阴影中,头盔出卖了疏忽大意的尤里亚路斯,
prodidit immemorem radiisque adversa refulsit.
迎着月光闪闪发亮。
Haud temere est visum. Conclamat ab agmine Volcens
这并非无谓的目击。沃尔肯斯在队伍中高喊:
State, viri. Quae causa viae? Quive estis in armis?
“站住,汉子们。为何赶路?武装的你们是谁?
Quove tenetis iter? Nihil illi tendere contra,
又要去往何方?” 他们不作任何回应,
sed celerare fugam in silvas et fidere nocti.
只是加速向森林中逃遁,寄希望于黑夜。
Obiciunt equites sese ad divortia nota
骑兵们抢先守在熟知的岔路口,
hinc atque hinc omnemque abitum custode coronant.
四面八方用守卫围住了所有的出路。
Silva fuit late dumis atque ilice nigra
那是一片广阔的森林,到处都是荆棘和黑橡树,
horrida, quam densi complerant undique sentes;
显得阴森可怕,密集的荆棘灌木塞满了各处;
rara per occultos lucebat semita calles.
隐秘的小径中只漏出稀疏的微光。
Euryalum tenebrae ramorum onerosaque praeda
枝叶的黑暗和沉重的战利品阻碍了尤里亚路斯,
impediunt fallitque timor regione viarum;
恐惧使他在道路的方向上迷失;
Nisus abit, iamque imprudens evaserat hostis
尼苏斯脱身了,这时他已在无意间避开了敌人,
atque locos, qui post Albae de nomine dicti
以及后来因阿尔巴之名而被称为“阿尔巴尼”的地方,
Albani,2 tum rex stabula alta Latinus habebat,
当时拉丁努斯王在此建有高大的马厩,
ut stetit et frustra absentem respexit amicum.
当他停下脚步,徒劳地回头寻找不见踪影的朋友。
Euryale infelix, qua te regione reliqui?
“不幸的尤里亚路斯啊,我把你留在什么地方了?
Quave sequar, rursus perplexum iter omne revolvens
我又该去何处寻找,再次折回那充满欺骗的森林中
fallacis silvae? Simul et vestigia retro
错综复杂的全部去路?” 同时,他辨认着折回的
observata legit dumisque silentibus errat.
足迹,在寂静的灌木丛中徘徊。
Audit equos, audit strepitus et signa sequentum.
他听到了马蹄声,听到了追赶者的喧闹和信号。
Nec longum in medio tempus, cum clamor ad auris
没过多久,呐喊声传到了他的耳中,
pervenit ac videt Euryalum, quem iam manus omnis
他看见了尤里亚路斯,此刻整支队伍正因
fraude loci et noctis, subito turbante tumultu,
地形和黑夜的欺骗,在突然而来的混乱骚动中,
oppressum rapit et conantem plurima frustra.
将他制服并强行带走,而他正徒劳地作着诸多尝试。
Quid faciat? Qua vi iuvenem, quibus audeat armis
他该怎么办?敢用何种力量、何种武器去
eripere? An sese medios moriturus in enses
救出那青年?还是主动求死,冲入敌人的乱剑之中,
inferat3 et pulchram properet per volnera mortem?
通过伤口加速那壮美的死亡?
Ocius adducto torquens hastile lacerto,
他急忙拉回手臂,旋转起长枪,
suspiciens altam Lunam sic voce precatur:
仰望高空的明月,如此放声祈祷:
Tu, dea, tu praesens nostro succurre labori,
“你,女神啊,愿你在场助我一臂之力,
astrorum decus et nemorum Latonia custos.
繁星的荣耀,拉托娜之女、森林的守护者。
Siqua tuis umquam pro me pater Hyrtacus aris
如果我的父亲许尔塔库斯曾为了我,向你的祭坛
dona tulit, siqua ipse meis venatibus auxi
呈献过祭品,如果我自己也用狩猎的获物增添了祭品,
suspendive tholo aut sacra ad fastigia fixi:
或将它们挂在圆顶下,或固定在神圣的屋顶:
hunc sine me turbare globum et rege tela per auras.
请允许我打乱这群敌军,并引导我的投枪穿过夜空。”
Dixerat, et toto conixus corpore ferrum
他祈祷完毕,用尽浑身力气掷出铁枪:
conicit: hasta volans noctis diverberat umbras
飞驰的长枪穿透了黑夜的阴影,
et venit aversi in tergum Sulmonis ibique
正中转过身去的苏尔莫的后背,并在那里
frangitur ac fisso transit praecordia ligno.
