← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§9.221-9.293

特洛伊人的营地会议与阿斯卡尼乌斯的承诺

尼苏斯和尤里亚路斯前往特洛伊领袖的会议,提议通过夜袭寻找埃涅阿斯,得到了极大的赞许。阿斯卡尼乌斯向他们承诺了丰厚的赏赐,而尤里亚路斯请求对其被留下的母亲进行庇护,令全场感动落泪。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
221

​adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi

“我们快走吧,” 他说道。同时他唤醒哨兵,他们

​succedunt servantque vices: statione relicta

接替并轮流守卫;他们离开了哨位,

​ipse comes Niso graditur, regemque requirunt.

他自己作为尼苏斯的伙伴前行,他们去寻找首领们。

​Cetera per terras omnis animalia somno

大地上的其他一切生灵都在睡眠中

225

​laxabant curas et corda oblita laborum:

消除忧虑,心中忘却了劳苦。

​ductores Teucrum primi et delecta iuventus

特洛伊人最首要的首领和选拔出的青年

​consilium summis regni de rebus habebant,

正在为王国的最重大事务举行会议,

​quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset.

商讨他们该做什么,或者谁现在去给埃涅阿斯送信。

​Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes,

他们靠着长枪,手持盾牌站着,

230

​castrorum et campi medio. Tum Nisus et una

在营地和营盘的中央。这时尼苏斯以及与他一起的

​Euryalus confestim alacres admittier1 orant:

尤里亚路斯,立刻热切地请求被准予进入:

​rem magnam, pretiumque morae fore.2 Primus Iulus

这是一件大事,值得为此延误。首先是尤卢斯

​accepit trepidos ac Nisum dicere iussit.

接待了焦急的两人,并命令尼苏斯发言。

​Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis,

接着许尔塔库斯之子这样说道: “特洛伊人啊,请以公正的心倾听,

235

​Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis,

不要因为我们的年龄而看轻我们

​quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti

所带来的建议。鲁图利人因沉睡和美酒而松懈,

​conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi,

安静了下来;我们自己看准了一个伏击的地方,

​qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto;

它就在靠近大海的城门的分岔路口;

​interrupti ignes, aterque ad sidera fumus

篝火已经熄灭,黑烟向着星空

240

​erigitur: si fortuna permittitis uti

升起。如果你们允许我们利用这一机会,

​quaesitum Aenean et moenia Pallantea,

去寻找埃涅阿斯和帕兰特乌姆的城墙,

​mox hic cum spoliis ingenti caede peracta

不久你们就会看到他带着战利品、在进行了一场大屠杀之后

​adfore cernetis. Nec nos via fallit euntis:

出现在这里。我们在前行中不会迷路:

​vidimus obscuris primam sub vallibus urbem

我们在经常进行的狩猎中,已经在阴暗的山谷下

245

​venatu adsiduo et totum cognovimus amnem.

望见过这座城市的边缘,并且熟悉了整条河流。”

​Hic annis gravis atque animi maturus Aletes:

这时,年迈且心智成熟的阿莱特斯说道:

​Di patrii, quorum semper sub numine Troia est,

“祖先的神明啊,在你们的神威之下特洛伊永远存在,

​non tamen omnino Teucros delere paratis,

你们终究没有准备将特洛伊人彻底消灭,

​cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis

既然你们赐予了青年们如此的勇气和如此坚定的

250

​pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat

胸怀。” 他这样说着,拉着两人的

​amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat.

肩膀和右手,泪水打湿了他的脸庞和面容。

​Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis

“勇士们,为了你们那值得赞美的功绩,我能认为有什么、

​praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum

有什么相称的奖赏能被付予你们呢?首先,最美好的奖赏

​di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet

神明和你们自己的品德将会赐予;然后,其余的奖赏,

255

​actutum pius Aeneas atque integer aevi3

虔诚的埃涅阿斯和年轻的

​Ascanius, meriti tanti non immemor umquam.

阿斯卡尼乌斯会立刻给予,他绝不会忘记如此巨大的功绩。”

​Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto,4

“不,我,”阿斯卡尼乌斯插话道,

​excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis

“对我而言,唯一的得救就在于父亲被带回。尼苏斯啊,我凭着伟大的神明、

​Assaracique larem et canae penetralia Vestae

阿萨拉科斯的拉尔神和白发维斯塔的圣所

260

​obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est,

恳求你们;我所拥有的无论什么命运和信任,

​in vestris pono gremiis: revocate parentem,

我都放在你们的怀中:带回我的父亲,

​reddite conspectum; nihil illo triste recepto.

