← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§6.301-6.373

冥河渡夫卡戎与未葬的帕利努鲁斯

阿涅阿斯与西比拉遇见了冥河渡夫卡戎,并得知未获埋葬的死者无法渡河而只能在岸边游荡的悲惨命运。他们在此遇到了不久前溺水身亡的舵手帕利努鲁斯,后者恳求阿涅阿斯为其行葬礼,或带其一同渡河。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
301

​sordidus ex umeris nodo dependet amictus.

一件肮脏的斗篷用结系着,从他的双肩上垂下来。

​Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat,

他自己用篙推船,用帆操纵,

​et ferruginea subvectat corpora cymba,

并用他那铁锈色的铁皮船运载着死者的遗体,

​iam senior, sed cruda deo1 viridisque senectus.

虽然年事已高,但神明的暮年却是健壮而常青的。

305

​Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat,

所有的各色人群都奔向这里,涌向岸边,

​matres atque viri, defunctaque corpora vita

有母亲、有丈夫,还有失去了生命的

​magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae,

高尚英雄的躯体,有男孩和未嫁的少女,

​impositique rogis iuvenes ante ora parentum:

以及在父母眼前被置于火葬柴堆上的青年:

​quam multa in silvis autumni frigore primo

如同在秋天的初寒中,森林里落下

310

​lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto

飘零的树叶一样多;又如同从深海向陆地

​quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus

群集而来的飞鸟一样多,当寒冷的季节

​trans pontum fugat, et terris immittit apricis.

将它们驱赶过海,送往阳光充足的土地时。

​Stabant orantes primi transmittere2 cursum,

他们站立着,祈求能最先渡过此程,

​tendebantque manus ripae ulterioris amore.

因对彼岸的渴望而伸出双手。

315

​Navita sed tristis nunc hos nunc accipit illos,

但阴沉的渡夫时而接纳这些,时而接纳那些,

​ast alios longe submotos arcet harena.

却将其他的灵魂远远地驱离沙滩。

​Aeneas, miratus enim motusque tumultu,

阿涅阿斯对这混乱的一幕感到惊异且深为感动,

​Dic ait O virgo, quid volt concursus ad amnem?

说道:“请告诉我,女祭司啊,涌向河边的人群意味着什么?

​Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas

或者灵魂们在追求什么?又有什么区别使得这些灵魂

320

​hae linquunt, illae remis vada livida verrunt?

离开岸边,而那些灵魂却用桨扫过青黑色的深潭?”

​Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos:

年迈的女祭司对他这样简短地回答道:

​Anchisa generate, deum certissima proles,

“安喀塞斯的子嗣啊,神明最无可置疑的后代,

​Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem,

你所看到的是科塞特斯的深潭和斯提克斯的沼泽,

​di cuius iurare timent et fallere numen.3

众神甚至害怕指着它的神威起誓,更不敢欺瞒它。

325

​Haec omnis, quam cernis, inops inhumataque turba est;

你所看到的这整个人群,都是无助且未被埋葬的死者;

​portitor ille Charon; hi, quos vehit unda, sepulti.

那位渡夫是卡戎;而这些被波浪运送的人,则是已下葬者。

​Nec ripas datur horrendas et rauca fluenta

在骨骸安息于墓穴之前,是不被允许

​transportare prius quam sedibus ossa quierunt.

渡过这可怕的岸边和喧嚣的河流的。

​Centum errant annos volitantque haec litora circum;

他们要游荡百年,在这岸边四处飘飞;

330

​tum demum admissi stagna exoptata revisunt.

然后才最终获准重新探访这令人向往的深潭。”

​Constitit Anchisa satus et vestigia pressit,

安喀塞斯的儿子停下脚步并按捺住足迹,

​multa putans, sortemque animo miseratus iniquam.

思绪万千,在心中怜悯他们不公的命运。

​Cernit ibi maestos et mortis honore carentes

他在那里看见了忧伤且缺乏丧葬荣耀的

​Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten,

莱乌卡斯皮斯和吕基亚舰队的指挥官奥龙特斯,

335

​quos, simul ab Troia ventosa per aequora vectos,

他们曾一同被风从特洛伊吹过狂风大作的海面,

​obruit Auster, aqua involvens navemque virosque.

却被南风吞没,将船只和水手一同卷入水中。

​Ecce gubernator sese Palinurus agebat,

看啊,舵手帕利努鲁斯自己走了过来,

​qui Libyco nuper cursu, dum sidera servat,

他最近在利比亚的航程中,正当注视星空时,

​exciderat puppi mediis effusus in undis.

从船尾跌落,被抛进了波涛汹涌的海水中。

340

​Hunc ubi vix multa maestum cognovit in umbra,

当阿涅阿斯在浓重的阴影中勉强认出这位忧伤的人时,

​sic prior adloquitur: Quis te, Palinure, deorum

便先开口向他说道:“帕利努鲁斯啊,是哪位神明

​eripuit nobis, medioque sub aequore mersit?

将你从我们身边夺走,并淹没在海中央?

