← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§7.164-7.245

拉提努斯接见特洛伊使团与伊利奥纽斯的请愿

拉提努斯国王在劳伦图姆庄严的宫殿中接见了特洛伊使者。使团首领伊利奥纽斯呈上埃涅阿斯的礼物,并解释说他们是顺应神圣命运的指引在此寻求和平定居之地。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
164

​aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis

他们或拉开强弓,或用双臂投掷

165

​spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt:

韧性的标枪,在奔跑和击刺中互相挑战。

​cum1 praevectus equo longaevi regis ad auris

这时,一名骑马领先的使者向年迈国王的耳中

​nuntius ingentis ignota in veste reportat

报告,有身穿异乡服饰的魁梧男子到来。

​advenisse viros. Ille intra tecta vocari

国王下令将他们召入宫中,

​imperat et solio medius consedit avito.

并在祖传的王座中央坐下。

170

​Tectum augustum ingens. centum sublime columnis,

这是一座庄严宏伟的建筑,由百根柱子高高托起,

​urbe fuit summa, Laurentis regia Pici,

坐落在城市的高处,是劳伦图姆人皮库斯的王宫,

​horrendum silvis et religione parentum.

因其森林和祖先的崇拜而令人敬畏。

​Hic sceptra accipere et primos attollere fasces

在这里,国王们接受王笏、首次升起权标,

​regibus omen erat,2 hoc illis curia templum,

被视为吉兆;这里是他们的议事厅与神殿,

175

​hae sacris sedes epulis, hic ariete caeso

也是举行圣宴的席位;在这里,宰杀公羊后,

​perpetuis soliti patres considere mensis.

长老们习惯于在长排的餐桌旁坐下。

​Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum

不仅如此,一排排古老祖先的雕像,

​antiqua e cedro, Italusque paterque Sabinus

由古老的雪松木雕刻而成——伊塔鲁斯,以及种植葡萄的

​vitisator, curvam servans sub imagine falcem,

萨宾努斯之父(在其雕像下保留着一把弯曲的镰刀),

180

​Saturnusque senex Ianique bifrontis imago

还有年迈的萨图尔努斯和双面雅努斯的雕像,

​vestibulo astabant, aliique ab origine reges

都立在门廊里;还有自建国以来的其他国王,

​Martiaque ob patriam pugnando volnera passi.

以及因祖国战斗而承受战伤的武勇之士。

​Multaque praeterea sacris in postibus arma,

此外,神圣的门柱上还悬挂着许多武器:

​captivi pendent currus curvaeque secures

缴获的战车、弯曲的战斧、

185

​et cristae capitum et portarum ingentia claustra

盔饰、巨大的门闩、

​spiculaque clipeique ereptaque rostra carinis.

标枪、盾牌,以及从船只上夺取下的船首冲角。

​Ipse Quirinali lituo parvaque sedebat

皮库斯本人手持奎里纳斯的占卜杖,身穿

​succinctus trabea laevaque ancile gerebat

紧束的短祭袍,左手执圣盾,

​Picus, equum domitor; quem capta cupidine coniunx

他是驯马者;被情欲俘获的妻子,

190

​aurea percussum virga versumque venenis

喀耳刻,用黄金魔杖击打他,并用毒药将其变形,

​fecit avem Circe3 sparsitque coloribus alas.

使他变成了一只羽翼斑斓的鸟。

​Tali intus templo divom patriaque Latinus

在这样一座神明神殿的内部,在祖先的王座上,

​sede sedens Teucros ad sese in tecta vocavit,

拉提努斯坐着,将特洛伊人召入宫内自己的身边,

​atque haec ingressis placido prior edidit ore:

并在他们进来时,首先用温和的语气对他们说道:

195

​Dicite, Dardanidae (neque enim nescimus et urbem

“达耳达诺斯的子孙啊,请告诉我(因为我们并非不知道你们的城市

​et genus, auditique advertitis aequore cursum),

和族系,我们也听说你们在海上指引着航向),

​quid petitis? Quae causa rates aut cuius egentis4

你们追求什么?是什么原因,或者因缺少什么,

​litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit?

将你们的船只在蓝色的波涛中带到了奥索尼亚的海岸?

​Sive errore viae seu tempestatibus acti,

无论是因迷失航路,还是被风暴驱赶,

200

​qualia multa mari nautae patiuntur in alto,

正如水手们在深海中经常遭受的诸多苦难那样,

​fluminis intrastis ripas portuque sedetis,

你们进入了我们的河岸,停泊在港口中,

​ne fugite hospitium neve ignorate Latinos

那么就不要回避我们的好客,也不要不了解拉丁人,

​Saturni gentem, haud vinclo nec legibus aequam,

他们是萨图尔努斯的族裔,并非由于约束或法律而行正义,

​sponte sua veterisque dei se more tenentem.

而是自愿地,并遵循古老神明的习俗约束自己。

205

​Atque equidem memini (fama est obscurior annis)

而且我确实记得(这传说因年代久远而模糊不清)

​Auruncos ita ferre senes, his ortus ut agris

奥伦卡的百岁老人们曾这样讲述:在这片土地上出生的

​Dardanus Idaeas Phrygiae penetravit ad urbes

达耳达诺斯,曾前往弗里吉亚的伊达山城市

​Threiciamque Samum, quae nunc Samothracia fertur.

