← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§8.648-8.731

亚克兴海战的图景与肩负盾牌的阿涅阿斯

盾牌的描绘在展示了罗马历史上的经典战役、冥界中卡提林与卡托的命运,以及屋大维在亚克兴战役中的伟大胜利与凯旋式后宣告结束。阿涅阿斯虽不解其意,却欣然担起刻有子孙后代命运与荣耀的盾牌。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
648

​Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant.

阿涅阿斯的子孙们正为了自由向着剑锋冲锋。

​Illum indignanti similem similemque minanti

你本会看见他,就像一个在愤怒、在威胁的人,

650

​aspiceres,1 pontem auderet quia vellere Cocles

因为科克莱斯竟敢拆毁桥梁,

​et fluvium vinclis innaret Cloelia ruptis.

而克罗埃利亚挣脱了锁链,正在河水中泅渡。

​In summo custos Tarpeiae Manlius arcis

在最高处,塔尔佩伊亚要塞的守卫者曼利乌斯

​stabat pro templo et Capitolia celsa tenebat,

正伫立在神殿前,守护着高耸的卡皮托里乌姆,

​Romuleoque recens horrebat regia culmo.

罗姆路斯茅草所盖的王宫,显得新颖而质朴。

655

​Atque hic auratis volitans argenteus anser

此外在这里,一只银色的公鹅在黄金的

​porticibus Gallos in limine adesse canebat.

柱廊间飞掠,歌唱着高卢人已逼近门槛。

​Galli per dumos aderant arcemque tenebant,

高卢人穿过灌木丛而至,并试图占领要塞,

​defensi tenebris et dono noctis opacae:

他们受到了黑暗和幽暗之夜的赠礼的保护:

​aurea caesaries ollis atque aurea vestis,

他们的头发是金黄色的,衣服也是金黄色的,

660

​virgatis lucent sagulis, tum lactea colla

他们穿着条纹披风闪闪发光,而他们乳白色的脖颈

​auro innectuntur, duo quisque Alpina coruscant

被黄金环绕,每人手里都挥舞着两支阿尔卑斯

​gaesa manu, scutis protecti corpora2 longis.

投枪,他们的身体受着长形盾牌的保护。

​Hic exsultantis Salios nudosque Lupercos

在这里,他还雕刻了雀跃的萨利神官和赤裸的卢佩尔克斯神官,

​lanigerosque apices et lapsa ancilia caelo

以及带有羊毛的祭帽,和从天而降的盾牌;

665

​extuderat, castae ducebant sacra per urbem

贞洁的母亲们坐着轻软的马车,在城中引导着神圣的仪式。

​pilentis matres in mollibus. Hinc procul addit

离此不远,他又加上了

​Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis,

塔耳塔洛斯的居所、迪斯深邃的门户、

​et scelerum poenas et te, Catilina, minaci

对罪恶的惩罚,以及你,卡提林,正悬挂在

​pendentem scopulo Furiarumque ora trementem,

险峻的岩石上,在复仇女神们可怖的面容前颤抖,

670

​secretosque pios, his dantem iura Catonem.

还有被隔离出来的敬虔者,以及正在向他们颁布法律的卡托。

​Haec inter tumidi late maris ibat imago

在这些场景之间,翻腾的辽阔大海的金色图景

​aurea, sed fluctu spumabant caerula cano;

绵延流淌,但蓝色的水面在白色的波涛中泛着泡沫;

​et circum argento clari delphines in orbem

环绕在其周围,银光闪闪的白银海豚排成圆圈,

​aequora verrebant caudis aestumque secabant.

用尾巴清扫着海面,劈开波浪游动。

675

​In medio classis aeratas, Actia bella,

在中央可以看见青铜战船,即亚克兴的战役,

​cernere erat,3 totumque instructo Marte videres

你会看到整片雷乌卡斯因排开的战阵

​fervere Leucaten auroque effulgere fluctus.

而沸腾,波涛在黄金的光芒中闪烁。

​Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar

在这边,凯撒·奥古斯都正率领意大利人投入战斗,

​cum patribus populoque, penatibus et magnis dis,

伴随着元老与人民、家神以及伟大的诸神,

680

​stans celsa in puppi; geminas cui tempora flammas

他伫立在高耸的船尾上;他那喜悦的双鬓

​laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus.

喷吐着双重的火焰,头顶上显现出父亲的星辰。

​Parte alia ventis et dis Agrippa secundis

在另一侧,阿格里帕在顺风和神明的庇佑下,

​arduus agmen agens; cui, belli insigne superbum,

傲然率领着舰队;他的双鬓闪耀着作为战争崇高荣耀的

​tempora navali fulgent rostrata corona.

装有船首像的 naval 冠冕。

685

​Hinc ope barbarica variisque Antonius armis,

在那边,带着野蛮人的财富和各种武具的安东尼,

​victor ab Aurorae populis et litore rubro,

作为来自东方民族和红海海岸的胜利者,

​Aegyptum viresque Orientis et ultima secum

将埃及、东方的势力和最遥远的

​Bactra vehit, sequiturque (nefas) Aegyptia coniunx.

巴克特里亚带在身边,而跟随着他的是——哦,何其不义!——埃及的妻子。

​Una omnes ruere,4 ac totum spumare reductis

全员一齐冲锋,整片大海都在因向后拉动的

690

​convolsum remis rostrisque tridentibus aequor.

船桨和三叉船首的撕裂而泛起泡沫。

​alta petunt: pelago credas innare revolsas

他们驶向深海:你会以为被连根拔起的基克拉泽斯群岛

​Cycladas aut montis concurrere montibus altos,

正在海中漂浮,或是高山正在与高山相撞,

​tanta mole viri turritis puppibus instant.

