← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§7.1-7.82

抵达台伯河口与拉提乌姆的预兆

埃涅阿斯一行离开凯埃塔,绕过喀耳刻之岛,通过美丽的台伯河口抵达拉提乌姆。在拉提乌姆,年迈的拉提努斯国王统治着这里,而关于其女拉维尼亚婚事的各种不祥神化和预兆开始显现。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Tu quoque litoribus nostris, Aeneia nutrix,

你也是,凯埃塔,埃涅阿斯的乳母,因你的死

​aeternam moriens famam, Caieta, dedisti;

给我们的海岸留下了永恒的名声;

​et nunc servat honos sedem tuus ossaque nomen

而今你的荣耀依然保有着你的安息之地,在大赫斯佩里亚,

​Hesperia in magna, siqua est ea gloria, signat.1

你的名字正标志着你的遗骨,如果这能算是一种光荣的话。

5

​At pius exsequiis Aeneas rite solutis,

但在敬虔的埃涅阿斯依法举行了葬礼、

​aggere composito tumuli, postquam alta quierunt

筑起坟墓的土堆之后,随着深邃的海洋归于平静,

​aequora, tendit iter velis portumque relinquit.

他张帆启航,离开了港口。

​Adspirant aurae in noctem nec candida cursus

微风吹向夜晚,皎洁的月亮

​Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus.

也未拒绝照亮航程,大海在颤动的月光下闪烁。

10

​Proxima Circaeae raduntur litora terrae,

紧接着,船只掠过喀耳刻之地的边缘,

​dives inaccessos ubi Solis filia lucos

在那里,太阳富有的女儿用不绝于耳的歌声

​adsiduo resonat cantu tectisque superbis

使难以进入的圣林回响,并在她高傲的宫殿里

​urit odoratam nocturna in lumina cedrum,

点燃芬芳的雪松作为夜间的照明,

​arguto tenuis percurrens pectine telas.

同时用清脆作响的织梳穿梭在纤细的织物间。

15

​Hinc exaudiri gemitus iraeque leonum

从这里可以隐约听到狮子们的呻吟和愤怒,

​vincla recusantum et sera sub nocte rudentum,

它们拒绝锁链,在深夜里咆哮,

​saetigerique sues atque in praesaepibus ursi

还有多毛的野猪和围栏中的熊

​saevire ac formae magnorum ululare2 luporum,

在肆虐,以及成群巨狼的幻影在嚎叫;

​quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis

残酷的女神喀耳刻用强效的药草,

20

​induerat Circe in voltus ac terga ferarum.

把它们从人类的面容改变成野兽的脸庞和躯体。

​Quae ne monstra pii paterentur talia Troes

为了不让敬虔的特洛伊人遭受这样可怕的命运

​delati in portus neu litora dira subirent,

而漂入那港口,或者接近那可怕的海岸,

​Neptunus ventis implevit vela secundis

涅普顿用顺风使他们的船帆充盈,

​atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit.

并赋予他们逃路,带他们越过了沸腾的沙滩。

25

​Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto

而大海已因晨曦变红,在辽阔的高空,

​Aurora in roseis fulgebat lutea bigis:

金黄色的奥罗拉驾着玫瑰色的双轮战车闪耀:

​cum venti posuere omnisque repente resedit

这时风停了,一切呼吸突然间

​flatus et in lento luctantur marmore tonsae.

沉静下来,船桨在平静的大理石般的海面上格斗。

​Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum

就在这里,埃涅阿斯在海上望见了一片巨大的森林。

30

​prospicit. Hunc inter fluvio Tiberinus amoeno

在这片林中,台伯河带着它美丽的河水,

​verticibus rapidis et multa flavus arena

夹杂着急流漩涡和大量黄沙,

​in mare prorumpit. Variae circumque supraque

奔腾入海。在周围和上方,各种

​adsuetae ripis volucres et fluminis alveo

习惯于河岸和河床的鸟类,

​aethera mulcebant cantu lucoque volabant.

用歌声抚慰着天空,在林中飞翔。

35

​flectere iter sociis terraeque advertere proras

他命令同伴们转向,把船头对准陆地,

​imperat et laetus fluvio succedit opaco.

并欢快地驶入阴凉的河水。

​Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum,

来吧,埃拉托,当时有哪些国王,事物的时局如何,

​quis Latio antiquo fuerit status, advena classem

古老的拉提乌姆处于什么状态,当异乡的军队

​cum primum Ausoniis exercitus appulit oris,

首次把舰队靠上奥索尼亚的海岸,

40

​expediam et primae revocabo exordia pugnae.

我将阐明,并将唤回最初战斗的开端。

​tu vatem, tu, diva, mone. Dicam horrida bella,

你当指引你的诗人,你,女神啊。我要诉说可怕的战争,

​dicam acies actosque animis in funera reges

诉说战线,和在心灵驱使下走向死亡的国王们,

​Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam

以及第勒尼安的军队,和那在武器之下被召集起来的

​Hesperiam. Maior rerum mihi nascitur ordo,

整个赫斯佩里亚。于我而言,事物的更伟大秩序正在诞生,

45

​maius opus moveo.Rex arva Latinus et urbes

我正着手更伟大的工作。拉提努斯国王,

​iam senior longa placidas in pace regebat.