和色雷斯的萨摩斯,即现在被称为萨莫色雷斯的地方。

​Hinc illum, Corythi Tyrrhena ab sede profectum,

他从这里,从科里托斯的第勒尼安居所出发,

210

​aurea nunc solio stellantis regia caeli

如今繁星点点的天空之黄金宫殿已接纳他登上宝座,

​accipit et numerum divorum altaribus auget.

并增加了祭坛上神明的数量。”

​Dixerat, et dicta Ilioneus sic voce secutus:

他说完了,伊利奥纽斯接着他的话如此说道:

​Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos,

“国王,法乌努斯的高贵子嗣啊,既不是黑暗的风暴

​atra subegit hiemps vestris succedere terris

驱使我们穿过波涛而投奔你们的土地,

215

​nec sidus regione viae litusve fefellit:

也不是星辰或海岸在航路的方向上欺骗了我们:

​consilio hanc omnes animisque volentibus urbem,

我们大家都是怀着深思熟虑和自愿的意志,被带到

​adferimur, pulsi regnis, quae maxima quondam

这座城市的,我们被驱逐出曾经最伟大的王国,那是太阳

​extremo veniens Sol aspiciebat Olympo.

从天边升起时所俯瞰的最大的国度。

​Ab Iove principium generis, Iove Dardana pubes

我们族系的源头来自朱庇特,达耳达诺斯的青年们

220

​gaudet avo, rex ipse Iovis de gente suprema,

为有朱庇特这位祖先而感到欣喜;国王本人也来自朱庇特的至高族系,

​Troius Aeneas, tua nos ad limina misit.

特洛伊人埃涅阿斯派我们来到您的门前。

​Quanta per Idaeos saevis effusa Mycenis

从凶残的迈锡尼席卷而来的风暴,

​tempestas ierit campos, quibus actus uterque

在伊达的平原上是多么猛烈,在怎样的命运驱使下,

​Europae atque Asiae fatis concurrerit orbis,

欧罗巴与亚细亚这两个世界发生了碰撞,

225

​audiit et siquem5 tellus extrema refuso

无论是被退潮的海洋隔绝在极地边缘的人,

​summovet oceano et siquem extenta plagarum

还是被延伸在四个地带中间的

​quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui.

残酷烈日地带所阻断的人,都已经听闻了。

​Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti

从那场洪水中,我们穿过如此多辽阔的海洋漂泊至此,

​dis sedem exiguam patriis litusque rogamus

为我们祖先的神明请求一处微小的居所和无害的海岸,

230

​innocuum et cunctis undamque auramque patentem.

以及向所有人开放的水源和空气。

​Non erimus regno indecores, nec vestra feretur

我们不会成为您王国的耻辱,您的

​fama levis tantique abolescet gratia facti,

名声也不会被轻视,对如此伟大善行的感激也不会消逝,

​nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit.

奥索尼亚人绝不会后悔在怀抱中接纳了特洛伊。

​Fata per Aeneae iuro dextramque potentem

我凭埃涅阿斯的命运和他强有力的右手起誓,

235

​sive fide seu quis bello est expertus et armis:

无论是在忠诚中,还是在战争和武器中,人们都曾见证过:

​multi nos populi, multae (ne temne,6 quod ultro

许多部族、许多国家(请不要轻视我们,因为我们

​praeferimus manibus vittas ac verba precantia)

自愿用双手呈上花环和恳求的言辞)

​et petiere sibi et voluere adiungere gentes;

都曾既为了自己而寻找我们,也希望与我们结盟;

​sed nos fata deum vestras exquirere terras

但神明的命运却用他们的命令驱使我们

240

​imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus;

去寻找你们的土地。达耳达诺斯正是起源于此;

​huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo

阿波罗正用其宏大的旨意催促并召唤我们回到这里,

​Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici.

前往第勒尼安的台伯河和纳米丘斯泉水的圣洁浅滩。

​Dat tibi praeterea fortunae parva prioris

此外,他向您赠送这些昔日荣光的微薄

​munera, reliquias Troia ex ardente receptas.

礼物,这是从燃烧的特洛伊中抢救出来的遗物。

245

​Hoc pater Anchises auro libabat ad aras;

父亲安喀塞斯曾用这只金杯在祭坛上奠酒;

语法注6 条
  1. 7.166cum

    逆转的 cum 从句 (cum inversum)。在主句描述年轻人正在进行训练的场景中,突然发生的重要事件(使者的到来)由 cum 引导并使用直陈式历史现在时 reportat 引入。

  2. 7.174regibus omen erat

    regibus 是关系与格(“对国王们而言”)。系动词的主语是不定式短语 accipere et attollere(接受王笏与升起权标)。

  3. 7.189quem ... fecit avem Circe

    双宾格结构,以 quem (Picus) 为直接宾语,avem 为宾语补足语。percussum 和 versum 是修饰 quem 的完成时分词。

  4. 7.197cuius egentis

    egentis 是分词 egens(“需要,缺乏”)的复数宾格,与 rates 一致。cuius 是中性单数属格,受 egentis 支配(“需要什么的船只”)。

  5. 7.225siquem … siquem

    si quem = si aliquem。虽然结构上是条件从句,但起到了让步或普遍强调的作用,意为“即使是(在极远之地/在烈日地带)的人”。

  6. 7.236ne temne

    否定命令句(“不要轻视”)。从句 quod ultro praeferimus...(我们自愿呈上……这一事实)作为 temne 的宾语。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.164-7.245