← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§5.475-5.555

恩特鲁斯的退隐与弓术比赛的奇迹

恩特鲁斯一拳击毙雄牛以证明其昔日力量并宣布退隐。随后在弓术比赛中,美塞斯特斯射出的箭在空中起火化为神迹,使其被封为特别的胜者,紧接着开始准备少年们的骑术表演。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
475

​et mihi quae fuerint iuvenali in corpore vires,1

“并知道我年轻的身躯中曾有过怎样的力量,

​et qua servetis revocatum a morte Dareta.

而你们又从何等力量中救出了那死里逃生的达雷斯。”

​Dixit, et adversi contra stetit ora iuvenci,

他说完,站立在迎面而立的雄牛面前,

​qui donum adstabat pugnae, durosque reducta

那牛正作为决斗的奖品立于一旁。他拉回

​libravit dextra media inter cornua caestus,

右手,在双角正中对准了那坚硬的皮套,

480

​arduus, effractoque inlisit in ossa cerebro.

高高站起,猛击下去,击碎了颅骨和脑髓。

​sternitur exanimisque tremens procumbit humi bos.

雄牛轰然倒地,浑身震颤,了无生气地仆倒在地上。

​Ille super tales effundit pectore voces:

他在牛尸之上,自胸中吐露如此之言:

​Hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Daretis

“埃律克斯啊,我以此更好的一命替代达雷斯的死偿还于你;

​persolvo; hic victor caestus artemque repono.

在此,作为胜者,我放下皮套与我这门技艺。”

485

​Protinus Aeneas celeri certare sagitta

紧接着,阿埃内阿斯招徕那些凡愿以飞矢

​invitat qui forte velint, et praemia ponit,

一试高下之人,并陈列出奖品,

​ingentique manu malum de nave Seresti

并用他巨大的双手立起塞雷斯图斯船上的

​erigit, et volucrem traiecto in fune columbam,

桅杆,用一根穿过的绳子将一只飞鸽

​quo tendant ferrum, malo suspendit ab alto.

悬挂在高高的桅杆上,以此作为他们瞄准铁镞的靶子。

490

​Convenere viri, deiectamque aerea sortem

众人聚集,青铜头盔接受了

​accepit galea; et primus clamore secundo

投下的签。伴随着赞许的欢呼,

​Hyrtacidae ante omnes exit locus Hippocoöntis;

许尔塔库斯之子希波科翁的签最先在众人面前跳出;

​quem modo navali Mnestheus certamine victor

紧接着他的是姆奈斯修斯,他刚刚在海战中

​consequitur, viridi Mnestheus evinctus oliva.

获胜,头上缠绕着绿色的橄榄枝。

495

​Tertius Eurytion, tuus, o clarissime, frater,

第三位是欧律提翁,哦,最显赫的潘达罗斯,他是你的兄弟,

​Pandare,2 qui quondam, iussus confundere foedus,

潘达罗斯当年受命破坏盟约,最先

​in medios telum torsisti primus Achivos.

向阿凯亚人阵中投射了武器。

​Extremus galeaque ima subsedit Acestes,

最后留在头盔最底部的,是美塞斯特斯,

​ausus et ipse manu iuvenum temptare laborem.

他也敢于亲自用手去尝试年轻人的劳役。

500

​Tum validis flexos incurvant viribus arcus

随即,汉子们各自用力拉弯曲的弓,

​pro se quisque viri, et depromunt tela pharetris.

并从箭筒中抽出箭。

​Primaque per caelum, nervo stridente, sagitta

弦声激越之中,许尔塔库斯家年轻人的

​Hyrtacidae iuvenis volucres diverberat auras;

第一支飞矢划破长空,斩断了飞速的气流;

​et venit, adversique infigitur arbore mali.

它飞抵目标,钉在迎面立着的桅杆木料上。

505

​Intremuit malus, timuitque exterrita pennis

桅杆摇晃,受惊的飞鸟拍打羽翼现出惧色,

​ales, et ingenti sonuerunt omnia plausu.

四周皆因巨大的掌声而轰鸣。

​Post acer Mnestheus adducto constitit arcu,

随后,悍将姆奈斯修斯引弓而立,

​alta petens, pariterque oculos telumque tetendit.

瞄准高空,将目光与武器并力射出。

​Ast ipsam miserandus avem contingere ferro

遗憾的是,他那铁镞未能触及飞鸟

510

​non valuit: nodos et vincula linea rupit,

本身,却射断了系着鸟足、

​quis innexa pedem malo pendebat ab alto:

令其悬挂在高桅上的麻绳与结扣。

​illa notos atque alta volans in nubila fugit.

那鸟向南风展翅,飞入高耸入云的阴霾中逃去。

​Tum rapidus, iamdudum arcu contenta parato

这时,迅捷的欧律提翁,早已将箭搭在准备就绪的

​tela tenens,3 fratrem Eurytion in vota vocavit,

弓上,他在誓愿中向他的兄弟求助,

515

​iam vacuo laetam caelo speculatus, et alis

他窥伺着那已在空旷天空中欢欣鼓舞、

​plaudentem nigra figit sub nube columbam.

拍击羽翼的鸽子,并在黑云之下将其刺穿。

​Decidit exanimis, vitamque reliquit in astris

飞鸟气绝坠落,将生命留在了缥缈的

​aetheriis, fixamque refert delapsa sagittam.

群星之中,并在落下的同时,带回了钉在身上的那支箭。

​Amissa solus palma superabat Acestes;

胜负已分,唯余美塞斯特斯一人;

520

​qui tamen aerias telum contendit in auras,

然而,这位老者仍将箭射向九霄云外,

​ostentans artemque pater arcumque sonantem.

