- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.1-5.78
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
埃涅阿斯一行因风暴预兆改变航向,前往西西里岛投奔阿凯斯特斯。埃涅阿斯宣布纪念父亲安喀塞斯逝世一周年,举行竞技比赛并开始追悼仪式。
Interea medium Aeneas iam classe tenebat
此时,埃涅阿斯已率领舰队坚定地行驶在海中央,
certus iter, fluctusque atros Aquilone secabat,
决意前进,迎着北风劈开黑色的波涛。
moenia respiciens, quae iam infelicis Elissae
他回望着那因不幸的伊利萨的火焰而
conlucent flammis. Quae tantum accenderit ignem,
已经闪耀着光芒的城墙。究竟是什么原因点燃了如此大火,
causa latet; duri magno sed amore dolores
不得而知;但被践踏的伟大爱情所带来的剧烈痛苦,
polluto, notumque, furens quid femina possit,1
以及人们对一个发狂的女人能做出何事的了解,
triste per augurium Teucrorum pectora ducunt.
引导着特洛伊人的心走向悲哀的预感。
Ut pelagus tenuere rates, nec iam amplius ulla
当船只驶入外洋,不再有任何
occurrit tellus, maria undique et undique caelum,
陆地出现,四面皆是海,四面皆是天时,
olli caeruleus supra caput adstitit imber,
他的头顶伫立起一片乌黑的暴雨云,
noctem hiememque ferens, et inhorruit unda tenebris.
带来了黑夜与风暴,波涛在黑暗中颤栗。
Ipse gubernator puppi Palinurus ab alta:
舵手帕利努鲁斯自己从高高的船尾喊道:
Heu! quianam tanti cinxerunt aethera nimbi?
“哎!为何如此巨大的云雾笼罩了天空?
Quidve, pater Neptune, paras? Sic deinde locutus
或者是,父神涅普顿,你在准备着什么?” 他随后如此说道,
colligere arma iubet validisque incumbere remis,
便命令收起索具,全力摇橹,
obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur:
并将船帆斜向迎风,如此说道:
Magnanime Aenea, non, si mihi Iuppiter auctor
“高贵的埃涅阿斯,即使朱庇特亲自做保
spondeat, hoc sperem2 Italiam contingere caelo.
向我许诺,我也不敢期望在这种天气下抵达意大利。
Mutati transversa fremunt et vespere ab atro
风向变了,侧向怒吼,从黑暗的西方
consurgunt venti, atque in nubem cogitur aër.
升起,空气凝聚成云。
Nec nos obniti contra, nec tendere tantum
我们既无力抗衡,也无法
sufficimus. Superat quoniam Fortuna, sequamur,
继续前进。既然命运占据了上风,让我们跟随吧,
quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe
无论它召唤向何方,让我们改变航向。我想,
fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos,
兄弟埃律克斯那可靠的海岸和西卡尼亚的港口就在不远处,
si modo rite memor servata remetior astra.
只要我能正确记忆并重新测算之前观察的星辰。”
Tum pius Aeneas: Equidem sic poscere ventos
于是敬虔的埃涅阿斯说道: “确实,我早已看出风在这样要求,而你
iamdudum et frustra cerno te tendere contra:
一直在徒劳地抗争:
Flecte viam velis. An sit mihi gratior ulla,
顺着帆改变航道吧。难道还会有任何土地对我来说更受欢迎,
quove magis fessas optem demittere naves,
或者我更希望将疲惫的船只停靠在何处,
quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten,
胜过那为我保存着特洛伊人阿凯斯特斯的土地,
et patris Anchisae gremio complectitur ossa?
并在怀抱中拥抱着我父亲安喀塞斯遗骨的土地吗?”
Haec ubi dicta, petunt portus, et vela secundi
话音刚落,他们便驶向港口,顺风的
intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis,
西风吹满船帆;舰队在汹涌的海面上快速行驶,
et tandem laeti notae advertuntur harenae.
最终,他们欣喜地靠向那熟悉的沙滩。
At procul ex celso miratus vertice montis
这时,在远方,阿凯斯特斯从高耸的山顶上惊讶地注视着
adventum sociasque rates occurrit Acestes,
他们的到来和友方的船只,便跑来迎接,
horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae,
他手持标枪,身披利比亚母熊的皮,显得十分粗犷,
Troïa Criniso conceptum flumine mater
他是一位特洛伊母亲与克里尼索斯河神
quem genuit:3 veterum non immemor ille parentum
所生的儿子:他没有忘记古老的先祖,
gratatur reduces, et gaza laetus agresti
祝贺他们的归来,并用粗犷的乡野财富欣然
excipit, ac fessos opibus solatur amicis.
款待他们,用友好的物资抚慰疲惫的人们。
Postera cum primo stellas Oriente fugarat
翌日,当明亮的晨光在东方初升、驱散星辰时,
clara dies, socios in coetum litore ab omni
埃涅阿斯从整个海岸召集同伴开会,
advocat Aeneas, tumulique ex aggere fatur:
并从土丘上发表讲话:
Dardanidae magni, genus alto a sanguine divom,
“伟大的达耳达诺斯人,神圣高贵血统的后裔,
annuus exactis completur mensibus orbis,
随着月份的逝去,一年的周期已经完成,
ex quo reliquias divinique ossa parentis
自我们把神圣父亲的遗骨和骨骸
Condidimus terra maestasque sacravimus aras.
