- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.628-4.705
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
狄多在对埃涅阿斯发出最后的诅咒后,倒在榻上用特洛伊宝剑自刎。她的妹妹安娜闻讯悲痛欲绝,赶来抱住奄奄一息的狄多,最终朱诺派遣伊里斯将狄多的灵魂从肉体中解脱出来。
Litora litoribus contraria, fluctibus undas
我诅咒:愿他们的海岸与海岸相对立,波涛与波涛相对立,
imprecor, arma armis; pugnent ipsique nepotesque.
武器与武器相对立;愿他们自身及子孙后代永世交战。”
Haec ait, et partis animum versabat in omnis,
她说完这些,便向各处盘算,
invisam quaerens quam primum abrumpere lucem.
寻求如何能尽早结束这可憎的光明。
Tum breviter Barcen nutricem adfata Sychaei;
随后,她简短地对西凯乌斯的乳母巴尔克说道;
namque suam patria antiqua cinis ater habebat:
因为她自己的乳母早已安息于古老祖国的黑灰之中:
Annam cara mihi nutrix huc siste sororem;
“亲爱的乳母,把我的妹妹安娜带到这里来;
dic corpus properet fluviali spargere lympha,
告诉她赶快用河水洗净身体,
et pecudes secum et monstrata piacula ducat:
并带上献祭的牲畜和指定的赎罪祭品:
sic veniat; tuque ipsa pia tege tempora vitta.
让她就这样过来;而你,也要用神圣的束发带遮住你的双鬓。
Sacra Iovi Stygio, quae rite incepta paravi,
我意欲完成对冥府朱庇特的祭祀,这祭祀我已按仪式开始并准备就绪,
perficere est animus, finemque imponere curis,
以终结我的忧虑,
Dardaniique rogum capitis permittere flammae.
并把那达耳达诺斯首领的柴堆交付给烈火。”
Sic ait: illa gradum studio celerabat anili.
她如此说道;老乳母便以老人的热诚加快了脚步。
At trepida, et coeptis immanibus effera Dido,
但狄多颤抖着,因这可怕的企图而陷入疯狂,
sanguineam volvens aciem, maculisque trementis
她转动着血红的双眼,颤抖的
interfusa genas,1 et pallida morte futura,
面颊上斑点斑驳,并因即将来临的死亡而面色惨白,
interiora domus inrumpit limina, et altos
她冲进内室的门槛,疯狂地
conscendit furibunda rogos, ensemque recludit
登上高高的柴堆,并拔出
Dardanium, non hos quaesitum munus in usus.
达耳达诺斯的宝剑——这原本绝非为如此用途而求得的礼物。
Hic, postquam Iliacas vestes notumque cubile
在此处,当她看见特洛伊的衣物和那熟悉的床榻时,
conspexit, paulum lacrimis et mente morata,
在泪水与哀思中伫立了片刻,
incubuitque toro, dixitque novissima verba:
她倒在榻上,吐露了最后的言语:
Dulces exuviae, dum fata deusque sinebant,
“甜美的遗物啊,当命运和神明允许之时。
accipite hanc animam, meque his exsolvite curis.
接受这灵魂吧,并将我从这些忧虑中解脱。
Vixi, et, quem dederat cursum fortuna, peregi,
我已活过,并已完成了命运所赐予我的历程,
et nunc magna mei sub terras ibit imago.
如今,我那伟大的影子将走向地下。
Urbem praeclaram statui; mea moenia vidi;
我建立了一座显赫的城市;我看见了我的城墙;
ulta virum, poenas inimico a fratre recepi;
为丈夫复仇,我惩罚了那敌对的兄长;
felix, heu nimium felix, si litora tantum
我是幸福的,啊,太幸福了,只要
numquam Dardaniae tetigissent nostra carinae!
达耳达诺斯的船只从未触及我们的海岸!”
