← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§6.374-6.448

渡过斯提克斯河与冥界亡魂

女先知预言了帕利努鲁斯未来的葬礼和地名的永恒声誉以抚慰他,阿涅阿斯一行则出示金枝说服渡夫卡戎渡过斯提克斯河。进入冥界后,他们使刻耳柏洛斯入睡,并目睹了夭折者及因爱而死者的亡魂。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
374

​Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum​Eumenidum aspicies, ripamve iniussus adibis?

“你既未被安葬,难道竟想看见斯提克斯的水面和复仇女神们严酷的河流,或者擅自走近那岸边吗?

​Desine fata deum flecti1 sperare precando.

不要指望通过祈祷能改变神明的决定。

​Sed cape dicta memor, duri solatia casus.

但请记住我的这些话,作为你悲惨遭遇的慰藉。

​Nam tua finitimi, longe lateque per urbes​prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt,

因为你的邻近部落,在天显神迹的驱使下,将大范围地在各个城市里祭祀你的遗骨,

380

​et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent,​aeternumque locus Palinuri nomen habebit.

并为你建立陵墓,向陵墓奉献岁祭,而那个地方将永远保留帕利努鲁斯的名字。

​His dictis curae emotae, pulsusque parumper​corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae.

听到这些话,他的忧虑被驱散了,悲痛也暂时从他凄凉的心中被赶走:他为那以他命名的土地感到高兴。

​Ergo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant.

于是他们继续开始的旅程,向河流靠近。

385

​Navita quos iam inde ut2 Stygia prospexit ab unda​per tacitum nemus ire pedemque advertere ripae,

船夫一从斯提克斯的波涛中望见他们正穿过静谧的树林、朝岸边迈步走来,

​sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro:

便先开口用言语质问,并且主动斥责道:

​Quisquis es, armatus qui nostra ad flumina tendis,​fare age, quid venias, iam istinc, et comprime gressum.

“无论你是谁,全副武装地朝我们的河流走来,快说,你为何而来,就在那地方站住,停下你的脚步!

390

​Umbrarum hic locus est, somni noctisque soporae;​corpora viva nefas Stygia vectare carina.

这里是阴影之地,是睡眠和昏睡之夜的居所;用斯提克斯的船运载活人的身躯是不敬的。

​Nec vero Alciden me sum laetatus euntem​accepisse lacu, nec Thesea Pirithoumque,​dis quamquam geniti atque invicti viribus essent.3

事实上,当阿尔喀德斯到来时,我并没有因为在这湖上接纳他而感到高兴,也未曾高兴接纳忒修斯和皮里托奥斯,尽管他们是神明的后代,力量举世无双。

395

​Tartareum ille manu custodem in vincla petivit,​ipsius a solio regis, traxitque trementem;

前者亲自动手要把塔尔塔罗斯的看守者锁起来,甚至将它从国王本人的宝座旁拖走,在它瑟瑟发抖时强行拽走;

​hi dominam Ditis thalamo deducere adorti.

而后者则企图将迪斯的女主人从洞房中劫走。”

​Quae contra breviter fata est Amphrysia vates:

对此,安普里索斯的女先知简短地回答道:

​Nullae hic insidiae tales; absiste moveri;

“这里没有什么阴谋;别再担忧了;

400

​nec vim tela ferunt; licet ingens ianitor antro​aeternum latrans exsanguis terreat umbras,

武器也不会带来暴力;可以让巨大的看门狗在洞穴里永远吠叫、恐吓那些毫无血色的阴影,

​casta licet patrui servet Proserpina limen.

也可以让贞洁的普洛塞庇娜守着她叔父的门槛。

​Troius Aeneas, pietate insignis et armis,​ad genitorem imas Erebi descendit ad umbras.

特洛伊的阿涅阿斯,以虔诚和武艺闻名,为了见他的父亲而降入厄瑞玻斯最深处的阴影之中。

405

​Si te nulla movet tantae pietatis imago,

如果如此伟大的虔诚形象不能让你有丝毫动容,

​at ramum hunc (aperit ramum, qui veste latebat)

但至少这根树枝(她露出了藏在衣服里的树枝)

​adgnoscas. Tumida ex ira tum corda residunt.

请认出来吧。”于是,因愤怒而膨胀的心平息了下去。

​Nec plura his. Ille admirans venerabile donum​fatalis virgae, longo post tempore visum,​caeruleam advertit puppim, ripaeque propinquat.

话止于此。他赞叹着这根命运之杖的令人敬畏的礼物(已许久未见),调转他那青黑色的船尾,向岸边靠拢。

​Inde alias animas, quae per iuga longa sedebant,​deturbat, laxatque foros; simul accipit alveo​ingentem Aenean. Gemuit sub pondere cymba​sutilis, et multam accepit rimosa paludem.

接着,他把坐在长椅上的其他灵魂赶走,腾出通道,同时在船舱中接纳了魁梧的阿涅阿斯。缝合起来的轻舟在重压下发出痛苦的呻吟,裂缝中涌进了许多泥沼之水。

415

​Tandem trans fluvium incolumis vatemque virumque​informi limo glaucaque exponit in ulva.

