- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.568-8.647
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
埃万德鲁斯在与帕兰斯临别前痛苦哀求神明,若儿子注定遭遇不测,宁愿自己现在就死去。阿涅阿斯率领骑兵出发并在圣林中休整,此时维纳斯现身赠予他由武尔坎努斯打造的精美铠甲,其盾牌上清晰地雕刻着未来罗马的历史。
non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam,1
我现在绝不会从你甜蜜的怀抱中被任何地方夺走,
nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam
我的儿子啊,邻人梅曾提乌斯也绝不敢侮辱我这颗头颅,
huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset
用剑制造如此多惨无人道的杀戮,
funera, tam multis viduasset civibus urbem.
夺走这么多公民,使这座城市荒芜。
At vos, o superi, et divom tu maxume rector
但是你们,天上的神明啊,以及诸神中最高伟的统治者
Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis
朱庇特,我请求你们,怜悯阿尔卡迪亚的国王吧,
et patrias audite preces. Si numina vestra
并倾听一位父亲的祈祷。如果你们的神意,
incolumem Pallanta mihi, si fata reservant,
如果命运能为我保全无恙的帕兰斯,
si visurus eum vivo et venturus in unum:2
如果我活着注定要见到他并与他重聚一处:
vitam oro, patior quemvis durare laborem.
那我祈求生命,我甘愿忍受任何艰辛。
Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris:
但如果命运之神啊,你预示着某种无法言说的灾难:
nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitam,
现在,哦,就是现在,请允许我斩断这残酷的生命,
dum curae ambiguae, dum spes incerta futuri,
在忧虑未决、对未来的希望尚不确定的时候,
dum te, care puer, mea sera et sola voluptas,
在我依然能在怀抱中搂着你,我亲爱的孩子,我晚年唯一的慰藉时,
complexu teneo, gravior neu nuntius auris
不要让更悲惨的消息来刺痛我的双耳。”
volneret. Haec genitor digressu dicta supremo
父亲在最后的临别中,倾吐着这些话语;
fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant.
仆人们将昏厥的他抬进了屋里。
Iamque adeo exierat portis equitatus apertis,
而现在,骑兵已经从敞开的大门中出发,
Aeneas inter primos et fidus Achates,
阿涅阿斯走在最前列,忠诚的阿卡特斯紧随其后,
inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas
接着是特洛伊的其他首领,帕兰斯自己则在队列
in medio chlamyde et pictis conspectus in armis:
中央,披着斗篷,身着彩绘铠甲,显得格外瞩目:
qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda,
恰如晨星在沐浴了俄刻阿诺斯的波涛之后,
quem Venus ante alios astrorum diligit ignis,
――那是维纳斯在所有星辰之火中最钟爱的一颗――
extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit.
在天空中展现出它神圣的面庞,驱散了黑暗。
Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur
惊恐的母亲们站在城墙上,目送着
pulveream nubem et fulgentis aere catervas.
那滚滚的尘沙之云,以及在青铜光芒中闪烁的队伍。
Olli per dumos, qua proxuma meta viarum,
他们穿过灌木丛,向着道路最近的终点前进,
armati tendunt; it clamor, et agmine facto
全副武装;叫喊声响起,在列队行进中,
quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum.
马蹄以四足奔腾的轰鸣震动着松软的平原。
Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem,
在卡埃雷河附近有一片巨大的、冰凉的圣林,
religione patrum late sacer; undique colles
因祖先的崇敬而在远近被视为神圣;四面环绕的深谷丘陵
inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt.
将其合抱,黑色的冷杉林将它紧紧包围。
Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos,
传说,古老的佩拉斯吉人曾将这片圣林和节日奉献给西尔瓦努斯,
arvorum pecorisque deo, lucumque diemque,
他是田野与牲畜之神,
qui primi finis aliquando habuere Latinos:
这些佩拉斯吉人曾是最初占领拉丁疆界的人。
haud procul hinc Tarcho et Tyrrheni tuta tenebant
离此不远,塔尔科恩和第勒尼安人在地势安全处
castra locis, celsoque omnis de colle videri
驻扎着他们的营帐,如今从高高的山丘上,整支军队
iam poterat legio et latis tendebat in arvis.
已清晰可见,并在宽阔的田野上铺展开来。
Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus
父亲阿涅阿斯和为战争选拔的青年们来到这里,
succedunt fessique et equos et corpora curant.
疲惫不堪的他们开始休整战马与自己的身体。
At Venus aetherios inter dea candida nimbos
而维纳斯,这位天穹云雾中明洁的女神,
dona ferens aderat; natumque in valle reducta
带着礼物降临了;当她看到儿子在幽静的山谷里,
ut procul egelido secretum flumine vidit,
避开冰冷河流的喧嚣而独处时,
talibus adfata est dictis seque obtulit ultro:
她便主动上前,用这样的话语对他说道:
En perfecta mei promissa coniugis arte
“看啊,这件由我丈夫的技艺完美打造的、承诺过的
munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos
礼物。我儿,这样你很快就不会再犹豫,去向那些傲慢的劳伦图姆人,
aut acrem dubites in proelia poscere Turnum.
