← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§8.489-8.567

托付帕兰斯与维纳斯的吉兆

埃万德鲁斯向阿涅阿斯讲述了梅曾提乌斯的暴虐和埃特鲁里亚人对他的反抗,提议阿涅阿斯担任他们的领袖,并将儿子帕兰斯托付给他。随后,天空中出现了维纳斯的吉兆,阿涅阿斯在神圣的信心下准备出发,而埃万德鲁斯则流泪与即将启程的儿子诀别。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
489

​at fessi tandem cives infanda furentem

然而,疲惫不堪的市民们终于拿起了武器,包围了那因不可言说的暴怒而发狂的君王

490

​armati circumsistunt ipsumque domumque,

以及他本人和他的府邸,

​obtruncant socios, ignem ad fastigia iactant.

他们屠杀他的同党,将火把投向屋顶。

​Ille inter caedem Rutulorum elapsus in agros

而他在屠杀中逃脱,奔向鲁图利人的田野,

​confugere et Turni defendier1 hospitis armis.

寻求避难,并受到他的东道主图尔努斯武力的庇护。

​Ergo omnis furiis surrexit Etruria iustis:

因此,整个埃特鲁里亚因正当的愤怒而奋起:

495

​regem ad supplicium praesenti Marte reposcunt.

他们以即刻的战争要求交出这位国王以接受惩罚。

​his ego te, Aenea, ductorem milibus addam.

阿涅阿斯啊,我将让你加入这数千名战士中担任领袖。

​Toto namque fremunt condensae litore puppes

因为在整个海岸线上,密密麻麻的战船都在轰鸣,

​Signaque ferre iubent; retinet longaevus haruspex

并要求进军;而年迈的占卜者预言着命运,劝阻着他们:

​fata canens, O Maeoniae delecta iuventus,

“啊,麦奥尼亚选拔出来的青年们,

500

​flos veterum virtusque virum, quos iustus in hostem

古老英雄的花朵与力量,正当的痛苦驱使你们去对抗敌人,

​fert dolor et merita accendit Mezentius ira,

梅曾提乌斯用你们应有的愤怒点燃了你们,

​nulli fas Italo tantam subiungere gentem:

但任何意大利人都不被允许征服如此伟大的民族:

​externos optate duces; tum Etrusca resedit

去选择异邦的领袖吧。”于是,埃特鲁里亚的军队

​hoc acies campo, monitis exterrita divom.

因神明的警告而感到恐惧,驻扎在这片平原上。

505

​Ipse oratores ad me regnique coronam

塔尔科恩亲自向我派来了使者,带来了王国的王冠

​cum sceptro misit mandatque insignia Tarchon,

和权杖,并委付了君王徽章,敦促我

​succedam2 castris Tyrrhenaque regna capessam.

加入军营并执掌第勒尼安王权。

​Sed mihi tarda gelu saeclisque effeta senectus

但是,我那因冰冷而迟钝、因岁月而衰惫的老年

​invidet imperium seraeque ad fortia vires.

嫉妒着我的统治权,且对于勇敢的行动而言,我的力量已太迟。

510

​natum exhortarer, ni mixtus matre Sabella

我本想勉励我的儿子,若非他混有萨贝利亚母亲的血统,

​hinc partem patriae traheret. Tu, cuius et annis

从而从这里承袭了祖国的一部分。而你,你的年龄

​et generi fatum indulgent, quem numina poscunt,

和出身都得到命运的眷顾,神灵也在召唤你,

​ingredere, o Teucrum atque Italum fortissime ductor.

前去吧,啊,特洛伊人和意大利人最英勇的领袖。

​hunc tibi praeterea, spes et solacia nostri,

此外,我还要把我的希望和慰藉——帕兰斯,

515

​Pallanta adiungam; sub te tolerare magistro

交托给你;让他习惯于在你这位导师的麾下

​militiam et grave Martis opus, tua cernere facta

承受军旅和马尔斯沉重的劳作,让他从早年起

​adsuescat primis et te miretur ab annis.

就目睹你的伟业并仰慕你。

​Arcadas huic equites bis centum, robora pubis

我将给他两百名阿尔卡迪亚骑兵,这是精选的青年精锐,

​lecta dabo totidemque suo tibi nomine Pallas.

而帕兰斯也会以他自己的名义给予你同等数量的骑兵。”

520

​Vix ea fatus erat, defixique ora tenebant

他刚说完这些话,安喀塞斯之子阿涅阿斯

​Aeneas Anchisiades et fidus Achates

与忠诚的阿卡特斯便低垂着脸庞,

​multaque dura suo tristi cum corde putabant,

在他们忧伤的心中默默思索着许多艰难的前路,

​ni signum caelo Cytherea dedisset3 aperto.

若非克泰雷亚在晴朗的天空中赐予了神谕的吉兆。

​Namque inproviso vibratus ab aethere fulgor

因为突然间,一道从天空中闪烁的雷光

525

​cum sonitu venit, et ruere omnia visa repente

伴随着轰鸣而至,万物似乎在刹那间崩溃,

​Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor.

第勒尼安的小号声在天空中如怒吼般回荡。

​Suspiciunt, iterum atque iterum fragor increpat ingens:

他们仰望,巨大的轰鸣声一次又一次地震响:

​arma inter nubem caeli regione serena

在晴朗的天空中,云雾之间,

​per sudum rutilare vident et pulsa tonare.

他们看见武器散发着红光,并在相互撞击中发出雷鸣。

530

​Obstipuere animis alii, sed Troius heros

其他人惊魂未定,但特洛伊英雄

​agnovit sonitum et divae promissa parentis.

