- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.148-6.223
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
女先知西比拉指示阿涅阿斯去安葬死去的同伴,并寻找金枝。在母亲维纳斯之双鸽的引导下,阿涅阿斯找到了金枝,并为米塞努斯举行了庄严的葬礼。
vincere, nec duro poteris convellere ferro.
你既不能征服它,也不能用坚硬的铁器将它折断。
Praeterea iacet exanimum tibi corpus amici—
此外,你有一位朋友的无生气尸体正横躺在那里——
heu nescis—totamque incestat funere classem,
唉,你还不知道——他正用死亡污染着整支船队,
dum consulta petis nostroque in limine pendes.
正当你寻求神谕并伫立在我们的门槛前时。
Sedibus hunc refer ante suis et conde sepulchro.
先将此人送回他自己的归宿,并安葬在坟墓中。
Duc nigras pecudes; ea prima piacula sunto:
牵去黑色的牲畜;让它们作为最初的赎罪祭:
sic demum lucos Stygis et regna invia vivis
如此你最终才能将斯提克斯的圣林以及对活人而言无法通行的王国
aspicies. Dixit, pressoque obmutuit ore.
尽收眼底。”她说完,便紧闭双口,默不作声。
Aeneas maesto defixus lumina1 voltu
阿涅阿斯面带忧色,垂下双眼,
ingreditur, linquens antrum, caecosque volutat
前行着,离开了洞穴,并在心中默默思索着
eventus animo secum. Cui fidus Achates
那些暗淡的前途。忠诚的阿卡特斯
it comes, et paribus curis vestigia figit.
作为同伴与他并肩而行,怀着同样的忧虑迈出脚步。
Multa inter sese vario sermone serebant,
他们在各种交谈中互相讨论着许多事情,
quem socium exanimem vates, quod corpus humandum
女先知所说的那位失去生命的同伴是谁,哪具尸体应当被埋葬。
diceret. Atque illi Misenum in litore sicco,
随即,他们在干涸的沙滩上,
ut venere, vident indigna morte peremptum,
一到达就看见了因不公之死而消逝的米塞努斯,
Misenum Aeoliden, quo non praestantior alter
埃俄罗斯之子米塞努斯,没有另一个人比他更杰出
aere ciere2 viros, Martemque accendere cantu.
于用青铜号角唤醒众人,并用乐声燃起战火。
Hectoris hic magni fuerat comes, Hectora circum
他曾是伟大的赫克托耳的同伴,在赫克托耳身旁
et lituo pugnas insignis obibat et hasta:
他以号角和长枪在战场上屡建奇功:
postquam illum vita victor spoliavit Achilles,
在胜利者阿喀琉斯剥夺了赫克托耳的生命之后,
Dardanio Aeneae sese fortissimus heros
这位极勇敢的英雄便加入了达尔达诺斯人阿涅阿斯的
addiderat socium, non inferiora secutus.3
行列作为同伴,追随着不遑多让的事业。
Sed tum, forte cava dum personat aequora concha,
但那时,正当他偶然用中空的贝壳让海面回响,
demens, et cantu vocat in certamina divos,
狂妄地用歌声向神明发起挑战之时,
aemulus exceptum Triton, si credere dignum est,
嫉妒的特里同——如果这值得相信的话——将这个人捉住,
inter saxa virum spumosa inmerserat unda.
在岩石之间将他淹没在起泡的波涛之中。
Ergo omnes magno circum clamore fremebant,
于是众人在周围大声痛哭,
praecipue pius Aeneas. Tum iussa Sibyllae,
特别是虔诚的阿涅阿斯。随即,他们流着泪,
haud mora, festinant flentes, aramque sepulchri
毫不延迟地加紧执行,争相用树木
congerere arboribus caeloque educere certant.
堆积起坟墓的祭坛,将其筑高至天际。
Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum;
他们走入古老的森林,那是野兽的深邃栖息地;
procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex,
云杉倒下,被斧头砍击的冬青栎发出响声,
fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur
梣木圆木和易裂的橡树被楔子
scinditur, advolvunt ingentis montibus ornos.
劈开,他们从山上滚下巨大的欧洲花楸。
Nec non Aeneas opera inter talia primus
在这样的劳动中,阿涅阿斯同样一马当先,
hortatur socios, paribusque accingitur armis.
鼓励着同伴们,并装备上同样的工具。
Atque haec ipse suo tristi cum corde volutat,
他自己在悲伤的心中默念着这些事情,
aspectans silvam inmensam, et sic voce precatur:
望着无垠的森林,如此开口祈祷:
Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus
“如果现在那树上的金枝能在这片
ostendat4 nemore in tanto, quando omnia vere
巨大的圣林中向我们显现,因为关于你,
heu nimium de te vates, Misene, locuta est.