折断,开裂的木杆穿透了他的胸膛。
Volvitur ille vomens calidum de pectore flumen
他翻倒在地,胸口喷涌出温热的血流,
frigidus et longis singultibus ilia pulsat.
身体渐渐冰冷,剧烈而漫长的抽搐震动着他的肋腹。
Diversi circumspiciunt. Hoc acrior idem4
众人惊慌地朝四下里望去。而这同一人因得手而更加凶猛,
ecce aliud summa telum librabat ab aure.
瞧,他又在耳际举起了另一支长枪。
Dum trepidant, it hasta Tago per tempus utrumque
在他们惊慌失措之际,长枪呼啸着穿透了塔古斯的两侧太阳穴,
stridens traiectoque haesit tepefacta cerebro.
并插在他那被贯穿、变温热的脑中。
Saevit atrox Volcens nec teli conspicit usquam
残暴的沃尔肯斯勃然大怒,却在任何地方都找不到
auctorem nec quo se ardens inmittere possit.
投枪之人,也无处可以发泄他那炽烈的怒火。
Tu tamen interea calido mihi sanguine poenas
“但在此期间,你必须用你温热的鲜血,为这两个人
persolves amborum, inquit; simul ense recluso
向我偿命,” 他说道;同时,他拔出宝剑,
ibat in Euryalum. Tum vero exterritus, amens
直冲尤里亚路斯而去。这时,极度惊恐而发狂的
conclamat Nisus, nec se celare tenebris
尼苏斯大声呼喊,他既无法再将自己隐藏在黑暗中,
amplius aut tantum potuit perferre dolorem.
也无法再承受如此巨大的痛苦。
Me me, adsum qui feci,5 in me convertite ferrum,
“是我,是我,事情是我做的,我在这里!向我亮出你们的利刃吧,
O Rutuli, mea fraus omnis; nihil iste nec ausus
鲁图利人啊,所有的诡计都出自于我;他既没有胆量
nec potuit, caelum hoc et conscia sidera testor,
也没有能力,我以此苍天和知情的群星为证,
tantum infelicem nimium dilexit amicum.
他仅仅是过度爱了他那不幸的朋友。”
Talia dicta dabat; sed viribus ensis adactus
他正喊着这些话;但那用尽全力刺入的宝剑
transabiit costas et candida pectora rumpit.
已然刺穿肋骨,剖开了他洁白的胸膛。
Volvitur Euryalus leto, pulchrosque per artus
尤里亚路斯在死亡中倒下,鲜血流淌在
it cruor, inque umeros cervix conlapsa recumbit:
他美丽的肢体上,垂下的颈项枕在肩膀上:
purpureus veluti cum flos succisus aratro
宛如一朵被犁头斩断的深红色花朵,
languescit moriens lassove papavera collo
在濒死中枯萎,又如罂粟花拖着疲惫的茎颈
demisere caput, pluvia cum forte gravantur.
垂下头颅,在它们恰好被雨水压得沉重之时。
At Nisus ruit in medios solumque per omnis
而尼苏斯冲入敌阵,在所有人中他只去寻找
Volcentem petit in solo Volcente moratur.
沃尔肯斯,只把注意力放在沃尔肯斯一人身上。
Quem circum glomerati hostes hinc comminus atque hinc
敌人从四面八方将他紧紧包围,步步逼近
- 9.372laevo flectentis limite
flectentis 是动词 flectere 的现在分词的宾格复数形式(-is 是古典时期 -es 的异体字),修饰 cernunt 的宾语 hos(指尼苏斯和尤里亚路斯)。laevo limite 是表示路线或方向的夺格。
- 9.387qui post Albae de nomine dicti Albani
从 qui 到 Albani 的关系从句修饰 locos(§9.387),其中省略了 dicti 后面的 sunt。随后并列了另一句话(tum rex... habebat),最后在 §9.389 以 ut stetit 接续主句。长大的插入语打断了主句的脉络。
- 9.400An sese medios moriturus in enses inferat
inferat 和 properet(§9.401)是表示犹豫或自问的“虑疑虚拟语气”(deliberative subjunctive),表达了主人公尼苏斯内心的斗争:“他应该冲向……吗?”
- 9.416Hoc acrior idem
hoc 是表示原因或程度差异的夺格(“因此”、“愈发”)。idem(“同一人”)指代尼苏斯,表示他在第一枪得手后,正准备投出第二支枪。
- 9.427Me me, adsum qui feci
me me 是前置的宾格,作为后续 convertite ferrum(将剑转向我)的宾语,或是没有动词的强烈情感呼喊(“我,是我[刺我吧]!”)。qui feci(做这件事的人)的先行词包含在 adsum(我在这里)之中。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(4 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 4 处
