← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§5.239-5.320

赛船颁奖与徒步竞跑的准备

船只竞渡圆满结束,阿埃内阿斯向获胜的克罗安图斯及其他船长颁发了丰厚的奖品。随后,众人移师至一片绿茵平原,准备进行接下来的徒步竞跑比赛。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
239

​Dixit, eumque imis sub fluctibus audiit omnis

他说道。而在深沉的波涛之下,全体

240

​Nereidum Phorcique chorus Panopeaque virgo,

涅柔斯之女和福耳库斯的合唱队以及处女帕诺佩阿都听到了他的声音,

​et pater ipse manu magna Portunus euntem

父神波尔图努斯亲自用他巨大的手,将那前行的船

​impulit; illa Noto citius volucrique sagitta

向前推去;船行得比南风和飞掠的箭矢还要快,

​ad terram fugit, et portu se condidit alto.

飞向陆地,隐入了深邃的港湾之中。

​Tum satus Anchisa, cunctis ex more vocatis,

这时,安喀塞斯之子按照惯例召集起所有人,

245

​victorem magna praeconis voce Cloanthum

通过传令官响亮的声音,宣布克罗安图斯为

​declarat viridique advelat tempora lauro,

获胜者,并用绿色的月桂冠遮戴他的额头,

​muneraque in naves ternos optare iuvencos,

并赠予礼物以供各船选择:三头小雄牛,

​vinaque et argenti magnum dat ferre1 talentum.

以及美酒和一大塔兰同的白银带走。

​Ipsis praecipuos ductoribus addit honores:

他给领航员们自己增加了特别的荣耀:

250

​victori chlamydem auratam, quam plurima circum

给胜者一件金线刺绣的外套,外套周围

​purpura maeandro duplici Meliboea cucurrit,

有双重蛇形花纹的梅里波亚紫红色条纹环绕,

​intextusque puer frondosa regius Ida

外套上还织着那位在林木葱茏的伊达山上的王室少年,

​veloces iaculo cervos cursuque fatigat,

他正用标枪和奔跑让敏捷的鹿群疲惫不堪,

​acer, anhelanti similis, quem praepes ab Ida

他神情矫健,栩栩如生,仿佛正在喘息;而朱庇特那敏捷的武器携带者

255

​sublimem pedibus rapuit2 Iovis armiger uncis;

正用弯曲的爪子从伊达山上将他高高抓走;

​longaevi palmas nequiquam ad sidera tendunt

年迈的守护者们徒劳地向星空伸出双手,

​custodes, saevitque canum latratus in auras.

猎犬的狂吠声在空中回荡。

​At qui deinde locum tenuit virtute secundum,

至于随后凭其英勇获得第二名的人,

​levibus huic hamis consertam auroque trilicem

他赠予此人一件由轻巧的锁环制成、并用金线三重交织的

260

​loricam, quam Demoleo detraxerat ipse

锁子甲,这是他自己作为胜者,在深邃的伊利翁下

​victor apud rapidum Simoënta sub Ilio alto,

急流的西摩伊斯河畔,从德摩勒奥斯身上剥下来的,

​donat habere viro, decus et tutamen in armis.

赠予这位勇士拥有,作为战争中的荣耀和防护。

​Vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant

仆人费格乌斯和萨加里斯费力地抬着它,

​multiplicem, conixi umeris; indutus at olim

它有多重折叠,他们用肩膀用力顶着;但昔日

265

​Demoleos cursu palantes Troas agebat.

德摩勒奥斯曾身披此甲,在奔跑中驱赶着四散奔逃的特洛伊人。

​Tertia dona facit geminos ex aere lebetas,

他赠予第三名的礼物是一对青铜大釜,

​cymbiaque argento perfecta atque aspera signis.

