- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.398-5.474
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
恩特鲁斯在决斗前扔下他那巨大而古老的拳击皮套(caestus),并回忆起自己过去的辉煌。在平等决斗条件后,两人展开了激烈的拳击赛,恩特鲁斯虽一度重重摔倒,但他在愤怒中站起,以压倒性的攻势击败了达雷斯,最终阿埃内阿斯叫停了比赛并宣布恩特鲁斯获胜。
exsultat fidens, si nunc foret illa iuventas,1
洋洋得意。如果我现在还有昔日的青春,
haud equidem pretio inductus pulchroque iuvenco
我绝不会为奖品和那头美丽的青年雄牛所诱,
venissem, nec dona moror. Sic deinde locutus
而来到这里,我也不在乎这些礼物。”说完之后,
in medium geminos immani pondere caestus
他在中间扔下了两只沉重无比的拳击皮套,
proiecit, quibus acer Eryx in proelia suetus2
勇猛的埃律克斯曾习惯于用它们在战斗中
ferre manum, duroque intendere brachia tergo.
交手,并用坚硬的皮革紧裹双臂。
Obstipuere animi: tantorum ingentia septem
众人的心无不惊愕:七张如此巨大
terga boum plumbo insuto ferroque rigebant.
的公牛皮,因缝入了铅和铁而变得坚硬僵直。
Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat;
达雷斯本人最先惊呆了,退到很远的地方拒绝接受;
magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa
而宽宏大量的安喀塞斯之子将这些皮套的重量和
huc illuc vinclorum immensa volumina versat.
那巨大无比的折叠部分翻来覆去地查看。
Tum senior talis referebat pectore voces:
这时,老者在心中说出这样的话:
Quid, si quis3 caestus ipsius et Herculis arma
“如果有人见过埃律克斯本人的皮套和赫拉克勒斯的武器,
vidisset, tristemque hoc ipso in litore pugnam?
以及在这片沙滩上进行的悲惨决斗,又会作何感想?
Haec germanus Eryx quondam tuus arma gerebat;—
这些武器曾是你过去的兄弟埃律克斯所佩戴的;——
sanguine cernis adhuc sparsoque infecta cerebro;—
你现在还能看到上面染着的血迹和散落的脑浆;——
his magnum Alciden contra stetit; his ego suetus,
他曾用这些对抗伟大的阿尔喀得斯;我也曾习惯使用它们,
dum melior vires sanguis dabat, aemula necdum
那时较好的血液还赋予我力量,嫉妒的
temporibus geminis canebat sparsa senectus.4
老年还未曾将白发斑驳地撒在我的两鬓。
Sed si nostra Dares haec Troius arma recusat,
但如果特洛伊人达雷斯拒绝我们这些武器,
idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes,
而虔诚的阿埃内阿斯也如此决定,保证人阿刻斯特斯也赞同,
aequemus pugnas. Erycis tibi terga remitto;
那就让我们使决斗条件对等。我为你舍弃埃律克斯的皮套;
solve metus; et tu Troianos exue caestus.
消除你的恐惧吧;你也要脱下特洛伊人的皮套。”
Haec fatus, duplicem ex umeris reiecit amictum
说完,他从肩膀上脱下双层斗篷,
et magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque
露出了巨大的关节、粗壮的骨骼和手臂,
exuit, atque ingens media consistit harena.
身体魁梧地站在沙地中央。
Tum satus Anchisa caestus pater extulit aequos,
随后,安喀塞斯之子,父神阿埃内阿斯拿出了同样轻重的皮套,
et paribus palmas amborum innexuit armis.
用相同的武器绑紧了两人的双手。
Constitit in digitos extemplo arrectus uterque,
两人立刻踮起脚尖站立,
brachiaque ad superas interritus extulit auras.
毫无惧色地向高空举起双臂。
Abduxere retro longe capita ardua ab ictu,
他们将高昂的头部向后挪开,避开打击,
immiscentque manus manibus, pugnamque lacessunt.
双手纠缠在一起,挑起战火。
Ille pedum melior motu, fretusque iuventa;
一人脚步更灵活,依仗着年轻;
hic membris et mole valens, sed tarda trementi
另一人肢体和体魄强壮,但由于颤抖,他那迟缓的
genua labant, vastos quatit aeger anhelitus artus.
双膝不稳,痛苦的喘息摇晃着他巨大的身躯。
Multa viri nequiquam inter se volnera iactant,
男子汉们互相空掷了许多重击,
multa cavo lateri ingeminant, et pectore vastos
多次重重打击在凹陷的肋骨上,胸口发出巨大的
dant sonitus, erratque auris et tempora circum
声响,密集的拳头在耳朵和太阳穴周围
crebra manus, duro crepitant sub volnere malae.
飞舞,面颊在沉重的打击下咯咯作响。
Stat gravis Entellus nisuque immotus eodem,
庄重的恩特鲁斯保持着同样的姿势巍然屹立,
corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit.5
仅用身体闪避和警惕的眼神避开对方的拳头。
Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem,
另一人,就像是用土垒攻打高大城市的围攻者,
aut montana sedet circum castella sub armis,
或是全副武装包围山中堡垒的人,
nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat
现在从这里,现在从那里,用尽技巧搜寻每一个
arte locum, et variis adsultibus inritus urguet.
