- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.716-5.792
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
阿涅阿斯听从纳乌特斯和父亲安喀塞斯亡灵的建议,将留在西西里的人与继续旅程的人分开。在建立新城阿凯斯塔后,特洛伊人启程前往意大利,维纳斯则向涅普图努斯祈求他们航行的安全。
et quidquid tecum invalidum metuensque pericli est,
挑选出你们当中所有虚弱且畏惧危险的人,
delige, et his habeant terris sine1 moenia fessi:
让这些疲惫的人们在这些土地上拥有属于他们的城墙;
urbem appellabunt permisso nomine Acestam.
在得到你的许可后,他们将把这座城市命名为阿凯斯塔。
Talibus incensus dictis senioris amici,
阿涅阿斯被年长朋友的这番话所打动,
tum vero in curas animo diducitur omnes.
他的心灵确实被卷入了各种忧虑之中。
Et nox atra polum bigis subvecta tenebat:
黑夜乘着双轮战车升起,笼罩了天空;
visa dehinc caelo facies delapsa parentis
随后,父亲安喀塞斯的面容仿佛从天而降,
Anchisae subito tales effundere2 voces:
突然倾吐出这样的言语:
Nate, mihi vita quondam, dum vita manebat,
“儿子啊,在我的生命尚存之时,你比我的生命更令我珍爱;
care magis, nate, Iliacis exercite fatis,
儿子啊,你曾饱受特洛伊命运的磨砺。
imperio Iovis huc venio, qui classibus ignem
我是奉朱庇特的命令来到这里的,他使船队摆脱了火焰,
depulit, et caelo tandem miseratus ab alto est.
并终于在辽阔的高天之上怜悯了你。
Consiliis pare, quae nunc pulcherrima Nautes
听从纳乌特斯长老现在给你的极好建议吧:
dat senior; lectos iuvenes, fortissima corda,
带着选拔出的青年,那些最勇敢的人,
defer in Italiam; gens dura atque aspera cultu
前往意大利;在拉提乌姆,你必须征服一个坚韧且生活粗犷的民族。
debellanda tibi Latio est.3 Ditis tamen ante
但在那之前,你必须先前往冥王迪斯的地下居所,
infernas accede domos, et Averna per alta
穿过深邃的阿韦尔纳斯,寻求与我的会面,儿子。
congressus pete, nate, meos. Non me impia namque
因为不敬的塔尔塔罗斯和悲哀的阴影并没有留住我,
Tartara habent, tristes umbrae, sed amoena piorum
我居住在敬虔者令人愉悦的集会地和埃里西翁。
concilia Elysiumque colo. Huc casta Sibylla
纯洁的西比拉将用黑色牲畜的大量鲜血引导你前往:
nigrarum multo pecudum te sanguine ducet:
在那里你将了解你所有的后代,以及你将被赋予怎样的城墙。
tum genus omne tuum, et quae dentur moenia, disces.
现在,告别吧:潮湿的黑夜正在转过它中途的轨迹,
Iamque vale: torquet medios Nox humida cursus,et me saevus equis Oriens adflavit anhelis.
而无情的黎明已用它喘息着的骏马向我吹气。”
Dixerat, et tenuis fugit, ceu fumus, in auras.
他说完,便像一缕青烟般消散在稀薄的空气中。
Aeneas, Quo deinde ruis, quo proripis? inquit,
阿涅阿斯说:“你现在急着要去哪,又要奔向何方?
Quem fugis, aut quis te nostris complexibus arcet?
你在躲避谁,或者谁将你从我们的怀抱中隔开?”
Haec memorans cinerem et sopitos suscitat ignes,
他一边说着,一边拨开灰烬,重新唤醒沉睡的火种,
Pergameumque Larem et canae penetralia Vestae
并以虔诚的麦粉和盛满香烛的香炉,
farre pio et plena supplex veneratur acerra.
俯首敬拜帕加马的家神和洁白韦斯塔的内殿。
Extemplo socios primumque arcessit Acesten,
他随即召集同伴,首先召来阿凯斯特斯,
et Iovis imperium et cari praecepta parentis
向他们告知朱庇特的命令和慈父的教诲,
edocet, et quae nunc animo sententia constet.
以及他心中现在确立的决定。
Haud mora consiliis, nec iussa recusat Acestes.
计划毫无拖延,阿凯斯特斯也没有拒绝命令。
Transcribunt urbi matres, populumque volentem
他们把母亲们登记在城市里,并安顿下自愿留下的人,
deponunt, animos nil magnae laudis egentes.
即那些不渴求伟大荣耀的心灵。
Ipsi transtra novant, flammisque ambesa reponunt
他们自己更新了坐板,并将被火焰吞噬的
robora navigiis, aptant remosque rudentesque,
木材重新安装在船上,配齐了船桨和缆绳,
exigui numero, sed bello vivida virtus.