炫耀着自己的技艺和鸣响的良弓。

​Hic oculis subito obicitur magnoque futurum

此时,一个具有重大预兆意义的奇观骤然呈现在众人眼前;

​augurio monstrum; docuit post4 exitus ingens,

日后重大的结局阐明了它的含义,而令人敬畏的

​seraque terrifici cecinerunt omina vates.

预言者们也迟迟歌唱着这可怖的预兆。

525

​Namque volans liquidis in nubibus arsit harundo,

因为那支箭在明净的云雾中飞翔时燃了起来,

​signavitque viam flammis, tenuisque recessit

用火焰划出一条轨迹,随后化为微尘,

​consumpta in ventos, caelo ceu saepe refixa

耗尽在风中,恰如流星常从天幕坠落,

​transcurrunt crinemque volantia sidera ducunt.

划空而过,在飞行中拖曳出一道长发般的尾迹。

​Attonitis haesere animis, superosque precati

西西里人和特洛伊的汉子们无不震惊,呆立原地,向天上的神明祈祷;

530

​Trinacrii Teucrique viri; nec maximus omen

伟大的阿埃内阿斯也没有否认这兆头,

​abnuit Aeneas; sed laetum amplexus Acesten

而是拥抱了欣喜的美塞斯特斯,

​muneribus cumulat magnis, ac talia fatur:

用丰厚的礼物堆满他,并如此说道:

​Sume, pater; nam te voluit rex magnus Olympi

“收下吧,老父;因为奥林匹斯伟大的主宰通过这样的吉兆,

​talibus auspiciis exsortem ducere honores.

意在使你无需抽签便能独享这份荣耀。

535

​Ipsius Anchisae longaevi hoc munus habebis,

你将拥有长寿的安喀塞斯本人的这份礼物,

​cratera impressum signis, quem Thracius olim

一只刻有浮雕的双耳大杯,那是色雷斯的基塞乌斯

​Anchisae genitori in magno munere Cisseus

当年作为重礼送给先父安喀塞斯的,

​ferre sui dederat monumentum et pignus amoris.

作为他自己的纪念和爱的信物。”

​Sic fatus cingit viridanti tempora lauro,

话毕,他用苍翠的月桂叶环绕老人的双鬓,

540

​et primum ante omnes victorem appellat Acesten.

并首当其冲地宣布美塞斯特斯为第一获胜者。

​Nec bonus Eurytion praelato invidit honori,

善良的欧律提翁也没有嫉妒那被优先授予的荣誉,

​quamvis solus avem caelo deiecit ab alto.

尽管唯有他一人将飞鸟自高空中射落。

​Proximus ingreditur donis, qui vincula rupit;

紧随其后获得奖品的是射断绳索的人;

​extremus, volucri qui fixit arundine malum.

最后是那用飞箭射中桅杆的人。

545

​At pater Aeneas, nondum certamine misso,

但父神阿埃内阿斯在比赛尚未结束之时,

​custodem ad sese comitemque impubis Iuli

唤来尚未成年的尤卢斯的守护者兼同伴

​Epytiden vocat, et fidam sic fatur ad aurem:

埃皮提德斯,贴着他那可信赖的耳朵低语道:

​Vade age, et Ascanio, si iam puerile paratum

“快去,告诉阿斯卡尼乌斯,如果他那支少年队伍已经

​agmen habet secum, cursusque instruxit equorum,

准备就绪,且已排好马队的行进阵形,

550

​ducat avo turmas, et sese ostendat in armis,

就让他带领马队为他的祖父致敬,并全副武装展现自己的英姿,”

​dic5 ait. Ipse omnem longo decedere circo

他说道。他自己下令将涌入狭长

​infusum populum, et campos iubet esse patentes.

赛场的所有人群疏散,让场地开阔出来。

​Incedunt pueri, pariterque ante ora parentum

孩子们列队前行,在父母的注视下,

​frenatis lucent in equis, quos omnis euntes

在勒着缰绳的战马上同样英姿勃发;他们行进时,

555

​Trinacriae mirata fremit Troiaeque iuventus.

西西里和特洛伊的所有青年无不惊叹欢呼。

语法注5 条
  1. 5.475quae fuerint iuvenali in corpore vires

    依附于前句(5.474)中主句动词 cognoscite 的间接疑问从句。虚拟式完成时 fuerint 表示相对于主句命令式(现在时)而言在过去已然存在的状态(曾经在体内的力量)。

  2. 5.495tuus, o clarissime, frater / Pandare

    指向其著名弓箭手兄弟潘达罗斯(Pandare)的呼格(o clarissime, Pandare)被插入在修饰主语 Eurytion (5.495) 的同位语 frater 之间。

  3. 5.513iamdudum arcu contenta parato / tela tenens

    分词 contenta 作为形容词修饰 tela(中性复数宾格),意为“(搭箭并)拉紧的”。夺格短语 arcu... parato(在准备就绪的弓上)作为工具或处所夺格修饰 contenta。

  4. 5.523post

    此处用作副词,意为“此后”或“后来”,而非前置词。句中以 exitus ingens 为主语,docuit 为动词,意为“重大的结局此后阐明了(其含义)”。

  5. 5.548Ascanio ... dic

    间接宾语 Ascanio 依附于第 5.551 行的主动词 dic(告诉、说)。由于在它们之间插入了条件句 si...(5.548-549)以及命令性虚拟式名词从句 ducat... sese ostendat(5.550),阅读时需注意此倒装结构。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.475-5.555