和一对用白银精制且饰有浮雕图案的舟形杯。

​Iamque adeo donati omnes opibusque superbi

现在,所有人确实都得到了馈赠,并为自己的财富感到自豪,

​puniceis ibant evincti tempora taenis,

他们的额头缠着真红色的丝带走着,

270

​cum saevo e scopulo multa vix arte revolsus,

这时,塞尔杰斯托斯好不容易才用诸多技巧从那险恶的礁石上挣脱出来,

​amissis remis atque ordine debilis uno,

由于失去了船桨且有一整排桨叶瘫痪,

​inrisam sine honore ratem Sergestus agebat.

他正驾着这艘受人嘲笑、毫无荣誉的船回来。

​Qualis saepe viae deprensus in aggere serpens,3

正如一条经常在道路的土堤上被撞见的蛇,

​aerea quem obliquum rota transiit, aut gravis ictu

青铜车轮从它身上斜着碾过,或者行路人沉重地一击,

275

​seminecem liquit saxo lacerumque viator;

用石头砸得它半死不活、遍体鳞伤地留在原地;

​nequiquam longos fugiens dat corpore tortus,

它徒劳地企图逃跑,身体拧成很长的褶皱,

​parte ferox, ardensque oculis, et sibila colla

一部分凶猛异常,眼睛闪烁着光芒,高高抬起

​arduus attollens, pars volnere clauda retentat

发出咝咝声的脖颈,而因受伤而瘫痪的一部分却拖了后腿,

​nexantem nodis seque in sua membra plicantem:

使它在结节中纠缠,在自己的肢体中盘绕:

280

​tali remigio navis se tarda movebat;

这艘迟缓的船正是以这样(蛇一般)的划桨方式移动着;

​vela facit tamen, et velis subit ostia plenis.

然而她依然扬起帆,扯满风帆进入了港口。

​Sergestum Aeneas promisso munere donat,

阿埃内阿斯将承诺的礼物赠予塞尔杰斯托斯,

​servatam ob navem laetus sociosque reductos.

为船只获救和同伴归来而感到高兴。

​Olli serva datur, operum haud ignara Minervae,

他得到了一个女奴隶,她并非不熟悉密涅瓦的手艺,

285

​Cressa genus, Pholoë, geminique sub ubere nati.

她是克里特出身的波罗埃,怀里还抱着一对双胞胎儿子。

​Hoc pius Aeneas misso certamine tendit

在这一竞技结束后,敬虔的阿埃内阿斯迈步走向

​gramineum in campum, quem collibus undique curvis

一片草木茂盛的平原,这片平原四周环绕着弯曲的山丘

​cingebant silvae, mediaque in valle theatri

和森林,在山谷的正中是一个剧场般的

​circus erat; quo se multis cum milibus heros

圆形竞技场;这位英雄带着数千人

290

​consessu medium tulit exstructoque resedit.

步入集会中央,在筑高的座位上坐下。

​Hic, qui forte velint4 rapido contendere cursu,

在这里,如果有人碰巧愿意在疾驰的竞赛中一试身手,

​invitat pretiis animos, et praemia ponit.

他用奖品来激发大家的兴致,并设下褒奖。

​Undique conveniunt Teucri mixtique Sicani,

特洛伊人和混杂在一起的西卡尼人从四面八方聚集而来,

​Nisus et Euryalus primi,

尼苏斯和欧律阿鲁斯排在最前,

295

​Euryalus forma insignis viridique iuventa,

欧律阿鲁斯以其俊美和青春活力而引人注目,

​Nisus amore pio pueri; quos deinde secutus

尼苏斯则以他对这少年的敬虔之爱而著称;紧随他们其后的是

​regius egregia Priami de stirpe Diores;

来自普里阿摩斯显赫家族的王室成员狄奥雷斯;

​hunc Salius simul et Patron, quorum alter Acarnan,

萨利乌斯和帕特龙同时紧随其后,他们中一个是阿卡纳尼亚人,

​alter ab Arcadio Tegeaeae sanguine gentis;

另一个拥有特格阿一族的阿尔卡迪亚血统;

300

​tum duo Trinacrii iuvenes, Helymus Panopesque,

接着是两个特里纳克里亚青年,赫柳穆斯和帕诺佩斯,

​adsueti silvis, comites senioris Acestae;

他们习惯于森林生活,是年迈的阿凯斯特斯的随从;

​multi praeterea, quos fama obscura recondit.