入口,以各种袭击无果地步步进逼。
Ostendit dextram insurgens Entellus, et alte
恩特鲁斯一跃而起,露出右手,高高
extulit: ille ictum venientem a vertice velox
举起:对方敏捷地预见到了从头顶落下的重击,
praevidit, celerique elapsus corpore cessit.
轻快地闪过身,退避了开去。
Entellus vires in ventum effudit, et ultro
恩特鲁斯将力量挥空,不仅如此,
ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto
他由于自身的笨重而重重地倒在地上,
concidit, ut quondam cava concidit aut Erymantho,
正如有时一棵空心的松树在埃里曼托斯山,
aut Ida in magna, radicibus eruta pinus.
或是在宏伟的伊达山上被连根拔起而倒下。
Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes;
特洛伊人和西西里的青年们一齐热烈地站立起来;
it clamor caelo, primusque accurrit Acestes,
呼喊声直冲云霄,美塞斯特斯第一个跑上前来,
aequaevumque ab humo miserans attollit amicum.
同情地从地上扶起他同龄的朋友。
At non tardatus casu neque territus heros
但这位英雄没有因摔倒而迟滞,也没有感到恐惧,
acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira.
他更加凶猛地回到战斗中,在愤怒中唤醒了力量。
Tum pudor incendit vires et conscia virtus,
这时,羞耻感和对勇气的自豪点燃了他的力量,
praecipitemque Daren ardens agit aequore toto,
他燃烧着,把倒退的达雷斯追赶遍整个沙地,
nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra;
一会儿用右手重击,一会儿又用左手;
nec mora, nec requies: quam multa grandine nimbi
没有拖延,没有停歇:如同密集的冰雹
culminibus crepitant, sic densis ictibus heros
在屋顶上噼啪作响,这位英雄也用密集的重击,
creber utraque manu pulsat versatque Dareta.
不断用两只手抽打和摆布着达雷斯。
Tum pater Aeneas procedere longius iras
这时,父神阿埃内阿斯不能容忍愤怒继续发展,
et saevire animis Entellum haud passus acerbis;
也不允许恩特鲁斯以残酷的心思暴怒;
sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta
而是结束了战斗,将疲惫不堪的达雷斯
eripuit mulcens dictis, ac talia fatur:
解救出来,用言语安抚,如此说道:
Infelix, quae tanta animum dementia cepit?
“不幸的人啊,什么如此巨大的狂妄蒙蔽了你的心?
Non vires alias conversaque numina sentis?
你难道没有感到力量已经不同,神意也已经转变了吗?
Cede deo. Dixitque et proelia voce diremit.
向神顺从吧。”他说道,并用声音制止了战斗。
Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem,
而他忠诚的伙伴们扶着他拖着病痛的双膝,
iactantemque utroque caput, crassumque cruorem
脑袋无力地耷拉向两边,口中喷出浓稠的
ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes,
血迹,还夹杂着血里的牙齿,
ducunt ad naves; galeamque ensemque vocati
送他回到船上;他们被召集去接受头盔和剑;
accipiunt; palmam Entello taurumque relinquunt.
他们把棕榈叶和雄牛留给恩特鲁斯。
Hic victor, superans animis tauroque superbus:
这时,胜者神采飞扬,因公牛而骄傲:
Nate dea, vosque haec inquit cognoscite, Teucri,
“女神之子,以及你们,特洛伊人,”他说道,“你们看好了,”
- 5.398si nunc foret illa iuventas
从前一行(§5.397)延续而来的虚拟语气条件从句。使用未完成过去时虚拟语气 foret(= esset)表示与现在事实相反的假设。其主句为 §5.399 中的 venissem(过去完成时虚拟语气),表示对过去事实相反的结果。
- 5.402quibus acer Eryx in proelia suetus
quibus 是关系代名词,先行词为 caestus(工具夺格)。分词 suetus 后面省略了未完成过去时动词 erat。它支配不定式 ferre 和 intendere,表示“习惯于……”。
- 5.410Quid, si quis
一种用于引入与事实相反假设的习惯表达,在 Quid 后面省略了如 esset 或 diceret 之类的动词(意为“如果……会怎样”)。si 从句中使用了过去完成时虚拟语气 vidisset,表示对过去的虚拟假设。
- 5.415aemula necdum temporibus geminis canebat sparsa senectus
aemula senectus(嫉妒的/竞争的老年)是主语,canebat(变白)是动词。temporibus geminis(两鬓/双颞)是地方夺格或关系与格。sparsa 修饰 senectus,意为“(白发)斑驳陆离的”。
- 5.438corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit
动词 exit 本来是不及物动词(“出去”),但在拳击技术的语境中被用作及物动词(“闪避”、“避开”),直接支配宾格 tela(武器/重击)。corpore ... modo(仅用身体)和 oculis vigilantibus(以警惕的眼神)是工具夺格。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
