← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§5.398-5.474

恩特鲁斯与达雷斯的拳击对决

恩特鲁斯在决斗前扔下他那巨大而古老的拳击皮套(caestus),并回忆起自己过去的辉煌。在平等决斗条件后,两人展开了激烈的拳击赛,恩特鲁斯虽一度重重摔倒,但他在愤怒中站起,以压倒性的攻势击败了达雷斯,最终阿埃内阿斯叫停了比赛并宣布恩特鲁斯获胜。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
398

​exsultat fidens, si nunc foret illa iuventas,1

洋洋得意。如果我现在还有昔日的青春,

​haud equidem pretio inductus pulchroque iuvenco

我绝不会为奖品和那头美丽的青年雄牛所诱,

400

​venissem, nec dona moror. Sic deinde locutus

而来到这里,我也不在乎这些礼物。”说完之后,

​in medium geminos immani pondere caestus

他在中间扔下了两只沉重无比的拳击皮套,

​proiecit, quibus acer Eryx in proelia suetus2

勇猛的埃律克斯曾习惯于用它们在战斗中

​ferre manum, duroque intendere brachia tergo.

交手,并用坚硬的皮革紧裹双臂。

​Obstipuere animi: tantorum ingentia septem

众人的心无不惊愕:七张如此巨大

405

​terga boum plumbo insuto ferroque rigebant.

的公牛皮,因缝入了铅和铁而变得坚硬僵直。

​Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat;

达雷斯本人最先惊呆了,退到很远的地方拒绝接受;

​magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa

而宽宏大量的安喀塞斯之子将这些皮套的重量和

​huc illuc vinclorum immensa volumina versat.

那巨大无比的折叠部分翻来覆去地查看。

​Tum senior talis referebat pectore voces:

这时,老者在心中说出这样的话:

410

​Quid, si quis3 caestus ipsius et Herculis arma

“如果有人见过埃律克斯本人的皮套和赫拉克勒斯的武器,

​vidisset, tristemque hoc ipso in litore pugnam?

以及在这片沙滩上进行的悲惨决斗,又会作何感想?

​Haec germanus Eryx quondam tuus arma gerebat;—

这些武器曾是你过去的兄弟埃律克斯所佩戴的;——

​sanguine cernis adhuc sparsoque infecta cerebro;—

你现在还能看到上面染着的血迹和散落的脑浆;——

​his magnum Alciden contra stetit; his ego suetus,

他曾用这些对抗伟大的阿尔喀得斯;我也曾习惯使用它们,

415

​dum melior vires sanguis dabat, aemula necdum

那时较好的血液还赋予我力量,嫉妒的

​temporibus geminis canebat sparsa senectus.4

老年还未曾将白发斑驳地撒在我的两鬓。

​Sed si nostra Dares haec Troius arma recusat,

但如果特洛伊人达雷斯拒绝我们这些武器,

​idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes,

而虔诚的阿埃内阿斯也如此决定,保证人阿刻斯特斯也赞同,

​aequemus pugnas. Erycis tibi terga remitto;

那就让我们使决斗条件对等。我为你舍弃埃律克斯的皮套;

420

​solve metus; et tu Troianos exue caestus.

消除你的恐惧吧;你也要脱下特洛伊人的皮套。”

​Haec fatus, duplicem ex umeris reiecit amictum

说完,他从肩膀上脱下双层斗篷,

​et magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque

露出了巨大的关节、粗壮的骨骼和手臂,

​exuit, atque ingens media consistit harena.

身体魁梧地站在沙地中央。

​Tum satus Anchisa caestus pater extulit aequos,

随后,安喀塞斯之子,父神阿埃内阿斯拿出了同样轻重的皮套,

425

​et paribus palmas amborum innexuit armis.

用相同的武器绑紧了两人的双手。

​Constitit in digitos extemplo arrectus uterque,

两人立刻踮起脚尖站立,

​brachiaque ad superas interritus extulit auras.

毫无惧色地向高空举起双臂。

​Abduxere retro longe capita ardua ab ictu,

他们将高昂的头部向后挪开,避开打击,

​immiscentque manus manibus, pugnamque lacessunt.

双手纠缠在一起,挑起战火。

430

​Ille pedum melior motu, fretusque iuventa;

一人脚步更灵活,依仗着年轻;

​hic membris et mole valens, sed tarda trementi

另一人肢体和体魄强壮,但由于颤抖,他那迟缓的

​genua labant, vastos quatit aeger anhelitus artus.

双膝不稳,痛苦的喘息摇晃着他巨大的身躯。

​Multa viri nequiquam inter se volnera iactant,

男子汉们互相空掷了许多重击,

​multa cavo lateri ingeminant, et pectore vastos

多次重重打击在凹陷的肋骨上,胸口发出巨大的

435

​dant sonitus, erratque auris et tempora circum

声响,密集的拳头在耳朵和太阳穴周围

​crebra manus, duro crepitant sub volnere malae.

飞舞,面颊在沉重的打击下咯咯作响。

​Stat gravis Entellus nisuque immotus eodem,

庄重的恩特鲁斯保持着同样的姿势巍然屹立,

​corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit.5

仅用身体闪避和警惕的眼神避开对方的拳头。

​Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem,

另一人,就像是用土垒攻打高大城市的围攻者,

440

​aut montana sedet circum castella sub armis,

或是全副武装包围山中堡垒的人,

​nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat

现在从这里,现在从那里,用尽技巧搜寻每一个

​arte locum, et variis adsultibus inritus urguet.

