← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§7.487-7.567

西尔维娅之鹿受创与初次交战

阿斯卡尼乌斯误伤了西尔维娅心爱的公鹿,引发了拉丁农夫与特洛伊人之间的激烈战斗。达成制造不和任务的阿莱克托向朱诺复命后,返回了冥界。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
487

​Adsuetum1 imperiis soror omni Silvia cura

姐姐西尔维娅尽其所有心思,为这只驯服于命令的[公鹿]

​mollibus intexens ornabat cornua sertis

装饰鹿角,将柔和的花环编织在上面,

​pectebatque ferum puroque in fonte lavabat.

梳理这只野兽的毛发,并在清澈的泉水中为它洗浴。

490

​Ille, manum patiens mensaeque adsuetus erili,

它能容忍人手的抚摸,习惯了主人的餐桌,

​errabat silvis rursusque ad limina nota

在森林中漫游,即使在深夜,

​ipse domum sera quamvis se nocte ferebat.

它也会自己回到家中那熟悉的门槛。

​Hunc procul errantem rabidae venantis Iuli

当它在远方漫游时,正在狩猎的尤路斯的狂犬们

​commovere canes, fluvio cum forte secundo

惊扰了它,当时它正巧顺流

495

​deflueret ripaque aestus viridante levaret.

游下,并在葱郁的河岸边消暑。

​Ipse etiam, eximiae laudis succensus amore,

此时,阿斯卡尼乌斯自己也燃起了对极高荣誉的热爱,

​Ascanius curvo direxit spicula cornu;

从弯曲的弓上射出箭矢;

​nec dextrae erranti deus afuit,2 actaque multo

神明并未让其可能偏差的右手落空,那支射出的

​perque uterum sonitu perque ilia venit harundo.

箭矢伴随着巨大的声响,穿透了它的腹部和胁部。

500

​Saucius at quadrupes nota intra tecta refugit

然而,受伤的四足兽逃回了熟悉的屋宇之中,

​successitque gemens stabulis questuque cruentus

呻吟着进入了兽栏,带着血迹哀诉,

​atque imploranti similis tectum omne replebat.

犹如哀求者一般填满了整个屋宇。

​Silvia prima soror, palmis percussa lacertos,3

姐姐西尔维娅最先用双手拍打着自己的手臂哀号,

​auxilium vocat et duros conclamat agrestis.

呼唤救援,并大声召集强悍的农夫。

505

​Olli, pestis enim tacitis latet aspera silvis,

他们——因为那凶险的灾厄正潜藏在寂静的森林中——

​inprovisi adsunt, hic torre armatus obusto,

出其不意地现身,有的人手持一根烧焦的木棒作武器,

​stipitis hic gravidi nodis: quod cuique repertum

有的人手持节疤累累的重木棍;每个人在寻找中

​rimanti, telum ira facit. Vocat agmina Tyrrhus,

发现的东西,都在愤怒中变成了武器。提尔鲁斯召集他的队伍,

​quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis

此时他正巧用打入的楔子

510

​scindebat, rapta spirans immane securi.

劈开一棵四裂的橡树,他夺过斧头,喘着粗气,显得面目狰狞。

​At saeva e speculis tempus dea nacta nocendi

但非情的女神在瞭望处找到了加害的良机,

​ardua tecta petit stabuli et de culmine summo

直奔兽栏高耸的屋顶,并从最高处

​pastorale canit signum cornuque recurvo

吹响了牧人的信号,用弯曲的角笛

​Tartaream intendit vocem, qua protinus omne

吹出地狱般的吼声,顷刻间整个

515

​contremuit nemus et silvae insonuere profundae;

森林为之颤抖,深邃的树木发出轰鸣;

​audiit et Triviae longe lacus, audiit amnis

遥远的特里维亚之湖听到了这声音,流淌着

​sulfurea Nar albus aqua fontesque Velini,

硫磺白水的纳尔河与韦利努斯的泉水也听到了,

​et trepidae matres pressere ad pectora natos.

惊恐的母亲们将孩子们紧紧抱在胸前。

​Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum

此时,不屈的农夫们听到那恐怖角笛

520

​dira dedit, raptis concurrunt undique telis

传出信号的声音,迅速从四面八方拿起武器奔集而来;

​indomiti agricolae; nec non et Troïa pubes

同样,特洛伊的青年们也

​Ascanio auxilium castris effundit apertis.

从敞开的营地中涌出,前去援助阿斯卡尼乌斯。

​Direxere acies. Non iam certamine agresti,

他们排好了战列。这已不再是田野间的争斗,

​stipitibus duris agitur sudibusve praeustis,

用坚硬的木棒或烧焦的尖木桩来进行,

525

​sed ferro ancipiti decernunt atraque late

而是以双刃的铁器决胜负,宽广的土地上,

​horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgent

拔出的剑林如黑色的麦浪般令人战栗地起伏,阳光照耀着

​sole lacessita et lucem sub nubila iactant:

闪烁的青铜武具,将光芒投射到云层之下:

​fluctus uti primo coepit cum albescere vento,

犹如当波涛在初起的风中开始泛白时,

​paulatim sese tollit mare et altius undas

大海逐渐升起,将海浪

530

​erigit, inde imo consurgit ad aethera fundo.

