- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.449-6.522
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
阿涅阿斯在“哀伤平原”遇到了狄多的阴影,并向她诉说爱意与神圣命运,但她冷漠地离去。随后,他穿过战死英雄的田野,与惨遭残害的德伊福波斯重逢,听其讲述特洛伊沦陷之夜的悲剧。
rursus et in veterem fato revoluta figuram.
因命运使然,她又重新变回了先前的模样。
Inter quas Phoenissa recens a volnere Dido
在这些人中间,伤口还带着鲜血的腓尼基人狄多,
errabat silva in magna; quam Troius heros
正在广阔的森林里徘徊;特洛伊英雄
ut primum iuxta stetit adgnovitque per umbras
一走到她身边,并在阴影中认出她那
obscuram, qualem primo qui surgere mense1
朦胧的身影时——这就像有人在月初看见,
aut videt, aut vidisse putat per nubila lunam,
或者以为看见月亮穿过云层升起一样——
demisit lacrimas, dulcique adfatus amore est:
他流下了眼泪,并怀着甜蜜的爱意对她说道:
Infelix Dido, verus mihi nuntius ergo
“不幸的狄多,原来那传到我这里的消息是真的:
venerat exstinctam, ferroque extrema secutam?
你已经死去,并用利刃寻了解脱?
Funeris heu tibi causa fui? Per sidera iuro,
唉,我是你死亡的原因吗?我指着星空起誓,
per superos, et si qua fides tellure sub ima est,
指着天上的神明起誓,如果地底最深处有什么信义的话,
invitus, regina, tuo de litore cessi.
女王啊,我是违背本意离开你的海岸的。
Sed me iussa deum, quae nunc has ire per umbras,
但是神明的命令驱使着我,他们现在强迫我穿过这些阴影,
per loca senta situ cogunt noctemque profundam,
穿过荒凉荒废之地和深沉的黑夜,
imperiis egere suis; nec credere quivi
以他们的权威命令我前行;我无法相信,
hunc tantum tibi me discessu ferre dolorem.
我的离去会给你带来如此巨大的痛苦。
Siste gradum, teque aspectu ne subtrahe nostro.
停下你的脚步,不要从我的视线中躲开。
Quem fugis? Extremum fato, quod te adloquor, hoc est.
你躲避谁呢?这是命运允许我对你说的最后一句话了。”
Talibus Aeneas ardentem et torva tuentem
阿涅阿斯用这些话,试图安抚她那燃烧着的、
lenibat dictis animum, lacrimasque ciebat.
怒目而视的心灵,并引出了眼泪。
Illa solo fixos oculos aversa tenebat,
她转过脸去,眼睛紧盯着地面,
nec magis incepto voltum sermone movetur,2
对于他开始的这番话,她的面容不为所动,
quam si dura silex aut stet Marpesia cautes.
宛如坚硬的燧石或马尔佩索斯的岩壁立在那里。
tandem corripuit sese, atque inimica refugit
最后,她挣脱开来,带着敌意避开,
in nemus umbriferum, coniunx ubi pristinus illi
逃入阴凉的树林,在那里她先前的丈夫
respondet curis aequatque Sychaeus amorem.
西凯乌斯回应着她的忧虑,并回报她以同等的爱。
Nec minus Aeneas, casu concussus iniquo,
而阿涅阿斯同样为她不幸的遭遇而深感震惊,
prosequitur lacrimis longe, et miseratur euntem.
流着泪在后面远远地目送,并怜悯着离去的她。
Inde datum molitur iter. Iamque arva tenebant
随后,他继续前行。此时他们已经来到了
ultima, quae bello clari secreta frequentant.
最边缘的田野,那些在战争中声名显赫的人隐居并聚集在这里。
Hic illi occurrit Tydeus, hic inclutus armis
在这里,提丢斯向他迎面走来,在这里还有武装名扬天下的
Parthenopaeus et Adrasti pallentis imago;
帕耳忒诺派奥斯和面色苍白的小阿德拉斯托斯的幻影;
hic multum fleti ad superos belloque caduci
在这里,还有在生者世界里备受哀悼、在战争中倒下的
Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernens
达尔达诺斯子孙们。阿涅阿斯看见他们排成一长列,
ingemuit, Glaucumque Medontaque Thersilochumque,
便叹息起来:格劳科斯、美多恩和德尔西洛科斯,
tris Antenoridas, Cererique sacrum Polyphoeten,
安忒诺尔的三个儿子,以及献身给刻勒斯的神官波吕浦伊忒斯,
Idaeumque, etiam currus, etiam arma tenentem.
还有伊代奥斯,他依然驾着战车,依然手持武器。
circumstant animae dextra laevaque frequentes;
灵魂们在左右两旁紧紧簇拥着他;
nec vidisse semel satis est; iuvat usque morari,
仅看一眼是不够的,他们乐于一直逗留,
et conferre gradum, et veniendi discere causas.
