- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.1-8.80
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
图尔努斯在拉提乌姆升起战争信号并集结军队,埃涅阿斯深感忧虑;台伯河神提贝里努斯托梦显灵,指引他与阿尔卡迪亚人结盟,埃涅阿斯醒后向河神献祭祈祷。
Ut belli signum Laurenti Turnus ab arce
当图尔努斯从劳伦图姆的城塞上高举起
extulit et rauco strepuerunt cornua cantu,
战争的信号,且号角以嘶哑的鸣声震响时,
utque acris concussit equos utque impulit arma,
当他驱策起狂暴的战马,并击打兵器时,
extemplo turbati animi, simul omne tumultu
人心顿时动荡不安,同时整个拉提乌姆
coniurat trepido Latium saevitque iuventus
在惊恐的骚乱中联合起来,狂野的青年们凶猛地发狂。
effera. Ductores primi Messapus et Ufens
首要的领袖梅萨普斯和乌芬斯,
contemptorque deum Mezentius undique cogunt
以及蔑视神明的梅曾提乌斯,从四面八方集结
auxilia et latos vastant cultoribus agros.
援军,并剥夺广大田野上的耕作者,使其荒凉。
mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem,
维努鲁斯也被派往伟大的狄奥墨德斯的城市,
qui petat auxilium et Latio consistere Teucros,
去请求援助,并告知特洛伊人已在拉提乌姆立足,
advectum Aenean classi victosque penatis
埃涅阿斯已率领舰队抵达,并带来了被击败的祖国神,
inferre et fatis regem se dicere posci
声称命运要求他成为国王,
edoceat1 multasque viro se adiungere gentis
且许多民族正加入这位达尔达尼亚人(埃涅阿斯)的行列,
Dardanio et late Latio increbrescere nomen.
他的名声已在拉提乌姆广泛传播。
Quid struat his coeptis,2 quem, si Fortuna sequatur,
以便告知:他通过这些开端企图策划什么,如果命运眷顾,
eventum pugnae cupiat, manifestius ipsi
他期望得到怎样的战斗结局,这对他自己而言,
quam Turno regi aut regi apparere Latino.
比对图尔努斯国王或拉提努斯国王更为清晰地显现。
Talia per Latium. Quae Laomedontius heros
拉提乌姆各地皆如此。而拉奥墨冬家的英雄
cuncta videns magno curarum fluctuat aestu,
目睹这一切,在忧虑的滔天巨浪中动荡起伏,
atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc.
将他敏捷的心思时而分置于此,时而分置于彼。
In partisque rapit varias perque omnia versat:
他将心思带向各个不同的方向,并在所有事情中周旋:
sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis3
犹如在青铜水盆中,那因太阳或
sole repercussum aut radiantis imagine lunae
闪耀月影的反射而颤动的水光,
omnia pervolitat late loca iamque sub auras
广泛地飞掠过所有地方,时而又向着空中
erigitur summique ferit lacuaria tecti.
升起,击打着高大屋顶的格天井。
Nox erat, et terras animalia fessa per omnis
那时是夜晚,在所有的土地上,疲惫的动物、
alituum pecudumque genus sopor altus habebat:
飞禽和走兽之类皆被深沉的睡眠所笼罩:
cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe
这时,父亲埃涅阿斯在冷冽天穹之下的川岸上,
Aeneas, tristi turbatus pectora bello,
因悲惨的战争而胸中烦乱,
procubuit seramque dedit per membra quietem.
躺了下来,让手足享受迟来的安宁。
Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno
在他面前,此地的神灵——年迈的提贝里努斯亲自从美丽的川流中
populeas inter senior se attollere frondes
现身于白杨树叶之间;
visus; eum tenuis glauco velabat amictu
他披着一件灰绿色的薄麻斗篷,
carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo,
阴凉的芦苇遮覆着他的头发,
tum sic adfari et curas his demere dictis:4
接着他似乎这样向其说话,并用这些言语带走他的忧虑:
O sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem
“啊,源自神明家族的人,你从敌人手中为我们带回了特洛伊城,
qui revehis nobis aeternaque Pergama servas,
并守护着永恒的珀尔伽墨,
exspectate solo Laurenti arvisque Latinis,
劳伦图姆土地和拉丁原野所长久期待的人啊,
hic tibi certa domus, certi, ne absiste, penates;
这里是你确固的家园,这里有确固的祖国神(切莫退缩!);
neu belli terrere minis: tumor omnis et irae
也勿为战争的恐吓所惊惧:神明所有的愤怒和怨恨
concessere deum.
