← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§8.160-8.243

埃万德鲁斯的款待与卡库斯神话

埃万德鲁斯回忆起年轻时与安喀塞斯的交往,欣然接受了与埃涅阿斯的盟约。众人共进祭祀筵席后,国王开始讲述赫拉克勒斯消灭怪物卡库斯的传说。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
160

​Tum mihi prima genas vestibat1 flore iuventas,

那时,初礼的青春正用茸毛覆盖着我的双颊,

​mirabarque duces Teucros, mirabar et ipsum

我惊叹于特洛伊的领袖们,也惊叹于拉奥墨冬之子

​Laomedontiaden, sed cunctis altior ibat

普里阿摩斯本人,但安喀塞斯走在所有人中,

​Anchises: mihi mens iuvenali ardebat amore

显得更为高大:我的心燃烧着年轻的渴望,

​compellare2 virum et dextrae coniungere dextram.

想要呼唤那个人,并与他右手相握。

165

​Accessi et cupidus Phenei sub moenia duxi.

我走上前去,热切地将他引至费内乌斯的城墙下。

​Ille mihi insignem pharetram Lyciasque sagittas

他离去时,赠予我一个精美的箭袋和吕基亚的箭,

​discedens chlamydemque auro dedit intertextam

还有一件织有金线的斗篷,

​frenaque bina meus quae nunc habet aurea Pallas.

以及两副金色的马衔,如今我的帕拉斯正拥有它们。

​Ergo et quam petitis iuncta est mihi foedere dextra,

因此,你们所寻求的右手,早已通过盟约与我紧紧相连,

170

​et lux cum primum terris se crastina reddet,

明日之光一重返大地,

​auxilio laetos dimittam opibusque iuvabo.

我便会用援助令你们欣然离去,并在物资上给予支持。

​Interea sacra haec, quando huc venistis amici,

在此期间,既然你们作为朋友来到这里,

​annua, quae differre nefas, celebrate faventes

便请怀着善意与我们一同庆祝这每年一次、不容延误的圣礼,

​nobiscum et iam nunc sociorum adsuescite mensis.

从现在起,习惯你们盟友的餐桌吧。”

175

​Haec ubi dicta, dapes iubet et sublata reponi

这些话说完后,他下令重新摆上筵席和撤下的酒杯,

​pocula gramineoque viros locat ipse sedili

并亲自安排客人们坐在草席上,

​praecipuumque toro et villosi pelle leonis

特别将埃涅阿斯请到铺有蓬乱狮皮的座垫上,

​accipit Aenean solioque invitat acerno.

并招他入座枫木的宝座。

​Tum lecti iuvenes certatim araeque sacerdos

这时,选出的青年们和祭坛的祭司争先恐后地

180

​viscera tosta ferunt taurorum onerantque canistris

端来烤好的雄牛内脏,并在篮中装满

​dona laboratae Cereris3 Bacchumque ministrant.

精制的谷神之礼(面包),并侍奉起巴克斯(美酒)。

​Vescitur Aeneas simul et Troiana iuventus

埃涅阿斯与特洛伊青年一同

​perpetui tergo bovis et lustralibus extis.

享用整条牛脊肉和用于祭祀的内脏。

​Postquam exempta fames et amor compressus edendi,

饥饿被驱散、食欲得到平息后,

185

​rex Euandrus ait: Non haec sollemnia nobis,

国王埃万德鲁斯说道: “并非虚妄的迷信,

​has ex more dapes, hanc tanti numinis aram

或对古老神明一无所知的心,将这些祭仪、

​vana superstitio veterumque ignara deorum

这些循例的筵席、以及这尊伟大神明的祭坛强加于我们:

​inposuit: saevis, hospes Troiane, periclis

特洛伊的客人啊,因为我们从残酷的险境中

​servati facimus meritosque novamus honores.

得以幸存,我们才行此祭礼,重温当得的尊崇。

190

​Iam primum saxis suspensam hanc aspice rupem,

首先,请看这块悬于岩石之上的绝壁,

​disiectae procul ut moles desertaque montis

那些石块在远处散落,山中的居所

​stat domus et scopuli ingentem traxere ruinam.

如何荒废而立,岩石带下了一场巨大的崩溃。

​Hic spelunca fuit, vasto summota recessu,

这里曾有一个洞穴,隐于深邃的幽谷之中,

​semihominis Caci facies quam dira tenebat

半人半兽的卡库斯那恐怖的模样曾占据此地,

195

​solis inaccessam radiis; semperque recenti

阳光无法照入;地面总是因新鲜的

​caede tepebat humus, foribusque adfixa superbis

杀戮而温热,而那傲慢的门扉上挂着

​ora virum tristi pendebant pallida tabo.

凡人的面孔,因惨痛的腐血而显得苍白。

​Huic monstro Volcanus erat pater: illius atros

这怪物的父亲是火神:他口中吐出

​ore vomens ignis magna se mole ferebat.

黑色的火焰,并以其庞大的身躯横行。

200

​Attulit et nobis aliquando optantibus aetas

终于,在我们渴望之时,岁月也为我们

​auxilium adventumque dei. Nam maximus ultor,

带来了神明的援助与降临。因为那伟大的复仇者,

​tergemini nece Geryonae spoliisque superbus

因杀死三叠躯体的格律翁并夺其战利品而自豪的

​Alcides aderat taurosque hac victor agebat

阿尔克伊得斯来到了这里,他作为战胜者将巨大的雄牛

​ingentis, vallemque boves amnemque tenebant.

