- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.326-8.404
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
埃万德鲁斯在向阿涅阿斯讲述拉提乌姆的历史与自身命运的同时,指引他参观罗马的遗迹并带他进入自己简陋的居所。入夜后,维纳斯恳求丈夫武尔坎努斯为阿涅阿斯锻造新的武器,武尔坎努斯在爱意的驱使下应允了她的请求。
deterior donec paulatim ac decolor aetas1
直到渐渐地,一个更糟且失去光泽的时代来临,
et belli rabies et amor successit habendi.
战争的狂热与对占有的贪欲接踵而至。
Tum manus Ausonia et gentes venere Sicanae,
随后,奥索尼亚的军队和西卡尼的部落到来,
saepius et nomen posuit Saturnia tellus;
萨图尔努斯之地也屡次更改了名称;
tum reges asperque immani corpore Thybris,
继而是诸王,以及躯体巨大的暴戾蒂布里斯,
a quo post Itali fluvium cognomine Thybrim
此后我们意大利人便以他的名字将这条河
diximus,2 amisit verum vetus Albula nomen;
称为蒂布里斯,而古老的阿尔布拉河则失去了其真实的名字。
me pulsum patria pelagique extrema sequentem3
至于我,被逐出祖国,追寻着海洋的尽头,
Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum
万能的命运和不可逃避的劫数
his posuere locis matrisque egere tremenda
将我安置在这些地方,我那令人敬畏的母亲
Carmentis nymphae monita et deus auctor Apollo.
宁芙卡尔门斯的神谕,以及作为主导者的神明阿波罗驱使我来到此地。
Vix ea dicta: dehinc progressus monstrat et aram
话音刚落,他便向前走去,指出了祭坛
et Carmentalem Romani nomine portam
以及罗马人依其名所称的卡尔门塔里斯门,
quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem,
据他们所传,这是对宁芙卡尔门斯的古老崇敬,
vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros
她是传达神谕的女先知,最早预言了未来
Aeneadas magnos et nobile Pallanteum.
伟大的阿涅阿斯后裔和高贵的帕兰特乌姆。
Hinc lucum ingentem quem Romulus acer Asylum
从这里,他指出了勇猛的罗穆路斯辟为“避难所”的巨林,
rettulit et gelida monstrat sub rupe Lupercal,
并指出了冰冷岩石下的路佩尔卡尔,
Parrhasio dictum Panos de more Lycaei.
这是依照帕拉西亚的习俗以吕凯乌斯潘神命名的。
Nec non et sacri monstrat nemus Argileti
不仅如此,他还指出了神圣的阿尔吉莱图姆的林地,
testaturque locum et letum docet hospitis Argi.
并以此地为证,讲述了客人阿尔古斯之死的来龙去脉。
Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit,
由此,他将他们引至塔尔佩亚圣地和卡皮托林山,
aurea nunc, olim silvestribus horrida dumis.
如今这里金碧辉煌,昔日却是一片荒芜、灌木丛生的可怕林莽。
Iam tum religio pavidos terrebat agrestis
即便在当时,此地那令人敬畏的庄神氛围已使恐惧的乡民胆战心惊,
dira loci, iam tum silvam saxumque tremebant.
即便在当时,他们面对着树林与岩石也在战栗。
Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem
“这片林子,这顶着繁茂树冠的山丘,”他说道,
(quis deus incertum est) habitat deus: Arcades ipsum
“有一位神明居住于此(究竟是哪位神尚不确定);阿卡迪亚人相信
credunt se vidisse Iovem, cum saepe nigrantem
他们曾亲眼见过朱庇特本人,当时他正频频用右手
aegida concuteret dextra nimbosque cieret.
振动他那变黑的埃癸斯神盾,并召唤暴风云。
Haec duo praeterea disiectis oppida muris,
此外,你还能看到这两座城墙倾圮的城镇,
reliquias veterumque vides monimenta virorum.
它们是古人的遗迹与纪念。
Hanc Ianus pater, hanc Saturnus condidit arcem:
这座城堡由父亲雅努斯所建,那一座由萨图尔努斯所建:
Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen.
这一座曾名为雅尼库鲁姆,那一座曾名为萨图尔尼亚。
Talibus inter se dictis ad tecta subibant
他们彼此进行着这样的谈话,走近了贫穷的
pauperis Euandri passimque armenta videbant
埃万德鲁斯的住所,看到兽群四处
Romanoque foro et lautis mugire Carinis.
在罗马广场和豪华的卡里奈低声鸣叫。
Ut ventum ad sedes: Haec, inquit, limina victor
当他们来到住所时,他说道:“这道门槛,那胜利的
Alcides subiit, haec illum regia cepit.
阿尔克伊得斯曾跨入过;这座宫殿曾接纳了他。
Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum
来客啊,敢于鄙视财富吧,让你自己也配得上
finge deo4 rebusque veni non asper egenis.
神明,不要嫌弃这清贫的环境,到来吧。”
dixit et angusti subter fastigia tecti
他说完,便将身躯高大的阿涅阿斯引至那狭窄屋顶的
ingentem Aenean duxit stratisque locavit
檐下,并让他躺在铺着树叶和
effultum foliis et pelle Libystidis ursae.
利比亚母熊皮的卧榻上。
Nox ruit et fuscis tellurem amplectitur alis.