战士们以如此巨大的体量,驾驶着装有塔楼的战船逼近。

​stuppea flamma manu telisque volatile ferrum

燃烧着麻丝的火把被用手掷出,飞行的铁兵刃被作为武器

695

​spargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt.

散播开来;涅普顿的田野因新添的杀戮而变红。

​Regina in mediis patrio vocat agmina sistro

女王在乱军中用家乡的系统之铃召集着军队,

​necdum etiam geminos a tergo respicit anguis.

却还未注意到身后的双重毒蛇。

​omnigenumque deum monstra et latrator Anubis

各种各样的怪物神明和吠叫的阿努比斯

​contra Neptunum et Venerem contraque Minervam

正对着涅普顿、维纳斯以及敏涅瓦

700

​tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors

执起武器。战神玛尔斯在战局中央肆虐,

​caelatus ferro tristesque ex aethere Dirae,

他的形象用铁雕刻出来,还有来自空中的阴郁复仇女神们,

​et scissa gaudens vadit Discordia palla,

纠纷女神穿着被撕裂的斗篷欣然走过,

​quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello.

贝罗娜拿着血淋淋的鞭子紧随其后。

​Actius haec cernens arcum tendebat Apollo

亚克兴之神阿波罗注视着这一切,正在拉开他的弓,

705

​desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi,

从上方:在那种恐惧下,所有的埃及人和印度人、

​omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei.

所有的阿拉伯人、所有的萨巴人都在转身逃跑。

​Ipsa videbatur ventis regina vocatis

女王自己也显得在召集风势,

​vela dare et laxos iam iamque inmittere funis.

扬起风帆,且正一步步松开缆绳。

​Illam inter caedes pallentem morte futura

面对在这场屠杀中因预感死亡而面色苍白的她,

710

​fecerat Ignipotens undis et Iapyge ferri,

火神已将她雕刻成正被波涛和西北风带走的模样,

​contra autem magno maerentem corpore Nilum

而在对面,巨大的尼罗河正在悲伤哀悼,

​pandentemque sinus et tota veste vocantem

他敞开衣褶,用整件衣服召唤着

​caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos.

战败者进入他那蔚蓝的怀抱和隐秘的河道。

​At Caesar, triplici invectus Romana triumpho

但凯撒在三重大捷中凯旋进入罗马的

715

​moenia, dis Italis votum inmortale sacrabat,

城墙,向着意大利的神明奉献着永恒的誓言,

​maxuma tercentum totam delubra per urbem.

即在整座城市中建立三百座宏伟的圣殿。

​Laetitia ludisque viae plausuque fremebant;

街道因欢乐、竞技和喝彩而喧嚣;

​omnibus in templis matrum chorus, omnibus arae;

所有的神殿里都有母亲们的合唱,所有的神殿里都有祭坛;

​ante aras terram caesi stravere iuvenci.

在祭坛前,被宰杀的小牛覆盖了地面。

720

​Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi,

他自己则坐在洁白耀眼的福玻斯神殿门槛上,

​dona recognoscit populorum aptatque superbis

检视着各族人民送来的礼物,并将它们装点在傲然的

​postibus; incedunt victae longo ordine gentes,

门柱上;被征服的民族排成漫长的队伍行进,

​quam variae linguis, habitu tam vestis et armis.

他们的语言千差万别,服装的式样和武器也各不相同。

​Hic Nomadum genus et discinctos Mulciber Afros,

在这里,火神雕刻了游牧的民族和衣带宽松的非洲人,

725

​hic Lelegas Carasque sagittiferosque Gelonos

在这里雕刻了莱莱格人、卡里亚人和负箭的格洛尼人;

​finxerat; Euphrates ibat iam mollior undis,

幼发拉底河如今流淌着更为温和的波浪,

​extremique hominum Morini, Rhenusque bicornis,

还有人类极地处的莫里尼人,和生有双角的莱茵河,

​indomitique Dahae, et pontem indignatus Araxes.

以及无法驯服的达哈埃人,和对桥梁感到愤怒的阿拉克斯河。

​Talia per clipeum Volcani, dona parentis,

面对着沃尔坎盾牌上的这些景致,这些母亲的赠礼,

730

​miratur rerumque ignarus5 imagine gaudet,

阿涅阿斯惊叹不已,虽然不了解这些历史事件,却因这些图景而喜悦,

​attollens umero famamque et fata nepotum.

将子孙后代的荣耀与命运抗在肩上。

语法注5 条
  1. 8.650aspiceres

    虚拟式未完成过去时第二人称单数,表示过去可能发生的情况(“你本会看见”),用于指代一般的观察者而非特定人称。

  2. 8.662protecti corpora

    被动分词 protecti 连用表示限定的宾格 corpora(“其身体受到保护”),模仿了希腊语的关系宾格用法。

  3. 8.676cernere erat

    非人称表达,模仿希腊语中 ἔστι 连用不定式的句法,意为“(在当时)可以看到”。

  4. 8.689ruere

    这是历史不定式(而非完成时第三人称复数 ruerunt 的缩略形式),用于使叙事更加生动。下一行的 spumare 同样是历史不定式。

  5. 8.730rerumque ignarus

    形容词 ignarus(“不了解……的”)支配属格,因此名词 rerum(“事迹、历史事件”)使用属格。这强调了阿涅阿斯并不理解盾牌上所描绘的未来罗马历史。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.648-8.731