← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§7.325-7.406

朱诺召唤阿莱克托与阿玛塔的发狂

朱诺召唤复仇女神阿莱克托去破坏拉丁姆的和平。阿莱克托将一条毒蛇送入王后阿玛塔体内使其发狂,阿玛塔苦谏拉提努斯取消与特洛伊人的婚约未果,便携女儿逃入森林,并煽动拉丁妇女一同举行巴克科斯狂欢秘仪。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
325

​infernisque ciet tenebris, cui tristia bella

她从阴间的黑暗中召醒了一个人,此人的心中

​iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi.1

唯有痛苦的战争、愤怒、阴谋和有害的罪恶。

​Odit et ipse pater Pluton, odere sorores

连父亲普路托本人也憎恶她,塔尔塔罗斯的姐妹们也憎恶

​Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora,

这个怪物:她能变化成如此多的面容,

​tam saevae facies, tot pullulat atra colubris.

其形象如此狰狞,她黑压压地繁衍出如此多的毒蛇。

330

​Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur:

朱庇特的妻子用这番话催促她,并这样说道:

​Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem,

“黑夜所生的处女啊,请为我承担起这项特别的劳苦,

​hanc operam, ne noster honos infractave cedat

这项任务,以免我们的荣誉或受损的名声让出地位,

​fama loco, neu conubiis ambire Latinum

也不要让艾涅阿斯的部下能通过联姻来拉拢拉提努斯,

​Aeneadae possint Italosve obsidere finis.

或占领意大利的疆土。

335

​Tu potes unanimos armare in proelia fratres

你能武装原本同心协力的兄弟,使他们自相残杀,

​atque odiis versare domos, tu verbera tectis

并用仇恨颠覆家庭;你能将皮鞭和致命的火炬

​funereasque inferre faces, tibi nomina mille,

带入房屋;你拥有千般名号,

​mille nocendi artes. Fecundum concute pectus,

千般害人的伎俩。震撼你那充满恶意的心灵吧,

​disice compositam pacem, sere crimina belli:

撕毁已达成的和平,播撒战争的罪恶种子:

340

​arma velit poscatque simul rapiatque inventus.

让青年们渴望武器,索要武器,并立刻夺取武器。”

​Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis

随后,染有戈耳工毒液的阿莱克托

​principio Latium et Laurentis tecta tyranni

首先前往拉提乌斯和劳伦图姆统治者的高大

​celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae,

宫殿,潜伏在阿玛塔沉静的门槛上。

​quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis

围绕着特洛伊人的到来以及图尔努斯的婚礼,

345

​femineae ardentem curaeque iraeque coquebant.

女性的焦虑和愤怒正折磨着燃起怒火的她。

​Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem

女神从她那青黑色的头发中取出一只蛇,

​conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit,

掷向她,并将其塞入她的胸前,直达心灵深处,

​quo furibunda domum monstro permisceat omnem.2

企图通过这个怪物使发狂的她把整个家庭搅得一团混乱。

​Ille inter vestes et levia pectora lapsus

蛇在衣物和她滑嫩的胸乳间滑动,

350

​volvitur attactu nullo fallitque furentem,

毫无触感地盘绕着,欺骗了发狂的妇人,

​vipeream inspirans animam: fit tortile collo

吐出它那蝰蛇般的毒气:这只巨蛇变成了她颈项上盘绕的

​aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae

黄金首饰,变成了她长长的发带,

​innectitque comas, et membris lubricus errat.

缠绕着她的发丝,并在她的肢体上光滑地游走。

​Ac dum prima lues udo sublapsa veneno

当最初的疫病以湿漉漉的毒液渗入,

355

​pertemptat sensus atque ossibus implicat ignem

侵蚀着她的感官,并将火焰缠绕在她的骨骸中,

​necdum animus toto percepit pectore flammam,

而她的心灵尚未在整个胸中察觉到火光时,

​mollius et solito matrum de more locuta est,

她便比平时更温柔地、按照母亲们的惯常方式开口说话,

​multa super nata lacrimans Phrygiisque hymenaeis:

为女儿和弗里吉亚人的婚礼流下许多眼泪:

​Exsulibusne datur ducenda Lavinia Teucris,

“难道拉维尼亚要被嫁给流亡的特洛伊人,被他们带走吗,

360

​O genitor, nec te miseret gnataeque tuique?

父亲啊,难道你对你的女儿和你自己都没有怜悯吗?

​Nec matris miseret, quam primo aquilone relinquet

难道你对她的母亲也没有怜悯吗?一等第一阵北风刮起,那个不忠的

​perfidus alta petens abducta virgine praedo?

强盗就会带着被拐走的少女,奔向深海,抛弃她吗?

​An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor

难道弗里吉亚的牧人以前不是这样潜入拉刻代蒙,

​Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes?

并把勒达的女儿海伦带到特洛伊城邦的吗?

365

​Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum

你的神圣誓言在哪里?你对家人的昔日关怀在哪里,

​et consanguineo totiens data dextera Turno?

还有你多次给同宗同源的图尔努斯许下的右手盟誓在哪里?

​Si gener externa petitur de gente Latinis

如果必须要为拉丁人从异国的民族中寻找女婿,

​idque sedet Faunique premunt te iussa parentis,

且此事已定,而你父亲法乌努斯的命令正压迫着你,

​omnem equidem sceptris terram quae libera nostris

那么,我确实认为,凡是不受我们王笏统辖、保持独立的一切土地,

370

​dissidet, externam reor et sic dicere divos.

