← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§7.83-7.163

法乌努斯的神谕与特洛伊人应验预言

拉提努斯国王求问法乌努斯的神谕,得知异乡女婿将带来未来的荣耀。与此同时,埃涅阿斯一行人在意大利登陆并实现吃掉桌子的预言,向拉提努斯派出了使者。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
83

​consulit Albunea,1 nemorum quae maxima sacro

他求问阿尔布内亚,它是森林中最大的一片,以神圣的

​fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim.

泉水作响,在阴暗中吐出凶猛的毒气。

85

​Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus

从此,意大利的各部族和整个奥诺特里亚土地

​in dubiis responsa petunt; huc dona sacerdos

在困惑中寻求神谕;当祭司把贡物带到这里,

​cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti

并在寂静的夜里,

​pellibus incubuit stratis somnosque petivit,

躺在宰杀的羊只铺开的皮上寻求睡眠时,

​multa modis simulacra videt volitantia miris

他看见许多幻影以奇妙的方式飞舞,

90

​et varias audit voces fruiturque deorum

听到各种声音,享受与神明

​conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis.

的交谈,并向阿维尔努斯深处的阿刻戎说话。

​Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus

此时此地,父拉提努斯自己为了寻求神谕,

​centum lanigeras mactabat rite bidentis

也依法祭祀了一百只长有羊毛的二岁羊,

​atque harum effultus tergo stratisque iacebat

并倚靠在它们的背上,躺在铺开的

95

​velleribus: subita ex alto vox reddita luco est:

羊毛皮上:突然从深邃的圣林中传来一个声音:

​Ne pete conubiis natam sociare Latinis,

“不要寻求将你的女儿与拉丁人的婚姻结合,

​O mea progenies, thalamis neu crede paratis:

我的子嗣啊,也不要信任已准备好的婚房:

​externi venient generi, qui sanguine nostrum

异乡的女婿们将会到来,他们将用血统把我们的

​nomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes

名字带到星空,他们的后代将看见

100

​omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens

万物都在他们的脚下,凡是循环的太阳

​aspicit Oceanum, vertique regique videbunt.2

所照临的两个大洋之间的土地,都将被颠覆并受其统治。”

​Haec responsa patris Fauni monitusque silenti

父法乌努斯的这些神谕和在寂静

​nocte datos non ipse suo premit ore Latinus,

黑夜里给出的警告,拉提努斯自己并没有用嘴封锁,

​sed circum late volitans iam Fama per urbes

而是已经广泛飞扬的名声穿过奥索尼亚的

105

​Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes

城市,传播了这些消息,当时拉奥墨冬的青年们

​gramineo ripae religavit ab aggere classem.

正将舰队系在河岸长满草的土堤上。

​Aeneas primique duces et pulcher Iulus

埃涅阿斯、首领们和美丽的尤卢斯

​corpora sub ramis deponunt arboris altae

在巨大的树枝下歇息,

​instituuntque dapes et adorea liba per herbam

他们准备了宴席,在草地上,在食物下方

110

​subiciunt epulis (sic Iuppiter ipse monebat)

铺上粗麦饼(正如朱庇特亲自指示的那样),

​et Cereale solum pomis agrestibus augent.

并在这些“谷神的大地”上堆放野果。

​Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus

在这里,当其他食物碰巧被吃完时,对食物的匮乏

​exiguam in Cererem penuria adegit3 edendi

驱使他们将牙齿转向这微薄的谷神,

​et violare manu malisque audacibus orbem

并用双手和贪婪的颚去破坏这命运之饼

115

​fatalis crusti patulis nec parcere quadris:

的圆周,连展开的四分之一块也不放过:

​Heus! etiam mensas consumimus, inquit Iulus,

“嘿!我们连桌子也吃掉了!”尤卢斯说道,

​nec plura adludens. Ea vox audita laborum

并没有多作戏谑。这句话一经听闻,

​prima tulit finem, primamque loquentis ab ore

便最先给他们的苦难带来了终结,而他的父亲

​eripuit pater ac stupefactus numine pressit.4

最先从说话者的嘴里夺下了这句话,并因神迹而震惊,止住了言语。

120

​Continuo: Salve fatis mihi debita tellus

随即,他说道:“万岁,因命运而归属于我的土地,

​vosque, ait, O fidi Troiae salvete penates:

还有你们,”他说道,“特洛伊忠诚的家神,万岁:

​hic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque

这里是家,这里是祖国。因为我的父亲安喀塞斯

(nunc repeto) Anchises fatorum arcana reliquit:

曾将如此的命运奥秘留给我(现在我回想起来):

​cum te, nate, fames ignota ad litora vectum

‘儿子啊,当饥饿驱使被带到未知海岸的你,

125

​accisis coget dapibus consumere mensas,

在食物耗尽后吃掉桌子时,

​tum sperare domos defessus ibique memento

那时,尽管疲惫,也要记住期望家园,并记住在那个地方

​prima locare manu molirique aggere tecta.