虽然人数稀少,但却拥有可用于战争的蓬勃勇气。
Interea Aeneas urbem designat aratro
其间,阿涅阿斯用犁划出城市的边界,
sortiturque domos; hoc Ilium et haec loca Troiam
并以抽签分配住宅;他命令这里成为伊利乌姆,
esse iubet. Gaudet regno Troianus Acestes,
这些地方成为特洛伊。特洛伊人阿凯斯特斯为他的王国感到高兴,
indicitque forum et patribus dat iura vocatis.
他设立了广场,并召集长老制定法律。
Tum vicina astris, Erycino in vertice sedes
随后,在靠近星辰的埃里克斯山顶上,一座圣所
fundatur Veneri Idaliae, tumuloque sacerdos
为伊达利亚的维纳斯建立,并且为安喀塞斯的陵墓
ac lucus late sacer additur Anchiseo.
配备了祭司和一片广阔、神圣的树林。
Iamque dies epulata novem gens omnis, et aris
现在,全体人民已经宴饮了九天,祭坛上
factus honos: placidi straverunt aequora venti,
也献上了敬意:温和的风抚平了海面,
creber et adspirans rursus vocat Auster in altum.
频繁吹拂的南风再次召唤他们前往深海。
Exoritur procurva ingens per litora fletus;
在弯曲的广阔海岸上响起了巨大的哭声;
complexi inter se noctemque diemque morantur.
他们彼此拥抱,度过了白天和黑夜。
Ipsae iam matres, ipsi, quibus aspera quondam
现在,连那些曾经觉得海洋的容貌
visa maris facies et non tolerabile nomen,
极其狂暴、其名难以容忍的母亲和男子们,
ire volunt, omnemque fugae perferre laborem.
也渴望出发,并甘愿承受航行的一切劳苦。
Quos bonus Aeneas dictis solatur amicis,
善良的阿涅阿斯用友好的言语安慰他们,
et consanguineo lacrimans commendat Acestae.
并流着泪将他们托付给同族的阿凯斯特斯。
Tris Eryci vitulos et Tempestatibus agnam
随后,他命令为埃里克斯宰杀三头牛犊,为风暴之神宰杀一只母羊,
caedere deinde iubet, solvique ex ordine funem.
并按顺序解开缆绳。
Ipse, caput tonsae foliis evinctus olivae,
他自己头上缠着修剪过的橄榄叶,
stans procul in prora pateram tenet, extaque salsos
独自站在船首拿着祭盏,将内脏
proiicit in fluctus ac vina liquentia fundit.
抛入咸涩的波涛中,并倾倒清澈的美酒。
Prosequitur surgens a puppi ventus euntes.
从船尾升起的风尾随着出发的他们。
Certatim socii feriunt mare et aequora verrunt.
同伴们竞相拍击海水,横扫海面。
At Venus interea Neptunum exercita curis
然而其间,忧心忡忡的维纳斯向涅普图努斯
adloquitur, talesque effundit pectore questus:
倾诉,并从胸中倾吐出这样的悲叹:
Iunonis gravis ira nec exsaturabile pectus
“朱诺沉重的愤怒和无法满足的心灵
cogunt me, Neptune, preces descendere in omnes;
迫使我,涅普图努斯,向你作尽一切乞求;
quam nec longa dies, pietas nec mitigat ulla,
这愤怒既不因岁月的流逝而减弱,也不因任何虔敬而平息,
nec Iovis imperio fatisque infracta quiescit.
也不因朱庇特的命令和命运的挫折而安静下来。
Non media de gente Phrygum exedisse nefandis
对她来说,用无法言喻的仇恨从弗里吉亚民族的腹地
urbem odiis satis est, nec poenam traxe4 per omnem:
吞噬掉整座城市还不够,将他们置于所有刑罚中也还不够:§
reliquias Troiae, cineres atque ossa peremptae
她还要追猎特洛伊的余部,连被毁灭者的灰烬和骨头都不放过:
insequitur: causas tanti sciat illa furoris.
让她自己去明白这般狂暴的原因吧。
Ipse mihi nuper Libycis tu testis in undis
最近在利比亚的海浪上,你亲自为我作证
quam molem subito excierit: maria omnia caelo
她突然掀起了怎样的风浪:她将所有的海水与天空
miscuit, Aeoliis nequiquam freta procellis,
混淆在一起,徒劳地依仗着埃奥利斯的暴风雨,
in regnis hoc ausa tuis.
竟敢在你的领地里做出如此大逆不道的事。”
- 5.717sine
动词 sinere(允许、让)的命令式。后接虚拟语气 habeant,省略了 ut,意为“允许他们拥有(让他们拥有)”。
- 5.723effundere
虽然可以解释为以 facies(面容)为主语的“历史不定式”,但在语法上,将其视为依附于直前动词 visa [est] 的不定式句,译为“似乎倾吐出”,显得更为顺畅。
- 5.731debellanda tibi Latio est
debellanda [est] 是表示必要性或义务的动形容词(未来被动分词)句型。行为者由与格 tibi 表示,Latio 是表示地点的夺格(省略了介词 in),意为“在拉提乌姆”。
- 5.786traxe
完成时主动不定式 traxisse 的诗歌体缩略形(syncope)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