认出了这声音和他的神圣母亲的允诺。

​Tum memorat: Ne vero, hospes, ne quaere profecto,

于是他说道: “我的东道主啊,真的,绝不要询问这些神迹会带来什么命运;

​quem casum portenta ferant: ego poscor Olympo.

我正被奥林波斯所召唤。

​Hoc signum cecinit missuram diva creatrix,

我的神圣母亲曾预言,如果战争逼近,她将降下这一预兆,

535

​si bellum ingrueret, Volcaniaque arma per auras

并通过虚空带来武尔坎努斯的武器

​laturam auxilio.

以为援助。

​Heu quantae miseris caedes Laurentibus instant;

哀哉,多么巨大的惨剧正逼近可怜的劳伦图姆人!

​quas poenas mihi, Turne, dabis; quam multa sub undas

图尔努斯啊,你将向我偿还怎样的惩罚!在波涛之下

​scuta virum galeasque et fortia corpora volves,

你将卷走多少英雄的盾牌、头盔和强壮的躯体,

540

​Thybri pater! Poscant acies et foedera rumpant.

父神台伯河啊!让他们去宣战并撕毁盟约吧。”

​Haec ubi dicta dedit, solio se tollit ab alto

当他把这些话说完,便从高高的宝座上站起身来,

​et primum Herculeis sopitas ignibus aras

首先拨旺了赫拉克勒斯祭坛上熄灭的火焰,

​excitat hesternumque larem parvosque penatis

欣然走近昨天的拉尔和微小的佩纳特斯神;

​laetus adit: mactant lectas de more bidentis

他们按照习俗献祭精选的二岁羊,

545

​Euandrus pariter, pariter Troiana iuventus.

埃万德鲁斯和特洛伊青年们同样如此。

​Post hinc ad navis graditur sociosque revisit.

此后,他走向船只,重新看望他的同伴。

​Quorum de numero qui sese in bella sequantur

他从他们之中,挑选出那些勇武非凡的人

​praestantis virtute legit; pars cetera prona

随他一同参战;其余的人则顺流

​fertur aqua segnisque secundo defluit amni,

而下,顺着平缓的河流缓缓漂去,

550

​nuntia ventura Ascanio rerumque patrisque.

向阿斯卡尼乌斯传递未来的变故以及他父亲的消息。

​Dantur equi Teucris Tyrrhena petentibus arva;

马匹被分发给前往第勒尼安土地的特洛伊人;

​ducunt exsortem Aeneae, quem fulva leonis

他们为阿涅阿斯牵来一匹免于抽签的骏马,它全身

​pellis obit totum, praefulgens unguibus aureis.

披着一张金黄色的狮皮,金色的爪子闪闪发光。

​Fama volat parvam subito volgata per urbem,

谣言迅速在这座小城里传开,

555

​ocius ire equites Tyrrheni ad litora regis.

说骑兵们正迅速前往第勒尼安国王的海岸。

​vota metu duplicant matres, propiusque periclo

母亲们因恐惧而倍增祈祷,危险的阴影令惊恐步步紧逼,

​it timor, et maior Martis iam apparet imago.

如今,战争的庞大幻象已然显现。

​tum pater Evandrus dextram complexus euntis4

这时,父亲埃万德鲁斯紧紧握住那即将启程之人的右手,

​haeret inexpletus lacrimans, ac talia fatur:

流着无尽的泪水依依不舍,并如此说道:

560

​O mihi praeteritos referat si Iuppiter annos,

“噢,如果朱庇特能将我逝去的岁月还给我,

(qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa

使我恢复当年在普赖内斯特城墙下击溃

​stravi scutorumque incendi victor acervos

第一道防线、作为胜利者焚烧成堆盾牌时的英姿,

​et regem hac Erulum dextra sub Tartara misi,

并用这只右手将埃鲁卢斯国王送入塔耳塔洛斯,

​nascenti cui tris animas Feronia mater

他的母亲费罗尼亚在他出生时,曾赐予他三个灵魂

565

(horrendum dictu) dederat; terna arma movenda,

(说来令人毛骨悚然);他必须挥舞三次武器,

​ter Leto sternendus erat; cui tunc tamen omnis

必须被死亡击倒三次;然而那时,这只右手

​abstulit haec animas dextra et totidem exuit armis:

夺走了他所有的灵魂,并剥下了同等数量的武装:”

语法注4 条
  1. 8.493defendier

    古风的被动现在不定式(等同于古典时期的 'defendi')。维吉尔使用它是为了满足格律需求,或是为了给叙事增添史诗般的古风色彩。

  2. 8.507succedam

    现在时虚拟语气。这是由前一行的 'mandat'(8.506)引导的间接命令从句,省略了连词 'ut'。同样的情况也适用于 'capessam'。

  3. 8.523ni signum caelo Cytherea dedisset

    一种不规则的反虚拟条件句,将主句中的直陈式未完成过去时('putabant', 8.522)与条件从句中的虚拟式过去完成时('dedisset')结合。它生动地强调了紧迫的状态:“如果维纳斯没有给出信号,他们本会继续沉浸在对艰难险阻的思索中”(这一信号打断了他们的思绪)。

  4. 8.558euntis

    现在分词的属格单数,意为“离去的人”。在上下文中,它指代前往战场的儿子帕兰斯(或阿涅阿斯及其队伍),是父亲埃万德鲁斯流泪惜别对象。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.489-8.567