入口,以各种袭击无果地步步进逼。

​Ostendit dextram insurgens Entellus, et alte

恩特鲁斯一跃而起,露出右手,高高

​extulit: ille ictum venientem a vertice velox

举起:对方敏捷地预见到了从头顶落下的重击,

445

​praevidit, celerique elapsus corpore cessit.

轻快地闪过身,退避了开去。

​Entellus vires in ventum effudit, et ultro

恩特鲁斯将力量挥空,不仅如此,

​ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto

他由于自身的笨重而重重地倒在地上,

​concidit, ut quondam cava concidit aut Erymantho,

正如有时一棵空心的松树在埃里曼托斯山,

​aut Ida in magna, radicibus eruta pinus.

或是在宏伟的伊达山上被连根拔起而倒下。

450

​Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes;

特洛伊人和西西里的青年们一齐热烈地站立起来;

​it clamor caelo, primusque accurrit Acestes,

呼喊声直冲云霄,美塞斯特斯第一个跑上前来,

​aequaevumque ab humo miserans attollit amicum.

同情地从地上扶起他同龄的朋友。

​At non tardatus casu neque territus heros

但这位英雄没有因摔倒而迟滞,也没有感到恐惧,

​acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira.

他更加凶猛地回到战斗中,在愤怒中唤醒了力量。

455

​Tum pudor incendit vires et conscia virtus,

这时,羞耻感和对勇气的自豪点燃了他的力量,

​praecipitemque Daren ardens agit aequore toto,

他燃烧着,把倒退的达雷斯追赶遍整个沙地,

​nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra;

一会儿用右手重击,一会儿又用左手;

​nec mora, nec requies: quam multa grandine nimbi

没有拖延,没有停歇:如同密集的冰雹

​culminibus crepitant, sic densis ictibus heros

在屋顶上噼啪作响,这位英雄也用密集的重击,

460

​creber utraque manu pulsat versatque Dareta.

不断用两只手抽打和摆布着达雷斯。

​Tum pater Aeneas procedere longius iras

这时,父神阿埃内阿斯不能容忍愤怒继续发展,

​et saevire animis Entellum haud passus acerbis;

也不允许恩特鲁斯以残酷的心思暴怒;

​sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta

而是结束了战斗,将疲惫不堪的达雷斯

​eripuit mulcens dictis, ac talia fatur:

解救出来,用言语安抚,如此说道:

465

​Infelix, quae tanta animum dementia cepit?

“不幸的人啊,什么如此巨大的狂妄蒙蔽了你的心?

​Non vires alias conversaque numina sentis?

你难道没有感到力量已经不同,神意也已经转变了吗?

​Cede deo. Dixitque et proelia voce diremit.

向神顺从吧。”他说道,并用声音制止了战斗。

​Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem,

而他忠诚的伙伴们扶着他拖着病痛的双膝,

​iactantemque utroque caput, crassumque cruorem

脑袋无力地耷拉向两边,口中喷出浓稠的

470

​ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes,

血迹,还夹杂着血里的牙齿,

​ducunt ad naves; galeamque ensemque vocati

送他回到船上;他们被召集去接受头盔和剑;

​accipiunt; palmam Entello taurumque relinquunt.

他们把棕榈叶和雄牛留给恩特鲁斯。

​Hic victor, superans animis tauroque superbus:

这时,胜者神采飞扬,因公牛而骄傲:

​Nate dea, vosque haec inquit cognoscite, Teucri,

“女神之子,以及你们,特洛伊人,”他说道,“你们看好了,”

语法注5 条
  1. 5.398si nunc foret illa iuventas

    从前一行(§5.397)延续而来的虚拟语气条件从句。使用未完成过去时虚拟语气 foret(= esset)表示与现在事实相反的假设。其主句为 §5.399 中的 venissem(过去完成时虚拟语气),表示对过去事实相反的结果。

  2. 5.402quibus acer Eryx in proelia suetus

    quibus 是关系代名词,先行词为 caestus(工具夺格)。分词 suetus 后面省略了未完成过去时动词 erat。它支配不定式 ferre 和 intendere,表示“习惯于……”。

  3. 5.410Quid, si quis

    一种用于引入与事实相反假设的习惯表达,在 Quid 后面省略了如 esset 或 diceret 之类的动词(意为“如果……会怎样”)。si 从句中使用了过去完成时虚拟语气 vidisset,表示对过去的虚拟假设。

  4. 5.415aemula necdum temporibus geminis canebat sparsa senectus

    aemula senectus(嫉妒的/竞争的老年)是主语,canebat(变白)是动词。temporibus geminis(两鬓/双颞)是地方夺格或关系与格。sparsa 修饰 senectus,意为“(白发)斑驳陆离的”。

  5. 5.438corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit

    动词 exit 本来是不及物动词(“出去”),但在拳击技术的语境中被用作及物动词(“闪避”、“避开”),直接支配宾格 tela(武器/重击)。corpore ... modo(仅用身体)和 oculis vigilantibus(以警惕的眼神)是工具夺格。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.398-5.474