← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§8.568-8.647

埃万德鲁斯的祈祷与维纳斯所赠武具

埃万德鲁斯在与帕兰斯临别前痛苦哀求神明,若儿子注定遭遇不测,宁愿自己现在就死去。阿涅阿斯率领骑兵出发并在圣林中休整,此时维纳斯现身赠予他由武尔坎努斯打造的精美铠甲,其盾牌上清晰地雕刻着未来罗马的历史。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
568

​non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam,1

我现在绝不会从你甜蜜的怀抱中被任何地方夺走,

​nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam

我的儿子啊,邻人梅曾提乌斯也绝不敢侮辱我这颗头颅,

570

​huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset

用剑制造如此多惨无人道的杀戮,

​funera, tam multis viduasset civibus urbem.

夺走这么多公民,使这座城市荒芜。

​At vos, o superi, et divom tu maxume rector

但是你们,天上的神明啊,以及诸神中最高伟的统治者

​Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis

朱庇特,我请求你们,怜悯阿尔卡迪亚的国王吧,

​et patrias audite preces. Si numina vestra

并倾听一位父亲的祈祷。如果你们的神意,

575

​incolumem Pallanta mihi, si fata reservant,

如果命运能为我保全无恙的帕兰斯,

​si visurus eum vivo et venturus in unum:2

如果我活着注定要见到他并与他重聚一处:

​vitam oro, patior quemvis durare laborem.

那我祈求生命,我甘愿忍受任何艰辛。

​Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris:

但如果命运之神啊,你预示着某种无法言说的灾难:

​nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitam,

现在,哦,就是现在,请允许我斩断这残酷的生命,

580

​dum curae ambiguae, dum spes incerta futuri,

在忧虑未决、对未来的希望尚不确定的时候,

​dum te, care puer, mea sera et sola voluptas,

在我依然能在怀抱中搂着你,我亲爱的孩子,我晚年唯一的慰藉时,

​complexu teneo, gravior neu nuntius auris

不要让更悲惨的消息来刺痛我的双耳。”

​volneret. Haec genitor digressu dicta supremo

父亲在最后的临别中,倾吐着这些话语;

​fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant.

仆人们将昏厥的他抬进了屋里。

585

​Iamque adeo exierat portis equitatus apertis,

而现在,骑兵已经从敞开的大门中出发,

​Aeneas inter primos et fidus Achates,

阿涅阿斯走在最前列,忠诚的阿卡特斯紧随其后,

​inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas

接着是特洛伊的其他首领,帕兰斯自己则在队列

​in medio chlamyde et pictis conspectus in armis:

中央,披着斗篷,身着彩绘铠甲,显得格外瞩目:

​qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda,

恰如晨星在沐浴了俄刻阿诺斯的波涛之后,

590

​quem Venus ante alios astrorum diligit ignis,

――那是维纳斯在所有星辰之火中最钟爱的一颗――

​extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit.

在天空中展现出它神圣的面庞,驱散了黑暗。

​Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur

惊恐的母亲们站在城墙上,目送着

​pulveream nubem et fulgentis aere catervas.

那滚滚的尘沙之云,以及在青铜光芒中闪烁的队伍。

​Olli per dumos, qua proxuma meta viarum,

他们穿过灌木丛,向着道路最近的终点前进,

595

​armati tendunt; it clamor, et agmine facto

全副武装;叫喊声响起,在列队行进中,

​quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum.

马蹄以四足奔腾的轰鸣震动着松软的平原。

​Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem,

在卡埃雷河附近有一片巨大的、冰凉的圣林,

​religione patrum late sacer; undique colles

因祖先的崇敬而在远近被视为神圣;四面环绕的深谷丘陵

​inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt.

将其合抱,黑色的冷杉林将它紧紧包围。

600

​Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos,

传说,古老的佩拉斯吉人曾将这片圣林和节日奉献给西尔瓦努斯,

​arvorum pecorisque deo, lucumque diemque,

他是田野与牲畜之神,

​qui primi finis aliquando habuere Latinos:

这些佩拉斯吉人曾是最初占领拉丁疆界的人。

​haud procul hinc Tarcho et Tyrrheni tuta tenebant

离此不远,塔尔科恩和第勒尼安人在地势安全处

​castra locis, celsoque omnis de colle videri

驻扎着他们的营帐,如今从高高的山丘上,整支军队

605

​iam poterat legio et latis tendebat in arvis.

已清晰可见,并在宽阔的田野上铺展开来。

​Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus

父亲阿涅阿斯和为战争选拔的青年们来到这里,

​succedunt fessique et equos et corpora curant.

疲惫不堪的他们开始休整战马与自己的身体。

​At Venus aetherios inter dea candida nimbos

而维纳斯,这位天穹云雾中明洁的女神,

​dona ferens aderat; natumque in valle reducta

带着礼物降临了;当她看到儿子在幽静的山谷里,

610

​ut procul egelido secretum flumine vidit,

避开冰冷河流的喧嚣而独处时,

​talibus adfata est dictis seque obtulit ultro:

她便主动上前,用这样的话语对他说道:

​En perfecta mei promissa coniugis arte

“看啊,这件由我丈夫的技艺完美打造的、承诺过的

​munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos

礼物。我儿,这样你很快就不会再犹豫,去向那些傲慢的劳伦图姆人,

​aut acrem dubites in proelia poscere Turnum.