此外还有许多人,默默无闻的名声将他们掩盖。

​Aeneas quibus in mediis sic deinde locutus:

在他们中间,阿埃内阿斯随后这样说道:

​Accipite haec animis, laetasque advertite mentes:

“请用心听这些话,并把你们愉悦的心神转向这里:

305

​nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit.

在这个队伍里,没有一个人在离开我时不会得到礼物。

​Gnosia bina dabo levato lucida ferro

我将赠予每个人两支闪亮的、装有精磨铁尖的克诺索斯

​spicula caelatamque argento ferre bipennem;

标枪,和一把饰有白银雕刻的双刃战斧带走;

​omnibus hic erit unus honos. Tres praemia primi

对所有人来说,这将是共同的荣誉。最先的三人将获得

​accipient flavaque caput nectentur oliva.

奖品,他们的头上将缠绕黄绿色的橄榄枝。

310

​Primus equum phaleris insignem victor habeto;

第一位获胜者将获得一匹饰有精美马具的战马;

​alter Amazoniam pharetram plenamque sagittis

第二位将获得一个亚马逊箭筒,里面装满了

​Threïciis, lato quam circum amplectitur auro

色雷斯的箭矢,有一条宽阔的金带环绕,

​balteus et tereti subnectit fibula gemma;

并用一枚琢磨过的宝石搭扣在下方扣紧;

​tertius Argolica hac galea contentus abito.

第三位拿着这顶阿耳戈斯式的头盔满意地离去吧。”

315

​Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente

这些话说完后,他们各就各位,突然间,

​corripiunt spatia audito, limenque relinquunt,

听到信号后,他们便在跑道上飞驰,离开了起跑线,

​effusi nimbo similes, simul ultima signant.

如同暴雨倾泻般涌出,同时他们的目光紧盯着终点。

​Primus abit longeque ante omnia corpora Nisus

尼苏斯最先冲出,远远领先于所有人的身躯

​emicat, et ventis et fulminis ocior alis;

他飞奔向前,比狂风和闪电的羽翼还要快;

320

​proximus huic, longo sed proxumus intervallo,

最接近他的人是,但隔着很长一段距离,

语法注4 条
  1. 5.247–248optare ... ferre

    不定式 optare 和 ferre 直接受第5.248行的动词 dat 支配,用作宾语或表示目的(意为“给予[许可/权利]去选择……和带走”),这是一种模仿希腊语目的不定式的诗意用法。

  2. 5.252–255intextusque puer ... rapuit

    对织入(intextus)外套上的甘尼美德被劫神话场景的图景描绘(艺境摹写/ekphrasis)。叙述从描述画面生动场景的现在时(fatigat)天衣无缝地过渡到讲述神话事件本身的完成时(rapuit),赋予了静态的刺绣画案以戏剧性的叙事动感。

  3. 5.273–280Qualis saepe ... serpens

    这是一个由 Qualis saepe 引导的极长且精细的直喻,一直延伸到第5.280行的主句 tali remigio...。蛇凶猛活跃的部分(parte ferox)与受伤瘫痪而拖累身体的部分(pars volnere clauda)之间的对比,生动地投射了塞尔杰斯托斯那艘因一侧桨叶受损而挣扎前行的残破船只。

  4. 5.291qui forte velint

    关系从句中的虚拟语气现在时 velint(省略了先行词)表示一种假想的特征或限制(意为“碰巧可能有此意愿的任何人”),用以描述阿埃内阿斯所邀请的潜在参赛者群体。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.239-5.320