与他并肩而行,并探寻他到来的原因。
At Danaum proceres Agamemnoniaeque phalanges
但达那奥斯人的领袖们和阿伽门农的方阵,
ut videre virum fulgentiaque arma per umbras,
一在阴影中看见这位英雄和他闪闪发光的武器,
ingenti trepidare metu; pars vertere terga,
就因巨大的恐惧而战栗起来;一部分人转过身逃跑,
ceu quondam petiere rates; pars tollere vocem
就像他们当年逃回船只那样;一部分人试图发出
exiguam, inceptus clamor frustratur hiantes.3
微弱的声音:但那刚开始的叫喊却背叛了张着嘴的他们。
Atque hic Priamiden laniatum corpore toto
就在这里,他看见了普里阿摩斯的儿子,全身被残害的
Deiphobum videt et lacerum crudeliter ora,
德伊福波斯,他的面容被残酷地撕裂,
ora manusque ambas, populataque tempora raptis
面容和双手都被毁,双耳被削去而太阳穴一片狼藉,
auribus, et truncas inhonesto volnere nares.
鼻子也因耻辱的伤口而残缺不全。
Vix adeo adgnovit pavitantem et dira tegentem
阿涅阿斯几乎认不出这个颤抖着并试图掩盖那可怕
supplicia, et notis compellat vocibus ultro:
刑伤的人,便主动用熟悉的声音向他搭话:
Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine Teucri
“武艺高强的德伊福波斯,来自特乌克罗斯高贵血统的后代,
quis tam crudeles optavit sumere poenas?
是谁想要施加如此残酷的惩罚?
Cui tantum de te licuit?4 Mihi fama suprema
谁被允许对你做如此过分的事?在最后的
nocte tulit fessum vasta te caede Pelasgum
夜晚,有传闻对我说,你因屠杀无数的伯罗奔尼撒人而精疲力竭,
procubuisse super confusae stragis acervum.
倒在了混乱的尸体堆之上。
Tunc egomet tumulum Rhoeteo litore inanem
那时,我亲自在勒伊特翁海岸为你建了一座空墓,
constitui, et magna Manes ter voce vocavi.
并用宏亮的声音三次呼唤你的亡灵。
Nomen et arma locum servant; te, amice, nequivi
名字和武器守候着那个地方;朋友啊,我没能
conspicere, et patria decedens ponere terra.
看见你,在离开祖国的土地时也未能将你安葬。”
Ad quae Priamides: Nihil O tibi amice relictum;
对此,普里阿摩斯的儿子说道: “朋友啊,你没有留下任何未尽之事;
omnia Deiphobo solvisti et funeris umbris.
你已经为德伊福波斯和他的亡魂履行了一切。
Sed me fata mea et scelus exitiale Lacaenae
但是我的命运和那拉科尼亚女人的毁灭性罪行
his mersere malis; illa haec monumenta reliquit.
将我拖入了这些灾难;她留下了这些印记。
Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem
因为我们是如何在虚假的欢乐中度过那最后一个夜晚的,
egerimus,5 nosti; et nimium meminisse necesse est.
你是知道的;而记住这些实在太令人痛苦。
Cum fatalis equus saltu super ardua venit
当那匹宿命之马腾空跃过高耸的
Pergama, et armatum peditem gravis attulit alvo,
珀耳伽蒙,并在它沉重的腹中带来全副武装的步兵时,
illa, chorum simulans, evantes orgia circum
她假装在跳舞,领着那些高声狂欢的
ducebat Phrygias; flammam media ipsa tenebat
弗里吉亚女人;她自己就在她们中间手持巨大的
ingentem, et summa Danaos ex arce vocabat.
火把,并从城堡的最顶端向达那奥斯人发出呼唤。
Tum me, confectum curis somnoque gravatum,
那时,被忧心折磨、沉沉睡去的我,
infelix habuit thalamus, pressitque iacentem
正身处不幸的卧室里,甜美而深沉、
dulcis et alta quies placidaeque simillima morti.
最像平静死亡的睡眠,压在了躺下的我的身上。”
- 6.453primo qui surgere mense
关系代名词 qui 省略了先行词(如 is 或 aliquis),作为 videt 和 putat 的主语。形容词短语 primo mense 意为“在月初”或“在新月之时”。
- 6.470voltum sermone movetur
名词 voltum 是表示限定的宾格(即所谓的希腊宾格),意为“在面容上”。夺格 sermone(与 incepto 一致)作为手段或原因夺格,意为“因开始的谈话”。
- 6.493inceptus clamor frustratur hiantes
单词 hiantes 是现在分词 hiantis(张嘴)的宾格复数,在此作名词性用法,指“(试图发声而)张着嘴的希腊兵”。异态动词 frustratur 意为“使……落空、背叛、使徒劳”。
- 6.502Cui tantum de te licuit?
cui 是疑问代名词 quis 的与格。非人称动词 licuit(被允许)伴随与格(cui)和介词短语 de te(关于你/针对你),字面意思是“谁被允许对你做如此多(tantum)的事?”
- 6.513ut ... egerimus
副词 ut 在此表示“如何”,引导一个带有现在完成时虚拟语气 egerimus 的间接疑问句,作为主句动词 nosti(即 novisti,意为“你已知晓”)的直接宾语。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