已届高龄,正在长期的和平中统治着安宁的田野与城市。

​Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica

我们听闻,他是法乌努斯和劳伦图姆仙女马里卡所生;

​accipimus, Fauno Picus pater isque parentem

皮库斯是法乌努斯的父亲,而他称你,

​te, Saturne, refert,3 tu sanguinis ultimus auctor.

萨图尔努斯,为他的父亲,你乃是这血统的最终始祖。

50

​filius huic fato divom prolesque virilis

因为神明的命运,他没有儿子,没有男性子嗣,

​nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est.

子嗣在刚出生后的清晨般的青年时期便被夺走。

​Sola domum et tantas servabat filia sedes,

只有唯一的女儿守护着家园和如此宏大的宫殿,

​iam matura viro, iam plenis nubilis annis.

她已到了出嫁的年纪,已届适婚之年。

​Multi illam magno e Latio totaque petebant

许多人从伟大的拉提乌姆和整个奥索尼亚追求她。

55

​Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis

在众人中首当其冲追求她的是最美丽的图尔努斯,

​Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx

他因祖辈和先祖而富有权势,王后正以极大的热望

​adiungi generum miro properabat amore;

急切地想把他招为女婿;

​sed variis portenta deum terroribus obstant.

但神明各种带有恐吓的预兆阻碍着这件事。

​Laurus erat tecti medio in penetralibus altis,

在屋宇的中央,在深邃的内室里,有一棵月桂树,

60

​sacra comam4 multosque metu servata per annos,

它的树冠是神圣的,并在敬畏中被守护了许多年,

​quam pater inventam, primas cum conderet arces,

据说这是父亲拉提努斯自己在建立最初的城堡时发现的,

​ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus

并由他亲自奉献给福波斯,

​Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis.

并以此为定居者们命名为劳伦图姆人。

​Huius apes summum densae (mirabile dictu),

在这棵树的顶端,密集的蜜蜂(说来神奇),

65

​stridore ingenti liquidum trans aethera vectae,

伴随着巨大的嗡嗡声穿过澄澈的大气飞来,

​obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis

占领了顶梢,它们的脚彼此勾连,

​examen subitum ramo frondente pependit.

突然间一个蜂群便悬挂在茂密的枝条上。

​Continuo vates: Externum cernimus, inquit,

预言家立刻说道: “我们看见一个异乡男子

​adventare virum et partis petere agmen easdem

走来,一队人马从相同的方向走向相同的位置,

70

​partibus ex isdem et summa dominarier arce.

并在最高的城堡里称霸。”

​Praeterea, castis adolet dum altaria taedis

此外,当她用纯洁的火把熏染祭坛时,

​et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo,

拉维尼亚少女正站在父亲身旁,

​visa (nefas) longis comprendere crinibus ignem,

她看起来(不祥啊!)她那长发捕捉到了火焰,

75

​regalisque accensa comas, accensa coronam

她那王室的头发燃了起来,那缀满宝石的

​insignem gemmis, tum fumida lumine fulvo

华丽王冠燃了起来,接着她被黄褐色光芒的烟雾

​involvi ac totis Volcanum spargere tectis.

包裹,并将火神撒满了整座宫殿。

​Id vero horrendum ac visu mirabile ferri:5

这确实被传为是一件可怕且看去奇异的事情:

​namque fore inlustrem fama fatisque canebant

因为他们预言,她自己将在名声和命运中变得显赫,

80

​ipsam, sed populo magnum portendere bellum.

但这也向民众昭示着一场巨大的战争。

​At rex sollicitus monstris oracula Fauni,

然而,因预兆而不安的国王走访了法乌努斯的神谕,

​fatidici genitoris, adit lucosque sub alta

那是他那预言未来的父亲,并走向那高大……底下的圣林。

语法注5 条
  1. 7.3nomen ... signat

    动词“signat”(标志、指明)的主语是名词“nomen”(名字),而“ossa”(骨骸、安息处)则是其宾语。意为“她的名字标志着她的骨骸(安息之处)”。

  2. 7.15exaudiri ... saevire ac ... ululare

    针对表示“被听到”的被动不定式“exaudiri”(或作为省略主控动词的历史不定式),“gemitus”和“irae”作为主格名词与其相应;而随后的“saevire”和“ululare”则是历史不定式,分别以“sues”、“ursi”和“formae”为主语。

  3. 7.49te, Saturne, refert

    此处的“refert”意为“提到、声称为(祖先)”。“te”(萨图尔努斯)是宾格宾语,“parentem”(父亲/祖先)是宾格补足语,意为“声称你为他的父亲”。

  4. 7.60sacra comam

    “comam”是表示“树叶、树冠”的名词“coma”的单数宾格,作形容词“sacra”的“关系宾格”(希腊式宾格),意为“在树冠(叶子)上是神圣的”。

  5. 7.78ferri

    “ferri”是表示“被传开”或“被认为”的被动不定式,在此处作为历史不定式使用,或是基于某种隐含的言说动词,用以描写人们对这一异象的传闻和看法。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.1-7.82