唉,米塞努斯啊,女先知所说的一切都太真实了。”
Vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae
他话音刚落,不料两只鸽子
ipsa sub ora viri caelo venere volantes,
恰好在男子的眼前自天空飞来,
et viridi sedere solo. Tum maximus heros
落在绿色的草地上。这时,这位伟大的英雄
maternas agnoscit aves, laetusque precatur:
认出了母亲的鸟儿,便欣喜地祈祷:
Este duces, O, si qua via est, cursumque per auras
“请作我的向导,噢,如果有什么道路的话,请在微风中指引方向,
dirigite in lucos, ubi pinguem dives opacat
引入那圣林之中,在那里,那富饶的金枝正遮蔽着肥沃的土地。
ramus humum. Tuque, O, dubiis ne defice rebus,
还有您,噢,神圣的母亲,在危难的关头请不要离弃我。”
diva parens. Sic effatus vestigia pressit,
他这样说着便停下脚步,
observans quae signa ferant, quo tendere pergant.
观察着它们带来什么征兆,又朝哪里飞去。
Pascentes illae tantum prodire volando,
它们一边觅食,一边向前飞去,只保持在
quantum acie possent oculi servare sequentum.
跟随者的视线所能保持清晰看见的距离。
Inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni,
随后,当它们来到散发恶臭的阿韦尔纳斯入口时,
tollunt se celeres, liquidumque per aëra lapsae
它们迅速飞升,掠过清澈的天空,
sedibus optatis geminae super arbore sidunt,
落在它们所中意的地点,两只鸟儿并排停在树上,
discolor unde auri per ramos aura refulsit.
从那里,黄金的异色光芒透过枝桠闪耀出来。
Quale solet silvis brumali frigore viscum
犹如同冬日的寒冷中,森林里的槲寄生
fronde virere nova, quod non sua seminat arbos,
习惯用新叶吐绿,它并非由它所寄生的树木所播种,
et croceo fetu teretis circumdare truncos,
并以黄色的果实环绕着圆滑的树干,
talis erat species auri frondentis opaca
黄金的叶子在阴暗的冬青栎上的景象
ilice, sic leni crepitabat brattea vento.
便是如此,金箔在轻风中发出沙沙的声响。
Corripit Aeneas extemplo avidusque refringit
阿涅阿斯立刻上前,贪婪地折断了
cunctantem,5 et vatis portat sub tecta Sibyllae.
那似在迟疑的树枝,并将它带回女先知西比拉的屋檐下。
Nec minus interea Misenum in litore Teucri
与此同时,特乌克里人同样在沙滩上为
flebant, et cineri ingrato suprema ferebant.
米塞努斯痛哭,并向那无法表示感谢的遗骨献上最后的敬意。
Principio pinguem taedis et robore secto
首先,他们用富含松脂的松木和劈开的橡木
ingentem struxere pyram, cui frondibus atris
筑起一座巨大的柴堆,用黑色的叶子编织它的侧面,
intexunt latera, et ferales ante cupressos
在前面立起丧葬用的柏树,
constituunt, decorantque super fulgentibus armis.
并在上方用闪亮的武器进行装饰。
Pars calidos latices et aëna undantia flammis
一部分人准备着温水和在火焰上沸腾的铜釜,
expediunt, corpusque lavant frigentis et unguunt.
洗净并涂抹香油于冰冷的尸体上。
Fit gemitus. Tum membra toro defleta reponunt,
哀恸声起。随后他们将哭悼过的遗体安放在灵床之上,
purpureasque super vestes, velamina nota,
在上面披上紫色的衣服,那熟知的覆盖物。
coniciunt. Pars ingenti subiere feretro,
一部分人抬起巨大的灵柩——
triste ministerium, et subiectam more parentum
悲哀的侍奉——并按照祖先的习俗,在下方手持着火把
- 6.156defixus lumina
模仿希腊语的宾格(即“关系宾格”或“尊敬宾格”),与被动分词 defixus 连用,表示动作影响的具体身体部位:“将双眼盯在(下方)”(即“垂下双眼”)。此外,也可以将 defixus 解释为中动语态的含义(“使自己的双眼垂下”)。
- 6.165ciere
修饰比较级形容词 praestantior 的不定式(即诗歌中或模仿希腊语的关系不定式),相当于散文中的 ad ciendum(“在唤醒方面”)。其后的 accendere 亦属相同结构。
- 6.170non inferiora secutus
分词 secutus 的中性复数宾语 inferiora(“较次等的事物”)在此指代“较次等的事业”或“较次等的领袖”(暗示阿涅阿斯不亚于赫克托耳)。此外,完成分词 secutus 在此处具有现在的力量(“追随”)。
- 6.187Si nunc ... ostendat
采用条件从句形式,通过现在时虚拟语气表达愿望(“如果现在能显现该多好”),表示一种有可能实现的愿望或热切的期盼。
- 6.211cunctantem
饰金枝性质的现在分词(“迟疑的”或“抗拒的”)。这与第146行中西比拉的预言——“如果命运在召唤,它会自愿且轻易地顺从”('volens facilisque sequetur')——形成了诗学上的张力,暗示阿涅阿斯极度的急切,或是隐喻其命运的某种不确定性。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校阅 — 译文 1 处
