- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.79-5.161
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
埃涅阿斯在父亲安喀塞斯的墓前举行神圣的祭礼,并在突然出现的巨蛇中看到了吉兆。随后,在第九天,竞技会拉开帷幕,四艘选定的船只展开了激烈的赛船。
purpureosque iacit flores, ac talia fatur:
并撒下紫色的鲜花,如此说道:
Salve, sancte parens: iterum salvete, recepti
“向您致敬,神圣的父亲!再次向您致敬,那徒然收回的
nequiquam cineres, animaeque umbraeque paternae.
骨灰,以及父亲的灵魂与阴影!
Non licuit fines Italos fataliaque arva,
我未被允许去寻找意大利的疆界和命运注定的原野,
nec tecum Ausonium (quicumque est) quaerere Thybrim.
也未能与您一同寻找那(无论它是什么)阿乌索尼亚的蒂布里斯河。”
Dixerat haec, adytis cum lubricus anguis ab imis
他刚说完这些话,一条光滑的巨蛇便从最深的神龛里
septem ingens gyros, septena volumina traxit,1
拖着巨大的七重环圈、七层卷曲爬了出来,
amplexus placide tumulum lapsusque per aras,
温和地环抱着坟冢,并穿过祭坛滑行,
caeruleae cui terga notae, maculosus et auro
它的背部有着蔚蓝色的斑纹,金色的斑点带着闪烁的光芒
squamam incendebat fulgor, ceu nubibus arcus
将它的鳞片照得通红,正如云中的彩虹
mille iacit varios adverso sole colores.
在对向的太阳照耀下投射出千种不同的色彩。
Obstipuit visu Aeneas. Ille agmine longo
埃涅阿斯因这景象惊愕不已。那条巨蛇拖着长长的身躯,
tandem inter pateras et levia pocula serpens
终于在祭盘和光滑的杯盏之间游动,
libavitque dapes, rursusque innoxius imo
尝了尝祭品,接着又无害地回到了坟冢
successit tumulo, et depasta altaria liquit.
深处,离开了它曾进食的祭坛。
Hoc magis inceptos genitori instaurat honores,
因此,他更加热心地为父亲重新举行已开始的祭礼,
incertus, geniumne loci famulumne parentis
拿不准应该认为它是这地方的守护神,还是父亲的随从;
esse putet: caedit binas de more bidentes,
他按例宰杀了双岁的小羊两只,
totque sues, totidem nigrantis terga iuvencos;
同样多的猪,以及同等数量的背部漆黑的青年公牛;
vinaque fundebat pateris, animamque vocabat
他从祭盘中倾倒美酒,并呼唤着
Anchisae magni Manisque Acheronte remissos.
伟大的安喀塞斯的灵魂以及从阿刻戎释放出来的亡灵。
Nec non et socii, quae cuique est copia, laeti
此外,同伴们也个个欣然,各尽其所有,
dona ferunt, onerant aras, mactantque iuvencos;
奉献祭品,装满祭坛,宰杀公牛;
ordine aena locant alii, fusique per herbam
另一些人则按顺序安放铜釜,散坐在草地上,
subiciunt veribus prunas et viscera torrent.
在烤肉签下生起炭火,炙烤内脏。
Exspectata dies aderat, nonamque serena
期盼已久的日子终于到来,法厄同的骏马
Auroram Phaethontis equi iam luce vehebant,
已在明亮的光芒中带来了第九天晴朗的曙光,
famaque finitimos et clari nomen Acestae
传闻和显赫的阿凯斯特斯的名声
excierat; laeto complerant litora coetu,
唤醒了邻里;人们带着喜悦的聚会填满了海岸,
visuri Aeneadas, pars et certare parati.
既为一睹埃涅阿斯一行,也有人准备好参与竞争。
Munera principio ante oculos circoque locantur
首先,奖品被安置在众人的眼前和场地
in medio, sacri tripodes viridesque coronae,
中央:神圣的三脚鼎和绿色的冠冕,
et palmae pretium victoribus, armaque et ostro
给胜利者的奖赏棕榈叶,还有武器和用紫药
perfusae vestes, argenti aurique talenta;
浸染的衣裳,以及成塔兰托的银子和金子;
et tuba commissos medio canit aggere ludos.
号角在土丘中央吹响,宣告比赛开始。
Prima pares ineunt gravibus certamina remis
第一项比赛是四艘从整个船队中挑选出来的、
quattuor ex omni delectae classe carinae.
配备重桨、实力相当的船只。
Velocem Mnestheus agit acri remige Pristim,
姆斯涅斯透斯率领着敏捷的桨手驾驶着快速的“普里斯蒂斯”号,
mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Memmi;
他不久后将成为意大利的姆斯涅斯透斯,梅米乌斯家族便得名于他;
ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram,
吉亚斯驾驶着体量庞大的巨型“奇美拉”号,
urbis opus, triplici pubes quam Dardana versu
它就像一座城堡,达耳达诺斯的青年们以三排桨叶
impellunt, terno consurgunt ordine remi;
推动它,桨叶以三层秩序扬起;
Sergestusque, domus tenet a quo Sergia nomen,
塞尔杰斯托斯(塞尔吉亚家族的名字来源于他)
Centauro invehitur magna, Scyllaque Cloanthus
乘着巨大的“人马”号前进;克罗安图斯则乘着
caerulea, genus unde tibi, Romane Cluenti.