抬得更高,接着从最深的海底升腾至天空。

​Hic iuvenis primam ante aciem stridente sagitta,

在这里,在战线的最前方,伴着啸叫的箭矢,

​natorum Tyrrhi fuerat qui maximus, Almo,

提尔鲁斯诸子中最长者,年轻的阿尔莫

​sternitur; haesit enim sub gutture volnus et udae

被击倒了;因为伤口卡在了他的喉咙下方,阻断了

​vocis iter tenuemque inclusit sanguine vitam.

湿润声音的通道,并用鲜血封锁了微弱的生命。

535

​Corpora multa virum circa seniorque Galaesus,

许多战士的尸体倒在周围,还有年老的加莱苏斯,

​dum paci medium se offert, iustissimus unus

他正欲挺身调停以求和平,他曾是

​qui fuit Ausoniisque olim ditissimus arvis:

整个阿索尼亚田野中最公正、最富有的一个人:

​quinque greges illi balantum, quina redibant

他曾拥有五群咩咩叫的羊群,五群牛群

​armenta, et terram centum vertebat aratris.

归他所有,并用一百张犁耕作土地。

540

​Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur,

当这些事在平原上势均力敌地进行时,

​promissi dea facta potens,4 ubi sanguine bellum

女神实现了她的诺言,当她用鲜血

​imbuit et primae commisit funera pugnae,

染红了战争,并带来了第一场战斗的死亡时,

​deserit Hesperiam et caeli convexa per auras

她离开了赫斯佩里亚,穿过天穹的空气,

​Iunonem victrix adfatur voce superba:

作为胜利者,以傲慢的声音对朱诺说道:

545

​En, perfecta tibi bello discordia tristi:

“看啊,通过悲惨的战争,不和已为你达成:

​dic in amicitiam coeant5 et foedera iungant.

让他们去重归于好并结成同盟吧。

​Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros,

既然我已经用阿索尼亚的血染红了特洛伊人,

​hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas:

如果你的意愿对我而言是确定的,我还要把这也加给他们:

​finitimas in bella feram rumoribus urbes

我要用谣言将邻近的城市引入战争,

550

​accendamque animos insani Martis amore,

用对狂暴战争的热爱燃起他们的心灵,

​undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros.

让他们从四面八方前来援助;我要将武器散布在田野上。”

​Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est;

随后朱诺反驳道:

​stant belli causae, pugnatur comminus armis,

“恐惧与欺瞒已经足够了;

​quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma.

战争的起因已经确立,人们正用武器近身肉搏,

555

​Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos

命运最初赋予的武器,已被崭新的鲜血染红。

​egregium Veneris genus et rex ipse Latinus.

让维纳斯那杰出的后代和拉提努斯国王本人

​Te super aetherias errare licentius auras

去庆祝这样的婚礼,去歌唱这样的婚礼之歌吧。

​haud pater ille velit, summi regnator Olympi:

那位父神,最高奥林匹斯的统治者,绝不希望

​cede locis; ego, siqua super fortuna laborum est,

你在天空中过于放肆地游荡:

560

​ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces.

离开这里吧;如果劳苦中还留有任何命运,

​Illa autem attollit stridentis anguibus alas

我将亲自掌控。”萨图尔努斯之女说出了这样的话。

​Cocytique petit sedem, supera ardua linquens.

而她则展翅飞起,翅膀因毒蛇而嘶嘶作响,

​Est locus Italiae medio sub montibus altis,

离开上方的高处,前往科科托斯的居所。

​nobilis et fama multis memoratus in oris,

在意大利的中部,在高山之下有一个地方,

565

​Amsancti valles: densis hunc frondibus atrum

著名且在许多土地上被传颂,

​urguet utrimque latus nemoris, medioque fragosus

那就是阿姆桑克图斯之谷:森林茂密暗绿的

​dat sonitum saxis et torto vertice torrens.

边缘从两侧将其合围,而在中央,喧嚣的急流 在岩石间发出轰鸣,并带着旋转的漩涡流淌。

+额外标记:7.568 (译文中插入了原文没有的标记,已并入本节)

语法注5 条
  1. 7.487Adsuetum

    Adsuetum(使习惯)在性、数、格(阳性单数宾格)上修饰前文中省略的“公鹿”(cervum)。

  2. 7.498nec dextrae erranti deus afuit

    双重否定(nec ... afuit,直译作“神明也并未缺席”)起到了强烈的肯定作用,意为“神明助了他那可能会出现偏差的右手一臂之力”。

  3. 7.503percussa lacertos

    被动完成分词 percussa 在此作中动/反身意义使用,并带有所谓的“关系宾格”(希腊语宾格)lacertos,表示“捶打着自己的双臂(表示哀恸的姿态)”。

  4. 7.541promissi dea facta potens

    形容词 potens 支配属格 promissi(被承诺的事物),直译为“成为了被承诺之物的支配者”,即“实现了她的诺言”。

  5. 7.546dic in amicitiam coeant

    命令式 dic(你说/命令)之后跟随着省略了连词 ut 的虚拟式现在时 coeant 和 iungant,构成间接命令句(“命令他们重归于好吧”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.487-7.567