最先用手安置住宅,并用土堤建造房屋。’

​Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat,

这就是那场饥饿;这正是等待着我们的最后考验,

​exiliis positura modum.

它将为我们的流亡画上句号。

130

​Quare agite et primo laeti cum lumine solis

因此,来吧,在太阳的第一缕光芒中,欢喜地

​quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis,

探寻这是什么地方,居住着什么样的人,这民族的城墙在哪里,

​vestigemus et a portu diversa petamus.

让我们从港口向不同的方向出发。

​Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate

现在用酒杯向朱庇特奠酒,用祈祷呼唤

​Anchisen genitorem, et vina reponite mensis.

父亲安喀塞斯,并将美酒重新摆上桌案。”

135

​Sic deinde effatus frondenti tempora ramo

说完这些,他用茂密的树枝缠绕起双鬓,

​implicat et geniumque loci primamque deorum

向这地方的守护神和神明中首位的

​Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur

大地女神、仙女们以及至今未知的

​flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa

河流祈祷,然后呼唤黑夜、黑夜升起的星辰、

​Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem

伊达山的朱庇特以及依次呼唤弗里吉亚的母亲,

140

​invocat et duplicis caeloque ereboque parentis.

并呼唤他在天界和地狱的双亲。

​Hic pater omnipotens ter caelo clarus ab alto

这时,全能的父亲在辽阔的高空三次清脆地

​intonuit radiisque ardentem lucis et auro

打雷,并亲自用手在空中摇晃,展示了一片

​ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem.

闪耀着光芒与黄金的云彩。

​Diditur hic subito Troiana per agmina rumor

消息随即在特洛伊的队伍中传开,

145

​advenisse diem, quo debita moenia condant.

那一天已经到来,在这一天他们将建立注定的城墙。

​Certatim instaurant epulas atque omine magno

他们竞相重整宴席,并在这巨大的预兆下,

​crateras laeti statuunt et vina coronant.

欣喜地摆上酒樽,用花冠装饰美酒。

​Postera cum prima lustrabat lampade terras

第二天,当升起的太阳用第一缕光芒照亮大地时,

​orta dies, urbem et finis et litora gentis

他们分头去探索城市、边界和这民族的海岸:

150

​diversi explorant: haec fontis stagna Numici,5

[发现]这里是浅水池塘的纳米丘斯之源,

​hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos.

这是台伯河,这里居住着勇敢的拉丁人。

​Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni

于是,安喀塞斯的儿子命令从所有阶层中选出的

​centum oratores augusta ad moenia regis

一百名使者前往国王庄严的城墙,

​ire iubet, ramis velatos Palladis omnis,

使者们都披戴着帕拉斯的树枝,

155

​donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris.

向那人赠送礼物,并为特洛伊人请求和平。

​Haud mora, festinant iussi rapidisque feruntur

毫不拖延,他们听从命令,迈着飞快的

​passibus. Ipse humili designat moenia fossa

步伐前进。他自己用一条浅沟标出城墙,

​moliturque locum primasque in litore sedes

开发那地方,并按照营寨的样式,

​castrorum in morem pinnis atque aggere cingit.

用胸墙和土堤将海岸上的第一批住所围起来。

160

​Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum

现在,走完了路程,青年们已经看见了拉丁人

​ardua cernebant iuvenes muroque subibant.

高耸的塔楼和屋顶,并走近了城墙。

​Ante urbem pueri et primaevo flore iuventus

在城市前,男孩们和正值青春年华的青年们

​exercentur equis domitantque in pulvere currus

正在骑马训练,并在尘土中驯服战车。

语法注5 条
  1. 7.83Albunea

    专有名词 Albunea 在此为主格阴性单数,作为引导词与关系代词 quae 构成同格,或者作为动词 consulit 的诗歌体主格代对格用法(有些版本视其为无前置词的地方夺格,但结合关系从句,主格读法最为自然)。

  2. 7.101vertique regique videbunt

    被动语态现在不定式 verti 和 regi 属于取决于感官动词 videbunt(主语为 nepotes)的“对格加不定式”(A.C.I.)结构,以对格 omnia 为主语,译为“他们将看见万物被颠覆和被统治”。

  3. 7.112ut vertere morsus ... adegit

    连词 ut 在此引导一个带直陈式完成时 adegit 的时间从句(“当……驱使时”),而不定式 vertere、violare 和 parcere 则作为宾语补足语,取决于表示强迫的动词 adegit。

  4. 7.119pressit

    动词 premo 的完成时形式。在语境中,它既可以指埃涅阿斯“打断了”尤卢斯的话语,也可以指他因神迹震惊(stupefactus)而在内心“保留/深思”这一预兆,从而保持沉默。

  5. 7.150haec fontis stagna Numici ...

    三个并列的子句(haec stagna esse...、hunc fluvium esse...、hic Latinos habitare)构成间接引语(A.C.I.),在逻辑上取决于主句的探索动词 explorant,其中前两个子句中省略了系动词 esse。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.83-7.163