驱赶至此,牛群占据了山谷与河流。

205

​At furiis Caci mens effera, nequid4 inausum

然而卡库斯因狂怒而残暴的心,为了不让任何罪行

​aut intractatum scelerisve dolive fuisset,

或诡计未被尝试或未被践行,

​quattuor a stabulis praestanti corpore tauros

从牛栏中拐走了四头体格健壮的雄牛,

​avertit, totidem forma superante iuvencas;

以及同样数量、美貌超群的年轻雌牛;

​atque hos, nequa forent pedibus vestigia rectis,

为了不留下朝前行进的足迹,

210

​cauda in speluncam tractos versisque viarum

他揪住它们的尾巴将它们拖入洞穴,并颠倒路径的痕迹,

​indiciis raptos saxo occultabat opaco:

将这些掠走的牲畜藏在阴暗的岩石中:

​quaerenti nulla ad speluncam signa ferebant.

对于寻找者而言,没有任何痕迹会指向这个洞穴。

​Interea, cum iam stabulis saturata moveret

在此期间,当阿姆菲特律翁之子正将吃饱的牛群

​Amphytrioniades armenta abitumque pararet,

移出牛栏并准备离去时,

215

​discessu mugire5 boves atque omne querelis

牛群在离去时开始低鸣,整片树林因它们的哀怨

​impleri nemus et colles clamore relinqui.

而充满,山丘也在叫喊声中被抛在身后。

​reddidit una boum vocem vastoque sub antro

其中一头母牛回了声,在巨大的洞穴深处

​mugiit et Caci spem custodita fefellit.

低鸣,被囚禁的它让卡库斯的期望落了空。

​Hic vero Alcidae furiis exarserat atro

此时,阿尔克伊得斯的怒火伴随着黑色的

220

​felle dolor: rapit arma manu nodisque gravatum

胆汁熊熊燃烧:他手中夺过武器和结节累累的

​robur et aerii cursu petit ardua montis.

沉重橡木棒,奔跑着奔向高耸入云的山峰。

​Tum primum nostri Cacum videre timentem

这时,我们的族人第一次看到卡库感到恐惧,

​turbatumque oculis: fugit ilicet ocior Euro

眼中充满惊慌:他立刻逃跑,比东风还要快,

​speluncamque petit, pedibus timor addidit alas.

奔向洞穴,恐惧给他的双脚添上了翅膀。

225

​Ut sese inclusit ruptisque immane catenis

当他将自己关在里面,并砸断链条、

​deiecit saxum, ferro quod et arte paterna

落下那块因铁器和父亲的技艺而悬挂着的

​pendebat, fultosque emuniit obice postis,

巨大岩石,以此障碍加固了支撑着的门柱时,

​ecce furens animis aderat Tirynthius omnemque

看啊,那愤怒异常的提林斯人赶到了,他搜寻着

​accessum lustrans huc ora ferebat et illuc,

所有的入口,将头转来转去,

230

​dentibus infrendens. Ter totum fervidus ira

咬牙切齿。他怒火冲天地三次搜寻了

​lustrat Aventini montem, ter saxea temptat

整座阿文丁山,三次徒劳地尝试那岩石的

​limina nequiquam, ter fessus valle resedit.

大门,又三次疲惫不堪地在山谷中坐了下来。

​Stabat acuta silex, praecisis undique saxis

耸立着一块尖锐的燧石,四周的岩石被削得笔直,

​speluncae dorso insurgens, altissima visu,

耸立在洞穴的上方,看起来极高,

235

​dirarum nidis domus opportuna volucrum.

是凶猛猛禽筑巢的绝佳住所。

​Hanc, ut prona6 iugo laevum incumbebat in amnem,

这块岩石,因它从山脊向左倾斜、倚靠在河面上,

​dexter in adversum nitens concussit et imis

他便从右侧迎面用力摇晃,将其

​avolsam solvit radicibus; inde repente

从最深处的根基连根拔起;随后突然

​inpulit, inpulsu quo maximus intonat aether

将其推倒,在这一推之下,广阔的天空发出轰鸣,

240

​dissultant ripae refluitque exterritus amnis.

河岸崩裂,受惊的河水倒流。

​At specus et Caci detecta apparuit ingens

于是,卡库斯的洞穴和巨大的

​regia, et umbrosae penitus patuere cavernae:

宫殿显露了出来,阴暗的深渊在内部彻底敞开:

​non secus ac siqua penitus vi terra dehiscens

这正如大地在某种巨力下从深处裂开……

语法注6 条
  1. 8.160vestibat

    第四变位动词 vestire 的未完成过去时形式 vestiebat 的诗歌/古体收缩形。

  2. 8.164compellare

    不定式 compellare 与 coniungere 依赖于名词短语 mens ardebat amore(心中燃烧着……的热望),起到了希腊语式的说明性不定式作用,或作为 amor 的同格语。

  3. 8.181laboratae Cereris

    转喻(借代),用农业女神 Ceres 指代“面包(谷物)”,用酒神 Bacchus 指代“美酒”。

  4. 8.205nequid

    引导否定目的从句(ne quid)。随后的虚拟式过去完成时 fuisset 呼应主句的过去时态,或带有某种虚拟/假设的色彩。

  5. 8.215mugire

    mugire、impleri 和 relinqui 为历史不定式(historical infinitives),相当于直陈式未完成过去时(或过去时),用于表现紧张或生动的场景。其逻辑主语为主格(boves、nemus、colles)而非宾格。

  6. 8.236ut prona

    形容词 prona 和 laevum 用作状语,描写燧石(hanc)如何“向左侧(河流方向)倾斜”。与此相对,赫拉克勒斯从右侧(dexter)发力推摇。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.160-8.243