或是强悍的图尔努斯发起挑战。”
Dixit et amplexus nati Cytherea petivit,
克泰雷亚说完便去寻求儿子的拥抱,
arma sub adversa posuit radiantia quercu.
并在对面的橡树下放下了那闪闪发光的铠甲。
Ille, deae donis et tanto laetus honore,
他为女神的礼物和这等崇高的荣耀而欣喜万分,
expleri nequit atque oculos per singula volvit
他看不够,将目光一一扫过每一件器物,
miraturque interque manus et bracchia versat
并赞叹不已,在双手和双臂间翻动抚摸着:
terribilem cristis galeam flammasque vomentem
那前立て可怖、仿佛喷吐着火焰的盔甲,
fatiferumque ensem, loricam ex aere rigentem
那决定命运的利剑,那用青铜铸成的坚硬且
sanguineam ingentem, qualis cum caerula nubes
血红而巨大的胸甲,就像是一朵阴暗的云彩
solis inardescit radiis longeque refulget;
在烈日的照耀下燃烧起来,并在远方闪耀;
tum levis ocreas electro auroque recocto
还有用琥珀金和精炼黄金制成的轻便胫甲,
hastamque et clipei non enarrabile textum.
以及长矛和盾牌上那无法言状的精美图纹。
Illic res Italas Romanorumque triumphos
在这上面,意大利的历史和罗马人的凯旋,
haud vatum ignarus venturique inscius aevi
被这位绝非不通晓预言,亦非不知晓未来时代的火神
fecerat ignipotens, illic genus omne futurae
亲手打造;在这里,雕刻着从阿斯卡尼乌斯传下的未来一切
stirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella.
子孙的家系,以及依次进行的一场场战争。
Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro
他还刻画了在马尔斯的绿色洞穴里,刚生产完的
procubuisse lupam, geminos huic ubera circum
母狼躺卧着,围着它的乳房,那双胞胎
ludere pendentis pueros et lambere matrem
男孩正在悬挂嬉戏,并且毫无惧色地舔舐着母亲;
impavidos, illam tereti cervice reflexa
母狼转过圆润的脖颈,
mulcere alternos et corpora fingere lingua.
交替抚摸着他们,用舌头整理他们的身体。
Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas
离此不远,他还加入了罗马,以及在盛大的马戏竞技中
consessu caveae magnis circensibus actis
从环形剧场的看台席上被肆意掠走的萨宾妇女,
addiderat subitoque novum consurgere bellum
并且刻画了突然爆发的、罗姆路斯子孙与
Romulidis Tatioque seni Curibusque severis.
年迈的塔蒂乌斯以及严苛的库雷斯人之间的崭新战争。
Post idem inter se posito certamine reges
此后,这两位同样的国王在平息了争斗之后,
armati Iovis ante aram paterasque tenentes
全副武装地站立在朱庇特的祭坛前,手持祭盏,
stabant et caesa iungebant foedera porca.
宰杀牝猪,缔结盟约。
Haud procul inde citae Mettum in diversa quadrigae
离那不远,疾驰的四马战车将梅提乌斯拉向相反的方向,
distulerant, at tu dictis, Albane, maneres,3
但你,阿尔巴人啊,本该坚守你的誓言!
raptabatque viri mendacis viscera Tullus
图路斯正在林中拖拽着那撒谎者的内脏,
per silvam, et sparsi rorabant sanguine vepres.
散落的荆棘在鲜血中湿润流淌。
Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat
此外,波尔森纳还命令他们接纳被驱逐的塔克文,
accipere ingentique urbem obsidione premebat:
并用庞大的围攻重压着整座城市:
- 8.568non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam
承接第560行 si 引导的虚拟条件句(违背过去事实),此处使用未完成过去时虚拟语气 divellerer,表示与现在事实相反的假设结果(“如果我能重回年轻,我现在绝不会被夺走”),这与紧随其后的表示过去相反事实的虚拟过去完成时 dedisset 和 viduasset 形成对比。
- 8.576si visurus eum vivo et venturus in unum
将来主动分词 visurus 和 venturus 修饰现在时直陈式第一人称单数动词 vivo。这些分词表示预定或命运,构成一个带有希望预期的条件从句(“如果我活着注定能见到他并重聚一处”)。短语 in unum 作为副词性短语,意为“在同一处”或“重聚”。
- 8.643at tu dictis, Albane, maneres
作者对阿尔巴背叛者梅提乌斯的呼告(顿呼)。未完成过去时虚拟语气 maneres 在此处表示对过去未履行义务的指责或无法实现的愿望(“你本该坚守你的誓言”)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