或是强悍的图尔努斯发起挑战。”

615

​Dixit et amplexus nati Cytherea petivit,

克泰雷亚说完便去寻求儿子的拥抱,

​arma sub adversa posuit radiantia quercu.

并在对面的橡树下放下了那闪闪发光的铠甲。

​Ille, deae donis et tanto laetus honore,

他为女神的礼物和这等崇高的荣耀而欣喜万分,

​expleri nequit atque oculos per singula volvit

他看不够,将目光一一扫过每一件器物,

​miraturque interque manus et bracchia versat

并赞叹不已,在双手和双臂间翻动抚摸着:

620

​terribilem cristis galeam flammasque vomentem

那前立て可怖、仿佛喷吐着火焰的盔甲,

​fatiferumque ensem, loricam ex aere rigentem

那决定命运的利剑,那用青铜铸成的坚硬且

​sanguineam ingentem, qualis cum caerula nubes

血红而巨大的胸甲,就像是一朵阴暗的云彩

​solis inardescit radiis longeque refulget;

在烈日的照耀下燃烧起来,并在远方闪耀;

​tum levis ocreas electro auroque recocto

还有用琥珀金和精炼黄金制成的轻便胫甲,

625

​hastamque et clipei non enarrabile textum.

以及长矛和盾牌上那无法言状的精美图纹。

​Illic res Italas Romanorumque triumphos

在这上面,意大利的历史和罗马人的凯旋,

​haud vatum ignarus venturique inscius aevi

被这位绝非不通晓预言,亦非不知晓未来时代的火神

​fecerat ignipotens, illic genus omne futurae

亲手打造;在这里,雕刻着从阿斯卡尼乌斯传下的未来一切

​stirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella.

子孙的家系,以及依次进行的一场场战争。

630

​Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro

他还刻画了在马尔斯的绿色洞穴里,刚生产完的

​procubuisse lupam, geminos huic ubera circum

母狼躺卧着,围着它的乳房,那双胞胎

​ludere pendentis pueros et lambere matrem

男孩正在悬挂嬉戏,并且毫无惧色地舔舐着母亲;

​impavidos, illam tereti cervice reflexa

母狼转过圆润的脖颈,

​mulcere alternos et corpora fingere lingua.

交替抚摸着他们,用舌头整理他们的身体。

635

​Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas

离此不远,他还加入了罗马,以及在盛大的马戏竞技中

​consessu caveae magnis circensibus actis

从环形剧场的看台席上被肆意掠走的萨宾妇女,

​addiderat subitoque novum consurgere bellum

并且刻画了突然爆发的、罗姆路斯子孙与

​Romulidis Tatioque seni Curibusque severis.

年迈的塔蒂乌斯以及严苛的库雷斯人之间的崭新战争。

​Post idem inter se posito certamine reges

此后,这两位同样的国王在平息了争斗之后,

640

​armati Iovis ante aram paterasque tenentes

全副武装地站立在朱庇特的祭坛前,手持祭盏,

​stabant et caesa iungebant foedera porca.

宰杀牝猪,缔结盟约。

​Haud procul inde citae Mettum in diversa quadrigae

离那不远,疾驰的四马战车将梅提乌斯拉向相反的方向,

​distulerant, at tu dictis, Albane, maneres,3

但你,阿尔巴人啊,本该坚守你的誓言!

​raptabatque viri mendacis viscera Tullus

图路斯正在林中拖拽着那撒谎者的内脏,

645

​per silvam, et sparsi rorabant sanguine vepres.

散落的荆棘在鲜血中湿润流淌。

​Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat

此外,波尔森纳还命令他们接纳被驱逐的塔克文,

​accipere ingentique urbem obsidione premebat:

并用庞大的围攻重压着整座城市:

语法注3 条
  1. 8.568non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam

    承接第560行 si 引导的虚拟条件句(违背过去事实),此处使用未完成过去时虚拟语气 divellerer,表示与现在事实相反的假设结果(“如果我能重回年轻,我现在绝不会被夺走”),这与紧随其后的表示过去相反事实的虚拟过去完成时 dedisset 和 viduasset 形成对比。

  2. 8.576si visurus eum vivo et venturus in unum

    将来主动分词 visurus 和 venturus 修饰现在时直陈式第一人称单数动词 vivo。这些分词表示预定或命运,构成一个带有希望预期的条件从句(“如果我活着注定能见到他并重聚一处”)。短语 in unum 作为副词性短语,意为“在同一处”或“重聚”。

  3. 8.643at tu dictis, Albane, maneres

    作者对阿尔巴背叛者梅提乌斯的呼告(顿呼)。未完成过去时虚拟语气 maneres 在此处表示对过去未履行义务的指责或无法实现的愿望(“你本该坚守你的誓言”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.568-8.647