- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.221-9.293
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
尼苏斯和尤里亚路斯前往特洛伊领袖的会议,提议通过夜袭寻找埃涅阿斯,得到了极大的赞许。阿斯卡尼乌斯向他们承诺了丰厚的赏赐,而尤里亚路斯请求对其被留下的母亲进行庇护,令全场感动落泪。
adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi
“我们快走吧,” 他说道。同时他唤醒哨兵,他们
succedunt servantque vices: statione relicta
接替并轮流守卫;他们离开了哨位,
ipse comes Niso graditur, regemque requirunt.
他自己作为尼苏斯的伙伴前行,他们去寻找首领们。
Cetera per terras omnis animalia somno
大地上的其他一切生灵都在睡眠中
laxabant curas et corda oblita laborum:
消除忧虑,心中忘却了劳苦。
ductores Teucrum primi et delecta iuventus
特洛伊人最首要的首领和选拔出的青年
consilium summis regni de rebus habebant,
正在为王国的最重大事务举行会议,
quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset.
商讨他们该做什么,或者谁现在去给埃涅阿斯送信。
Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes,
他们靠着长枪,手持盾牌站着,
castrorum et campi medio. Tum Nisus et una
在营地和营盘的中央。这时尼苏斯以及与他一起的
Euryalus confestim alacres admittier1 orant:
尤里亚路斯,立刻热切地请求被准予进入:
rem magnam, pretiumque morae fore.2 Primus Iulus
这是一件大事,值得为此延误。首先是尤卢斯
accepit trepidos ac Nisum dicere iussit.
接待了焦急的两人,并命令尼苏斯发言。
Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis,
接着许尔塔库斯之子这样说道: “特洛伊人啊,请以公正的心倾听,
Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis,
不要因为我们的年龄而看轻我们
quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti
所带来的建议。鲁图利人因沉睡和美酒而松懈,
conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi,
安静了下来;我们自己看准了一个伏击的地方,
qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto;
它就在靠近大海的城门的分岔路口;
interrupti ignes, aterque ad sidera fumus
篝火已经熄灭,黑烟向着星空
erigitur: si fortuna permittitis uti
升起。如果你们允许我们利用这一机会,
quaesitum Aenean et moenia Pallantea,
去寻找埃涅阿斯和帕兰特乌姆的城墙,
mox hic cum spoliis ingenti caede peracta
不久你们就会看到他带着战利品、在进行了一场大屠杀之后
adfore cernetis. Nec nos via fallit euntis:
出现在这里。我们在前行中不会迷路:
vidimus obscuris primam sub vallibus urbem
我们在经常进行的狩猎中,已经在阴暗的山谷下
venatu adsiduo et totum cognovimus amnem.
望见过这座城市的边缘,并且熟悉了整条河流。”
Hic annis gravis atque animi maturus Aletes:
这时,年迈且心智成熟的阿莱特斯说道:
Di patrii, quorum semper sub numine Troia est,
“祖先的神明啊,在你们的神威之下特洛伊永远存在,
non tamen omnino Teucros delere paratis,
你们终究没有准备将特洛伊人彻底消灭,
cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis
既然你们赐予了青年们如此的勇气和如此坚定的
pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat
胸怀。” 他这样说着,拉着两人的
amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat.
肩膀和右手,泪水打湿了他的脸庞和面容。
Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis
“勇士们,为了你们那值得赞美的功绩,我能认为有什么、
praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum
有什么相称的奖赏能被付予你们呢?首先,最美好的奖赏
di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet
神明和你们自己的品德将会赐予;然后,其余的奖赏,
actutum pius Aeneas atque integer aevi3
虔诚的埃涅阿斯和年轻的
Ascanius, meriti tanti non immemor umquam.
阿斯卡尼乌斯会立刻给予,他绝不会忘记如此巨大的功绩。”
Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto,4
“不,我,”阿斯卡尼乌斯插话道,
excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis
“对我而言,唯一的得救就在于父亲被带回。尼苏斯啊,我凭着伟大的神明、
Assaracique larem et canae penetralia Vestae
阿萨拉科斯的拉尔神和白发维斯塔的圣所
obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est,
恳求你们;我所拥有的无论什么命运和信任,
in vestris pono gremiis: revocate parentem,
我都放在你们的怀中:带回我的父亲,
reddite conspectum; nihil illo triste recepto.