深蓝色的“斯库拉”号,罗马的克鲁恩蒂乌斯啊,你的家族就发源于此。
Est procul in pelago saxum spumantia contra
在远离海岸的洋海中,有一块岩石面对着泡沫飞溅的
litora, quod tumidis submersum tunditur olim
海岸,当冬日的西北风遮蔽星辰时,
fluctibus, hiberni condunt ubi sidera cori;
它时常被汹涌的波涛淹没并拍击;
tranquillo silet, immotaque attollitur unda
风平浪静时,它默然无声,在不动的波浪中升起,
campus, et apricis statio gratissima mergis.
如同一片平原,是喜爱阳光的鸬鹚极佳的憩息地。
Hic viridem Aeneas frondenti ex ilice metam
在这里,父神埃涅阿斯用叶茂的橡树设立了一个绿色的标志
constituit signum nautis pater, unde reverti
作为水手们的信号,让他们知道该从哪里折返,
scirent, et longos ubi circumflectere cursus.
又该在何处绕过漫长的航程。
Tum loca sorte legunt, ipsique in puppibus auro
然后他们通过抽签选择位置,首领们自己站在船尾,
ductores longe effulgent ostroque decori;
身上缀着黄金与紫药,在远处熠熠生辉;
cetera populea velatur fronde iuventus,
其余的青年用白杨树叶遮盖着头部,
nudatosque umeros oleo perfusa nitescit.
赤裸的肩膀涂满油脂,闪闪发亮。
Considunt transtris, intentaque brachia remis;2
他们坐上桨座,双臂紧扣在桨上;
intenti exspectant signum, exsultantiaque haurit
他们紧张地等待着信号,狂跳的恐惧吸干了
corda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido.
他们跃动的心灵,以及对荣誉的强烈渴求。
Inde, ubi clara dedit sonitum tuba, finibus omnes,
接着,当嘹亮的号角声响起,所有人刹那间
haud mora, prosiluere suis; ferit aethera clamor
毫不迟延,从各自的起点飞跃而出;水手们的呐喊声
nauticus, adductis spumant freta versa lacertis.
响彻云霄,在奋力拉回的双臂下,翻腾的海水化作泡沫。
Infindunt pariter sulcos, totumque dehiscit
他们一齐犁开浪沟,整个海面在船桨
convulsum remis rostrisque tridentibus aequor.
和三叉船首的劈砍下,被撕裂开来。
Non tam praecipites biiugo certamine campum
在双马战车的比赛中,战车也未曾如此迅猛地
corripuere, ruuntque effusi carcere currus,
占领赛道,并从发跑栏中狂奔而出,
nec sic3 immissis aurigae undantia lora
御手们也未曾如此向飞驰的马群剧烈抖动
concussere iugis pronique in verbera pendent.
飘动的手缰,并俯身向前做出鞭打的姿势。
Tum plausu fremituque virum studiisque faventum
这时,众人的掌声、呐喊声以及支持者的热忱
consonat omne nemus, vocemque inclusa volutant
使整个山林共鸣,闭合的海岸回荡着
litora, pulsati colles clamore resultant.
声音,丘陵在喧嚣的撞击下发出回响。
Effugit ante alios primisque elabitur undis
吉亚斯超越众人,在最初的波浪中滑行而出,
turbam inter fremitumque Gyas; quem deinde Cloanthus
置身于喧嚣和呐喊之中;随后克罗安图斯
consequitur, melior remis, sed pondere pinus
紧追不舍,他的船桨更为出色,但沉重的松木船身
tarda tenet. Post hos aequo discrimine Pristis
使他迟缓。在他们后方,保持着等同的距离,“普里斯蒂斯”号
Centaurusque locum tendunt superare priorem;
与“人马”号正力图超越对方争夺前列;
et nunc Pristis habet, nunc victam praeterit ingens
一会儿是“普里斯蒂斯”号占先,一会儿庞大的“人马”号又越过
Centaurus, nunc una ambae iunctisque feruntur
被击败的它,一会儿两船并驾齐驱,
frontibus, et longa sulcant vada salsa carina.
船首看齐,用长长的船底犁过咸水浅滩。
Iamque propinquabant scopulo metamque tenebant,
此时,他们正逼近那块礁石,并已触及折返点,
cum princeps medioque Gyas in gurgite victor
当吉亚斯作为领先者和洪流中央的胜利者时,
rectorem navis compellat voce Menoeten:
大声向他的舵手梅诺埃特斯呼喊:
- 5.84cum ... traxit
这里使用了被称为“倒装的 cum”(cum inversum)的句法,即在过去完成时的主句(Dixerat haec)之后,连词 cum 引导直陈式现在完成时(traxit)。用于在某种背景下引入突然发生的主要动作。
- 5.136intentaque brachia remis
名词 remis 的格最好解释为受形容词 intentus 支配的与格(“紧扣在桨上”),这与后文的 intenti exspectant 具有呼应。也可以解释为工具夺格(“因划桨而绷紧”)。
- 5.144Non tam... nec sic...
这是一个比较性相关否定句式,将船只飞驰的猛烈程度与陆上战车比赛的激烈程度进行对比。通过“未曾如此迅猛”(Non tam)和“也未曾如此剧烈”(nec sic)来强调赛船非比寻常的速度与狂热。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