夜幕降临,用黑褐色的翅膀拥抱大地。
At Venus haud animo nequiquam exterrita mater
但母亲维纳斯心中并非无端感到惊恐,
Laurentumque minis et duro mota tumultu
因劳伦图姆人的威胁和残酷的骚乱而动摇,
Volcanum adloquitur thalamoque haec coniugis aureo
她向武尔坎努斯搭话,在丈夫金色的寝室里
incipit et dictis divinum adspirat amorem:
开始诉说,并在言语中注入了神圣的爱意:
Dum bello Argolici vastabant Pergama reges
“当希腊的国王们用战争荒废佩尔伽蒙那
debita casurasque inimicis ignibus arces,
注定要陷落的城堡、以及注定在敌人的烈火中倾覆的城池时,
non ullum auxilium miseris, non arma rogavi
我未曾为可怜的人们请求任何援助,也未曾为你的技艺和力量
artis opisque tuae nec te, carissime coniunx,
请求武器,亲爱的丈夫,我也不愿
incassumve tuos volui exercere labores,
让你白白操劳,
quamvis et Priami deberem plurima natis
尽管我欠普里阿摩斯的子嗣许多恩情,
et durum Aeneae flevissem saepe laborem.
也曾多次为阿涅阿斯的艰难劳顿痛哭流涕。
Nunc Iovis imperiis Rutulorum constitit oris:
如今,遵照朱庇特的旨意,他已立足于鲁图利人的海岸:
ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numen
因此,我以同样的身份,作为恳求者到来,向我敬畏的神明
arma rogo5 genetrix nato. Te filia Nerei,
请求武器,一个母亲为她的儿子请求。涅柔斯的女儿可以,
te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx.
提托诺斯的妻子也可以用眼泪打动你。
Aspice qui coeant populi, quae moenia clausis
看看那些正在集结的民族,看看那些紧闭城门
ferrum acuant portis in me exscidiumque meorum.
磨砺利刃、企图对付我和毁灭我子民的城池吧。”
Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis
她已说完,女神用雪白的手臂从四面八方
cunctantem amplexu molli fovet. Ille repente
将那犹豫不决的丈夫温柔地环抱并温暖着。他突然
accepit solitam flammam, notusque medullas
感受到了那习惯的火焰,熟悉的温热
intravit calor et labefacta per ossa cucurrit:
深入骨髓,传遍了他那酥软的骨骼:
non secus atque olim tonitru cum rupta corusco
正如闪烁的雷霆有时劈开一道
ignea rima micans percurrit lumine nimbos.
炽热的裂缝,闪耀着光芒穿过乌云一般。
Sensit laeta dolis et formae conscia coniunx.
妻子察觉到了这一点,为自己的计谋得逞感到欣喜,也深知自己的美貌。
Tum pater aeterno fatur devinctus amore:
这时,被永恒之爱束缚的父亲说道:
Quid causas petis ex alto? Fiducia cessit
“你为何要从远处寻找理由?女神啊,对我的
quo tibi, diva, mei?6 Similis si cura fuisset,
信任,究竟退缩到何处去了?如果当时有同样的关切,
tum quoque fas nobis Teucros armare fuisset:
那时我们为特洛伊人武装也是合乎天条的;
nec pater omnipotens Troiam nec fata vetabant
全能的父亲和命运均未禁止特洛伊
stare decemque alios Priamum superesse per annos.
立足,也未禁止普里阿摩斯再多活十年。
Et nunc, si bellare paras atque haec tibi mens est,
而今,如果你准备交战且这是你的意愿,
quidquid in arte mea possum promittere curae,
在我的技艺中凡是我能承诺予以关注的,
quod fieri ferro liquidove potest electro,
凡是能用钢铁或熔化的琥珀金制作的,
quantum ignes animaeque valent, absiste precando
凡是烈火与风箱的力量所能及的,不要再用恳求
viribus indubitare tuis. Ea verba locutus
来怀疑你自己的力量。” 说了这些话之后,
- 8.326deterior donec paulatim ac decolor aetas
连词 donec 搭配直陈式完成时 successit(第327行),表示时间上的推移与结果(“直到……时代来临”)。形容词 decolor(失去光泽的、褪色的)与前文的“黄金时代”(aurea saecula)形成对比,暗示了向青铜或铁器时代的过渡。
- 8.331a quo post Itali fluvium cognomine Thybrim / diximus
动词 diximus 在此处意为“呼唤、命名”,带双宾格(fluvium 和 Thybrim)。cognomine 为关系夺格(“以……名字”)或方式夺格。关系代词短语 a quo(源自他)指代作为河流命名来源的国王蒂布里斯。
- 8.333me pulsum patria pelagique extrema sequentem
宾格代词 me 是第335行主句动词 posuere(以及 egere)的直接宾语,并受到分词 pulsum 和 sequentem 的修饰。句子的核心结构为:“全能的命运与不可避免的劫数,将(被逐出祖国、追寻海洋尽头的)我安置在这些地方。”主语、宾语和动词之间因长修饰语而产生大幅度的离隔。
- 8.364te quoque dignum / finge deo
finge 是第二人称单数命令式(“塑造你自己、使你相配”)。形容词 dignum(宾格,作 te 的宾语补足语)搭配夺格 deo,意为“配得上神”。整句意为“让你自己也配得上神明”,勉励阿涅阿斯像当年的赫拉克勒斯那样,避开物质财富以接近神圣。
- 8.382sanctum mihi numen / arma rogo
动词 rogo(请求)在此处采用双宾格结构(“向某人请求某物”)。此处她向“神圣的神威”(sanctum numen,指武尔坎努斯,宾格)请求“武器”(arma,亦为宾格)。mihi 是关系与格(“对我而言”)。
- 8.395Fiducia cessit / quo tibi, diva, mei?
mei 是人称代词 ego 的属格(目的格属格),修饰名词 fiducia(信任),意为“对我的信任”。quo 是疑问副词(“去往何处”),此处省略了运动动词(如 abiit)。意为:“女神啊,你对我的信任退缩到何处去了?”
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