让我重见他;只要他被接纳,就没有任何忧伤。

​Bina dabo argento perfecta atque aspera signis

我会赠送两只银制、雕刻着精美图案的

​pocula, devicta genitor quae cepit Arisba,

杯子,这是我父亲在攻占阿里斯巴时得到的,

265

​et tripodas geminos, auri duo magna talenta,

以及一对三脚架,两大塔兰同的黄金,

​cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido.

还有西顿的迪多所赠送的古老混酒瓮。

​Si vero capere Italiam sceptrisque potiri

如果作为胜利者,我们确实能够占领意大利并掌握王权,

​contigerit victori et praedae dicere sortem,

并确定战利品的分配,

​vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis

你看到了图尔努斯骑着什么样的马,披挂着什么样的武器

270

​aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis

金光闪闪地前行:那匹马本身,盾牌和红色的羽饰,

​excipiam sorti, iam nunc tua praemia, Nise.

我将从分配中免除,尼苏斯啊,现在它们就已经是你的奖赏了。

​Praeterea bis sex genitor lectissima matrum

此外,我的父亲还会赠送十二名精选的母亲的

​corpora captivosque dabit suaque omnibus arma,

身体和俘虏,以及他们所有人的武器,

​insuper his campi quod rex habet ipse Latinus.

在这之外,还有拉提努斯王自己所拥有的土地。

275

​Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas

至于你,尊敬的少年,我的年龄以更近的距离

​insequitur, venerande puer, iam pectore toto

追随你,现在我以整个心灵

​accipio et comitem casus complector in omnis.

接纳你,并拥抱你作为我经历一切命运的伴侣。

​Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus;

没有你,在我的事务中将不会寻求任何荣誉;

​seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum

无论我是缔结和平还是进行战争,在我的行动和言辞中,

280

​verborumque fides. Contra quem talia fatur

都将对你抱有最大的信任。” 对此,尤里亚路斯

​Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis

这样回答: “没有任何一天会证明我配不上如此勇敢的企图;

​dissimilem arguerit;5 tantum, fortuna secunda

我只能这样承诺,无论命运降临的是顺境

​aut adversa cadat. Sed te super omnia dona

还是逆境。但在所有的礼物之上,我向你

​unum oro, genetrix Priami de gente vetusta

唯独请求一件事:我有一位来自普里阿摩斯古老家族的

285

​est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus

母亲,可怜的她,无论是伊利翁的土地,

​mecum excedentem, non moenia regis Acestae.

还是阿凯斯忒斯王的城墙,都未能阻止她与我一同离去。

​Hanc ego nunc ignaram huius quodcumque pericli est

现在我撇下她,她对这件无论什么危险都一无所知,

​inque salutatam linquo: nox et tua testis

我甚至没有向她道别:黑夜和你的

​dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis

右手作证,是因为我无法承受母亲的泪水。

290

​at tu, oro, solare inopem et succurre relictae.

但我请求你,请安慰无依无靠的她,救助被留下的她。

​Hanc sine me spem ferre tui: audentior ibo

让我带着对你的这份希望离去:我会更加勇敢地

​in casus omnis. Percussa mente dedere

面对一切命运。” 达尔达尼亚人深受感动,

​Dardanidae lacrimas; ante omnis pulcher Iulus,

流下了眼泪;在所有人之上,俊美的尤卢斯更是如此,

语法注5 条
  1. 9.231admittier

    古风的现在被动不定式(相当于古典时期的 admitti),在此用于诗歌的古雅风格或格律需要。

  2. 9.232rem magnam, pretiumque morae fore

    间接引语中的“对格+不定式”结构,依赖于前文的 orant(9.231)(省略了说、表达等动词)。fore(即 futurum esse)的主语是 rem magnam 和 pretium,意为“[他们说]这是一件大事,值得为此延误”。

  3. 9.255integer aevi

    属格 aevi 是限定或范围属格,修饰形容词 integer(未受损的、完整的),表示“在年龄上未受损”,即“年轻的”。此用法模仿了希腊语中表示关联的属格。

  4. 9.257cui sola salus genitore reducto

    cui 是关系代词与格(表示参考或所有),指代主语 ego(即阿斯卡尼乌斯,由 immo ego vos 强调),而非紧邻的 vos。genitore reducto 是夺格绝对结构(“在父亲被带回的情况下”)。结构意为:“我,对我来说唯一的救赎就在于父亲被带回……”。

  5. 9.281Me nulla dies tam fortibus ausis / dissimilem arguerit

    arguerit 是虚拟式完成时(潜能虚拟式),表达对未来的温和但自信的断言(“任何日子都无法证明……”)。dissimilem(不同于)带夺格 fortibus ausis(如此勇敢的冒险)作为比较或关联的基准。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.221-9.293