都是‘异国’,我也认为神明正是这个意思。

​Et Turno, si prima domus repetatur origo,

即使对于图尔努斯,若追溯他家族最初的起源,

​Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae.

伊纳科斯和阿克里西奥斯是他的先祖,迈锡尼的心脏才是他的家园。”

​His ubi nequiquam dictis experta3 Latinum

当她说完这些话,发现自己白白尝试,而拉提努斯

​contra stare videt penitusque in viscera lapsum

依然坚持反对,且蛇那令人发狂的毒害已深深刻入内脏

375

​serpentis furiale malum totamque pererrat,

并遍布她的全身时,

​tum vero infelix, ingentibus excita monstris,

那时,这个不幸的人被巨大的幻象所惊扰,

​immensam sine more furit lymphata per urbem.

失去了理智,毫无节制地在广阔的城市里狂乱奔跑。

​Ceu quondam torto volitans sub verbere turbo,

仿佛有时候,在旋转的皮鞭之下飞速转动的陀螺,

​quem pueri magno in gyro vacua atria circum

孩子们在空旷的前庭中围成一个大圆圈,

380

​intenti ludo exercent; ille actus habena

专注地在游戏中抽打着它;它在皮条的驱使下,

​curvatis fertur spatiis; stupet inscia supra

沿着弯曲的轨迹飞驰;那些无知的、

​inpubesque manus, mirata volubile buxum;

尚不成熟的孩子们在上方惊奇地观看着,赞叹那旋转的黄杨木;

​dant animos plagae: non cursu segnior illo

抽打赋予了它活力:她以毫不逊色于那陀螺的速度,

​per medias urbes agitur populosque feroces.

被驱使着穿过城市和凶悍的人群。

385

​Quin etiam in silvas, simulato numine Bacchi,

不仅如此,她还伪托巴克科斯的神威,

​maius adorta nefas maioremque orsa furorem

谋划更大的罪行,开启更大的疯狂,

​evolat et natam frondosis montibus abdit,

奔向森林,并将女儿藏在叶茂深山之中,

​quo thalamum eripiat Teucris taedasque moretur,

企图剥夺特洛伊人的婚约,拖延婚礼的火炬,

​Euhoe Bacche, fremens, solum te virgine dignum

嘴里狂喊着“埃伏埃,巴克科斯!”,大声宣称只有你

390

​vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos,

才配得上这位少女,“因为她为你执起柔软的松脂杖,

​te lustrare choro, sacrum tibi pascere crinem.

在舞蹈中围绕着你旋转,为你蓄起神圣的发丝。”

​Fama volat, furiisque accensas pectore matres

谣言四传,同样的狂热驱使着所有胸中

​idem omnis simul ardor agit nova quaerere tecta:

被狂暴点燃的母亲们,在同一时刻去寻找新的住所:

​deseruere domos, ventis dant colla comasque,

他们抛弃了家园,让风吹拂着她们的颈项和发丝;

395

​ast aliae tremulis ululatibus aethera complent,

另一些人则用颤抖的哀嚎声填满了天空,

​pampineasque gerunt incinctae pellibus hastas;

身披兽皮,手执缠绕着藤蔓的枪矛;

​ipsa inter medias flagrantem fervida pinum

她自己在她们中间,狂热地举着燃烧的松木火炬,

​sustinet ac natae Turnique canit hymenaeos,

歌唱着女儿和图尔努斯的婚礼,

​sanguineam torquens aciem, torvumque repente

翻转着血红的双眼,突然面目狰狞地

400

​clamat: Io matres, audite, ubi quaeque, Latinae:

大喊:“噢,拉丁人的母亲们,听着,无论你们在哪里:

​Siqua piis animis manet infelicis Amatae

如果不幸的阿玛塔在你们虔诚的心中还保留有

​gratia, si iuris materni cura remordet,

任何情分,如果对母亲权利的关切还在折磨着你们,

​solvite crinalis vittas, capite orgia mecum.

解开你们束发的发带,和我一起加入秘仪吧!”

​Talem inter silvas, inter deserta ferarum,

在林莽之间,在野兽出没的荒野之中,

405

​reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi.

阿莱克托在巴克科斯的狂热刺激下,从各个方向驱赶着王后。

​Postquam visa satis primos acuisse furores

当她似乎已经充分激发起这最初的狂乱后,

语法注3 条
  1. 7.325cui tristia bella / iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi

    关系代词的与格 cui 与用作谓语性与格(双重与格的一种)的 cordi(名词 cor 的与格,意为“合心意、所喜爱”)搭配,省略了连系动词(est/sunt),表示“悲惨的战争、愤怒、阴谋及有害罪恶皆合其心意(即其所好)的人”。

  2. 7.348quo furibunda domum monstro permisceat omnem

    关系代词(或夺格关系代词) quo 在此相当于 ut eo(以便通过它),引导带有虚拟语气 permisceat 的目的状语从句。monstro(怪物,即指那条蛇)是工具夺格,修饰 permisceat。

  3. 7.373experta

    异相动词(deponent)experior(尝试、经历)的完成分词阴性单数主格,具有主动意义(“在尝试之后”),用作分词短语修饰主语阿玛塔。在此表示时间或让步,即她虽然尝试劝说拉提努斯却徒劳无功。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.325-7.406