终于,他把平安无事的女先知和英雄送过了河,安置在无形的泥沼和灰绿色的草丛中。

​Cerberus haec ingens latratu regna trifauci​personat, adverso recubans immanis in antro.

巨大的刻耳柏洛斯在对面的洞穴里庞然横卧,用三张嘴的狂吠让这片疆域震耳欲聋。

​Cui vates, horrere videns iam colla colubris,​melle soporatam et medicatis frugibus offam​obicit. Ille fame rabida tria guttura pandens​corripit obiectam, atque immania terga resolvit​fusus humi, totoque ingens extenditur antro.

女先知见它的脖子上已立起了群蛇,便给它扔去一块用蜂蜜和带药性的谷物调制的、能催眠的饼。它怀着狂暴的饥饿张开三张大口,一口咬住扔过来的食物,随后它那庞大的躯体便松弛下来,瘫倒在地上,巨大地横陈在整个洞穴里。

​Occupat Aeneas aditum custode sepulto,​evaditque celer ripam inremeabilis undae.

阿涅阿斯趁着看守者沉睡,夺下了入口,迅速越过了那条无法回头的河流的岸边。

​Continuo auditae voces, vagitus et ingens,​infantumque animae flentes in limine primo,​quos dulcis vitae exsortes et ab ubere raptos​abstulit atra dies et funere mersit acerbo;

紧接着便听到了声音和巨大的哭嚎,那些在入口最前方的乳儿的灵魂在哭泣,他们无法分享甜美的生命,还在襁褓中就被黑暗的一天夺走,并淹没在凄惨的死亡中;

430

​hos iuxta4 falso damnati crimine mortis.

在他们身旁,是被虚假的指控判处死刑的人。

​Nec vero hae sine sorte datae, sine iudice, sedes:​quaesitor Minos urnam movet; ille silentum​conciliumque vocat vitasque et crimina discit.

的确,这些住所并非没有抽签或审判官就分配好的:裁判官米诺斯摇动着签筒;他召集沉默者的会议,了解他们的生平与罪行。

​Proxuma deinde tenent maesti loca, qui sibi letum​insontes peperere manu, lucemque perosi​proiecere animas. Quam vellent aethere in alto​nunc et pauperiem et duros perferre labores!

紧接着,那些忧伤的人占领了最近的位置,他们本无罪,却亲手招致了死亡,并因极度憎恨光明而抛弃了自己的生命。他们现在是多么希望在九天之上,既能忍受贫困,也能忍受艰苦的劳作啊!

​Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae​alligat, et noviens Styx interfusa coërcet.

天道阻拦着,那流淌着无情之水的凄凉沼泽束缚着他们,而环绕九重的斯提克斯河将他们禁锢在其中。

440

​Nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem​lugentes campi: sic illos nomine dicunt.

离这里不远,展现出向四面八方延伸的“哀伤平原”:他们就是这样用名字来称呼那里的。

​Hic, quos durus amor crudeli tabe peredit,​secreti celant calles et myrtea circum​silva tegit; curae non ipsa in morte relinquunt.

在这里,那些被无情的爱以残酷的消磨吞噬的人,隐秘的小路将他们隐藏,周围的香桃木林遮蔽着他们;即使在死亡中,他们的忧虑也未曾离去。

445

​His Phaedram Procrimque locis, maestamque Eriphylen​crudelis nati monstrantem volnera, cernit,

在这些地方,他看见了淮德拉和普洛克里斯,以及指着残忍儿子的伤口的、忧伤的埃里菲勒,

​Evadnenque et Pasiphaën; his Laodamia​it comes, et iuvenis quondam, nunc femina, Caeneus,

和埃瓦德涅并帕西法厄;与她们同行的是拉奥达米亚,以及曾经是青年、如今又是女性的凯涅乌斯,

语法注4 条
  1. 6.376fata deum flecti

    fata 是被动不定式 flecti 的逻辑主语(宾格),它们构成的“宾格加不定式”结构充当 sperare 的宾语。deum 是 deorum 的古体属格复数形式(意为“众神的”)。

  2. 6.385quos iam inde ut

    关系代名词连接用法的 quos(指代阿涅阿斯和女先知)在由接续词 ut(表示“一……就……”)引导的时间从句中,充当不定式 ire 和 advertere 的逻辑主语(宾格)。iam inde 意为“已从彼处/从那一刻起”,强调渡夫早早便发现了他们。

  3. 6.394essent

    此处在引导让步从句的 quamquam(意为“虽然”)后面使用了虚拟式未完成过去时 essent。在古典散文中 quamquam 通常要求直说式,但在诗歌及帝国时期的拉丁语中,使用虚拟式的情况非常普遍。

  4. 6.430hos iuxta

    介词 iuxta(意为“在……身旁”)置于其所支配的宾格代词 hos 之后,发生了介词后置(anastrophe)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.374-6.448