皆已消退。
Nunc qua ratione quod instat
现在,你将如何以胜利者的姿态来解决
expedias victor, paucis (adverte) docebo.
眼前的迫切之务,我将用寥寥数语(注意听)向你阐明。
Arcades his oris, genus a Pallante profectum,
在这些海岸上,有来自帕拉斯后代的阿尔卡迪亚人,
qui regem Euandrum comites, qui signa secuti,
他们作为同伴追随埃万德鲁斯国王,追随其旗帜,
delegere locum et posuere in montibus urbem
选择了一处地方,并在山中建立了一座城市,
Pallantis proavi de nomine Pallanteum.
依据其祖先帕拉斯的名字命名为帕兰特乌姆。
Hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina;
他们不断地与拉丁民族交战;
hos castris adhibe socios et foedera iunge.
将他们作为盟友拉入你的阵营,并缔结盟约。
Ipse ego te ripis et recto flumine ducam,
我亲自沿着河岸和笔直的河道引导你,
adversum remis superes subvectus ut amnem.
好让你乘船克服逆流,逆流而上。
Surge age, nate dea, primisque cadentibus astris
起来吧,女神之子,当第一批星辰陨落之时,
Iunoni fer rite preces iramque minasque
依礼向朱诺献上祈祷,用虔诚的誓愿
supplicibus supera votis. Mihi victor honorem
征服她的愤怒与威胁。你得胜之后,要向我
persolves. Ego sum pleno quem flumine cernis
履行敬意。我就是你看见的那以丰盈之水
stringentem ripas et pinguia culta secantem,
拂过河岸、切割肥沃耕地的河流,
caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis.
碧蓝的蒂布里斯河,天界最喜爱的河流。
Hic mihi magna domus, celsis caput urbibus, exit.
在此,我宏大的居所,即高耸城市之首,将要崛起。”
Dixit, deinde lacu fluvius se condidit alto,
他说完,随后河神便隐没在深邃的渊潭中,
ima petens; nox Aenean somnusque reliquit.
潜入底部;夜晚和梦境离埃涅阿斯而去。
Surgit et aetherii spectans orientia solis
他起身,注视着天空中初升太阳的
lumina rite cavis undam de flumine palmis
光芒,依礼用捧起的水掌从河中接水,
sustinet ac talis effundit ad aethera voces:
并向天空吐露出这样的话语:
Nymphae, Laurentes nymphae, genus amnibus unde est,
“仙女们,劳伦图姆的仙女们,河流所由诞生的源头啊,
tuque, o Thybri tuo genitor cum flumine sancto,
还有你,哦,蒂布里斯父神,连同你神圣的川流,
accipite Aenean et tandem arcete periclis.
请接纳埃涅阿斯,并终使他远离危险。
Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra
无论哪处源泉将怜悯我们困境的你留在渊潭中,
fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis,
无论你从哪片土地上以最美丽的姿态显现,
semper honore meo, semper celebrabere donis
你将永远受到我的敬奉,永远为我的礼物所赞颂,
corniger hesperidum fluvius regnator aquarum.
长角的河流,赫斯佩里亚水域的统治者。
Adsis o tantum et propius tua numina firmes.
但愿你亲临,并更切近地彰显你的神威。”
sic memorat geminasque legit de classe biremis
他这样说罢,便从舰队中挑选出两艘双层桨战船,
remigioque aptat, socios simul instruit armis.
配齐桨手,同时用武器装备同伴。
- 8.10qui petat auxilium et Latio consistere Teucros... edoceat
qui 引导带有虚拟式(petat, edoceat)的目的关系从句。一系列宾格加不定式结构(Teucros consistere, Aenean inferre, se dicere posci, se adiungere, nomen increbrescere)并列作为 edoceat 的宾语。
- 8.15Quid struat his coeptis
间接疑问从句 quid struat... 和 quem... cupiat 作为后续不定式 apparere(取决于 edoceat 的间接引语)的主语。
- 8.22sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis
此比喻的句法结构为 sicut [est] ubi tremulum lumen aquae ... omnia pervolitat late loca。夺格 sole... aut radiantis imagine lunae 修饰过去分词 repercussum(修饰 lumen),表示手段。
- 8.35tum sic adfari et curas his demere dictis
adfari 和 demere 最自然地应被解释为取决于 8.33 中 visus [est] 的不定式,而非历史不定式,意为“(河神)似乎如此开口,并用这些话消除了忧虑”。