让我重见他;只要他被接纳,就没有任何忧伤。
Bina dabo argento perfecta atque aspera signis
我会赠送两只银制、雕刻着精美图案的
pocula, devicta genitor quae cepit Arisba,
杯子,这是我父亲在攻占阿里斯巴时得到的,
et tripodas geminos, auri duo magna talenta,
以及一对三脚架,两大塔兰同的黄金,
cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido.
还有西顿的迪多所赠送的古老混酒瓮。
Si vero capere Italiam sceptrisque potiri
如果作为胜利者,我们确实能够占领意大利并掌握王权,
contigerit victori et praedae dicere sortem,
并确定战利品的分配,
vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis
你看到了图尔努斯骑着什么样的马,披挂着什么样的武器
aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis
金光闪闪地前行:那匹马本身,盾牌和红色的羽饰,
excipiam sorti, iam nunc tua praemia, Nise.
我将从分配中免除,尼苏斯啊,现在它们就已经是你的奖赏了。
Praeterea bis sex genitor lectissima matrum
此外,我的父亲还会赠送十二名精选的母亲的
corpora captivosque dabit suaque omnibus arma,
身体和俘虏,以及他们所有人的武器,
insuper his campi quod rex habet ipse Latinus.
在这之外,还有拉提努斯王自己所拥有的土地。
Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas
至于你,尊敬的少年,我的年龄以更近的距离
insequitur, venerande puer, iam pectore toto
追随你,现在我以整个心灵
accipio et comitem casus complector in omnis.
接纳你,并拥抱你作为我经历一切命运的伴侣。
Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus;
没有你,在我的事务中将不会寻求任何荣誉;
seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum
无论我是缔结和平还是进行战争,在我的行动和言辞中,
verborumque fides. Contra quem talia fatur
都将对你抱有最大的信任。” 对此,尤里亚路斯
Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis
这样回答: “没有任何一天会证明我配不上如此勇敢的企图;
dissimilem arguerit;5 tantum, fortuna secunda
我只能这样承诺,无论命运降临的是顺境
aut adversa cadat. Sed te super omnia dona
还是逆境。但在所有的礼物之上,我向你
unum oro, genetrix Priami de gente vetusta
唯独请求一件事:我有一位来自普里阿摩斯古老家族的
est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus
母亲,可怜的她,无论是伊利翁的土地,
mecum excedentem, non moenia regis Acestae.
还是阿凯斯忒斯王的城墙,都未能阻止她与我一同离去。
Hanc ego nunc ignaram huius quodcumque pericli est
现在我撇下她,她对这件无论什么危险都一无所知,
inque salutatam linquo: nox et tua testis
我甚至没有向她道别:黑夜和你的
dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis
右手作证,是因为我无法承受母亲的泪水。
at tu, oro, solare inopem et succurre relictae.
但我请求你,请安慰无依无靠的她,救助被留下的她。
Hanc sine me spem ferre tui: audentior ibo
让我带着对你的这份希望离去:我会更加勇敢地
in casus omnis. Percussa mente dedere
面对一切命运。” 达尔达尼亚人深受感动,
Dardanidae lacrimas; ante omnis pulcher Iulus,
流下了眼泪;在所有人之上,俊美的尤卢斯更是如此,
- 9.231admittier
古风的现在被动不定式(相当于古典时期的 admitti),在此用于诗歌的古雅风格或格律需要。
- 9.232rem magnam, pretiumque morae fore
间接引语中的“对格+不定式”结构,依赖于前文的 orant(9.231)(省略了说、表达等动词)。fore(即 futurum esse)的主语是 rem magnam 和 pretium,意为“[他们说]这是一件大事,值得为此延误”。
- 9.255integer aevi
属格 aevi 是限定或范围属格,修饰形容词 integer(未受损的、完整的),表示“在年龄上未受损”,即“年轻的”。此用法模仿了希腊语中表示关联的属格。
- 9.257cui sola salus genitore reducto
cui 是关系代词与格(表示参考或所有),指代主语 ego(即阿斯卡尼乌斯,由 immo ego vos 强调),而非紧邻的 vos。genitore reducto 是夺格绝对结构(“在父亲被带回的情况下”)。结构意为:“我,对我来说唯一的救赎就在于父亲被带回……”。
- 9.281Me nulla dies tam fortibus ausis / dissimilem arguerit
arguerit 是虚拟式完成时(潜能虚拟式),表达对未来的温和但自信的断言(“任何日子都无法证明……”)。dissimilem(不同于)带夺格 fortibus ausis(如此勇敢的冒险)作为比较或关联的基准。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