安葬于地下,并奉献了忧伤的祭坛以来。
Iamque dies, nisi fallor, adest, quem semper acerbum,
如今,如果我没有记错,这一天已经来临,我将永远视其为痛苦、
semper honoratum—sic di voluistis—habebo.
永远视其为尊崇的一天——神明们啊,这是你们的意愿。
Hunc ego Gaetulis agerem si Syrtibus exsul,
即使我作为流亡者在盖图利亚的苏尔提斯度过此日,
Argolicove mari deprensus et urbe Mycenae;
或者被困在阿耳戈斯的海洋或迈锡尼城中;
annua vota tamen sollemnisque ordine pompas
我仍将按顺序履行每年的誓愿和庄严的游行,
exsequerer, strueremque suis altaria donis.
并在祭坛上堆满应有的祭品。
Nunc ultro ad cineres ipsius et ossa parentis,
如今,我们竟主动来到了父亲本人的骨灰和遗骨前,
haud equidem sine mente, reor, sine numine divom,
我认为这绝非无意,亦非没有神明的旨意,
adsumus et portus delati intramus amicos.
我们被带到这里,进入了友好的港口。
Ergo agite, et laetum cuncti celebremus honorem;
因此,来吧,让我们大家共同庆祝这喜庆的典礼;
poscamus ventos; atque haec me sacra quotannis
让我们祈求风息;并愿他在我们的城市建立之后,
urbe velit posita templis sibi ferre dicatis.4
愿意让我每年在献给他的神殿中举行这些祭仪。
Bina boum vobis Troia generatus Acestes
特洛伊人后裔阿凯斯特斯为你们每艘船
dat numero capita in naves; adhibete Penates
赠送两头牛;让你们邀请家庭神灵
et patrios epulis et quos colit hospes Acestes.
以及主人阿凯斯特斯所敬奉的神灵一同参加宴会。
Praeterea, si nona diem mortalibus almum
此外,如果第九天的曙光为凡人带来温和的一天,
Aurora extulerit radiisque retexerit orbem,
并用光芒揭开大地,
prima citae Teucris ponam certamina classis;
我将首先为特洛伊人举行快速船队的比赛;
quique pedum cursu valet, et qui viribus audax
无论是擅长赛跑的人,还是凭借力量而勇敢、
aut iaculo incedit melior levibusque sagittis,
在投枪和轻箭上表现更佳的人,
seu crudo fidit pugnam committere caestu,
或者是信任用生牛皮拳套进行肉搏的人,
cuncti adsint, meritaeque exspectent praemia palmae.
大家都来参加,期待着应得的胜利棕榈。
Ore favete omnes, et cingite tempora ramis.
所有人请肃静,用树枝围住你们的太阳穴。”
Sic fatus, velat materna tempora myrto;
他说完,用母亲的香桃木遮住了自己的额头;
hoc Elymus facit, hoc aevi maturus Acestes,
埃律木斯也这样做,年迈成熟的阿凯斯特斯也这样做,
hoc puer Ascanius, sequitur quos cetera pubes.
少年阿斯卡尼乌斯也这样做,其余的青年人都跟随着他们。
Ille e concilio multis cum milibus ibat
他率领成千上万的人从集会中走出来,
ad tumulum, magna medius comitante caterva.
走向土丘,身处大批随行群众的中央。
Hic duo rite mero libans carchesia Baccho
在这里,他按照仪式将两杯未兑水的巴克科斯纯酒
fundit humi, duo lacte novo, duo sanguine sacro,
洒在地上作为奠祭,又洒了两杯新鲜的牛奶,两杯神圣的鲜血,
- 5.6notumque, furens quid femina possit
主动词 ducunt(5.7)的主语有两个:5.5的 dolores(痛苦)和5.6的 notum(所知之事,认识)。notum 作名词性使用,后接间接疑问从句 furens quid femina possit(发狂的女人能做出何事)。
- 5.17non, si mihi Iuppiter auctor / spondeat, hoc sperem
条件从句(si... spondeat)和结论从句(sperem)中均使用了现在时虚拟语气,表示对未来可能性的假设。auctor 作为 Iuppiter 的同格语,意为“作为保证人”或“作为倡导者”。
- 5.38Troia Criniso conceptum flumine mater / quem genuit
语序发生了显著的倒装(超前结构/离隔)。调整为常规散文语序为 quem Troia mater genuit, conceptum Criniso flumine,意为“特洛伊母亲因克里尼索斯河(神)而受孕并生下了他(阿凯斯特斯)”。Criniso flumine 为夺格,表示起源或原因。
- 5.59atque haec me sacra quotannis / urbe velit posita templis sibi ferre dicatis
velit 为表示愿望的现在时虚拟语气(或作为由 poscamus 引导的从句动词),其主语是已故的父亲安喀塞斯。它支配对格不定式句 me ferre(由我举行祭仪),urbe posita(城市建立之后)为独立夺格,templis... dicatis 为与格,表示目的地(在献给他的神殿中)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