​Dic age. Namque mihi, fallax haud ante repertus,

快告诉我吧。因为,此前从未被发现欺骗过我的阿波罗,

​hoc uno responso animum delusit Apollo,

唯独用这一个神谕愚弄了我的心灵,

345

​qui fore te ponto incolumem, finesque canebat

他曾预言你在海上会安然无恙,并会到达

​venturum Ausonios. En haec promissa fides est?

奥索尼亚的边界。看啊,这就是许下的诺言与信义吗?”

​Ille autem: Neque te Phoebi cortina fefellit,

而他回答说:“菲玻斯的神谕并未欺骗你,

​dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit.

安喀塞斯之子的领袖,神明也没有把我淹没在海里。

​Namque gubernaclum multa vi forte revolsum,

因为,正当我作为指派的看守者紧握、以此指引航线时,

350

​cui datus haerebam custos cursusque regebam,

那由于强大的外力偶然间被折断的船舵,

​praecipitans traxi mecum. Maria aspera iuro

在跌落时将我一同拽了下去。我指着粗砺的大海起誓,

​non ullum pro me tantum cepisse timorem,

我未曾为自己感到如此巨大的恐惧,

​quam tua ne,4 spoliata armis, excussa magistro,

而只担心你的船,在失去舵器、被甩掉了舵手之后,

​deficeret tantis navis surgentibus undis.

会在如此波涛汹涌的海浪中支撑不住。

355

​Tris Notus hibernas immensa per aequora noctes

暴烈的南风在冬季寒冷的三个夜晚,将我带过

​vexit me violentus aqua; vix lumine quarto

广阔无垠的海面;直到第四天的黎明,

​prospexi Italiam summa sublimis ab unda.

我才在波涛的顶端高高地望见了意大利。

​Paulatim adnabam terrae; iam tuta tenebam,

我渐渐游向陆地;眼看就要到达安全的地方,

​ni gens crudelis madida cum veste gravatum

如果不怀好意的当地人,没有用刀剑袭击我,

360

​prensantemque uncis manibus capita aspera montis

当时我因浸湿的衣服而身体沉重,并正用弯曲的双手攀住峭壁的边缘,

​ferro invasisset,5 praedamque ignara putasset.

而他们无知地把我当成了猎物。

​Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti.

现在,海浪占有了我,风在海滩上翻弄着我。

​Quod6 te per caeli iucundum lumen et auras,

因此,我凭着天空令人愉悦的光芒和微风,

​per genitorem oro, per spes surgentis Iuli,

凭着你的父亲,凭着对成长中的尤鲁斯的希望,恳求你,

365

​eripe me his, invicte, malis: aut tu mihi terram

无敌的英雄啊,将我从这些苦难中救出:或者请为我盖上泥土,

​inice, namque potes, portusque require Velinos;

因为这是你能做到的,并去寻找韦利亚的港口;

​aut tu, si qua via est, si quam tibi diva creatrix

或者,如果有任何道路,如果你的女神母亲

​ostendit—neque enim, credo, sine numine divom

为你指明了道路——因为,我相信,若非由于神明们的意志,

​flumina tanta paras Stygiamque innare paludem—

你绝不会准备渡过如此巨大的河流并游进斯提克斯的沼泽——

370

​da dextram misero, et tecum me tolle per undas,

请将右手伸给这可怜的人,带我与你一起渡过波涛,

​sedibus ut saltem placidis in morte quiescam.

使我至少能在死后安息于平静的居所。”

​Talia fatus erat, coepit cum talia vates:

他刚说完这些话,女先知便开口说道:

​Unde haec, o Palinure, tibi tam dira cupido?

“帕利努鲁斯啊,你怎么会有如此可怕的欲望?

语法注6 条
  1. 6.304deo

    关系与格或判断与格(dativus iudicantis)。表示在神明(此处指渡夫卡戎)看来,他的暮年仍是“健壮而常青的”(cruda viridisque)。

  2. 6.313transmittere

    修饰形容词 primi 的希腊语式不定式,或表示目的的不定式。语境中意为“祈求成为最先渡过去的人”。

  3. 6.324iurare timent et fallere numen

    名词 numen 同时作为 iurare 和 fallere 的宾语。iurare numen 意为“凭神威起誓”(相当于 iurare per numen),fallere numen 意为“欺瞒其神威”,是一种紧凑的诗歌表达法。

  4. 6.353ne

    由前一行的名词 timorem(恐惧)引导的担忧从句(ne + 虚拟式未完成时 deficeret),表示“担心……会(破灭/支撑不住)的恐惧”。

  5. 6.358iam tuta tenebam, ni... invasisset

    一种特殊的虚拟条件句。在主句(归结节)中使用直陈式未完成时(tenebam),强调“当时已经眼看要安全了”的临场感,而通过条件从句(ni... invasisset)表明“要不是受到了袭击(实际受袭了)”的事实逆转。

  6. 6.363Quod

    在庄严请求语境中用作引导的副词性宾格(意为“因此”或“关于此点”),用以引出后面的恳求动词 oro。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.301-6.373