Dixit, et, os impressa toro,2 Moriemur inultae,
她说罢,将脸紧贴在榻上: “我们将毫无复仇地死去,
sed moriamur ait. Sic, sic iuvat ire sub umbras :
但让我们死吧,” 她说道。 “就这样,就这样,走向阴间亦是乐事。
Hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto
愿那冷酷的达耳达诺斯人从深海上用双眼吸入这火光,
Dardanus, et nostrae secum ferat omina mortis.
并随身带走我们死亡的凶兆。”
Dixerat; atque illam media inter talia ferro
她话音刚落,同伴们就看见她在这番话语中倒在
conlapsam aspiciunt comites, ensemque cruore
利刃之上,宝剑上泡沫着鲜血,
spumantem, sparsasque manus. It clamor ad alta
双手沾满了血迹。呼喊声传到高高的
atria; concussam bacchatur Fama per urbem.
大厅;谣言在被震撼的城市中狂奔。
Lamentis gemituque et femineo ululatu
伴随着哀号、呻吟和妇女的哭喊,
tecta fremunt; resonat magnis plangoribus aether,
房屋震颤;天空因巨大的捶胸痛哭声而回响,
non aliter, quam si immissis ruat hostibus omnis
仿佛所有的迦太基或古老的推罗
Karthago aut antiqua Tyros, flammaeque furentes
都在涌入的敌军面前倒塌,狂暴的烈火
culmina perque hominum volvantur perque deorum.
在凡人与神明的屋顶上翻滚。
Audiit exanimis, trepidoque exterrita cursu
她的妹妹听闻,惊骇得魂飞魄散,在战栗奔跑中,
unguibus ora soror foedans et pectora pugnis
用指甲抓破面颊,用拳头捶打胸口,
per medios ruit, ac morientem nomine clamat:
冲过人群,呼喊着垂死者的名字:
Hoc illud, germana, fuit? Me fraude petebas?
“姐姐,这就是那件事吗?你是在欺骗我吗?
Hoc rogus iste mihi, hoc ignes araeque parabant?
那柴堆,这烈火和祭坛,就是在为我准备这些吗?
Quid primum deserta querar? Comitemne sororem
被抛弃的我,首先该抱怨什么?你死的时候,
sprevisti moriens? Eadem me ad fata vocasses:3
难道鄙视妹妹作为你的陪伴吗?你本该召唤我走向同样的命运:
idem ambas ferro dolor, atque eadem hora tulisset.
同样的刀剑之痛,同样的时辰,本该将我们两人一同带走。
His etiam struxi manibus, patriosque vocavi
难道我甚至用这双手筑起它,并用声音呼唤
voce deos, sic te ut posita crudelis abessem?
祖先的神明,只是为了让你这样躺着时,冷酷的我却不在身边?
Exstinxti te meque, soror, populumque patresque
姐姐,你毁灭了你自己和我,还有民和西顿的
Sidonios urbemque tuam. Date volnera lymphis
元老们,以及你的城市。给我水,让我清洗她的伤口,
abluam,4 et, extremus si quis super halitus errat,
如果还有最后一丝气息在上面飘荡,
ore legam. Sic fata, gradus evaserat altos,
让我用口承接。” 她如此说着,已登上了高高的台阶,
semianimemque sinu germanam amplexa fovebat
将奄奄一息的姐姐抱在怀里抚慰,
cum gemitu, atque atros siccabat veste cruores.
伴着叹息,用衣裳擦拭着黑色的血迹。
Illa, graves oculos conata attollere, rursus
她,试图睁开沉重的双眼,却再次
deficit; infixum stridit sub pectore vulnus.
合上;深刺在胸膛下的伤口发出声响。
Ter sese attollens cubitoque adnixa levavit;
她三次挣扎着撑起身体,用肘部支撑着抬起头;
ter revoluta toro est, oculisque errantibus alto
三次跌回榻上,用迷茫的双眼在
quaesivit caelo lucem, ingemuitque reperta.
高天寻找光明,并在寻得时发出叹息。
Tum Iuno omnipotens, longum miserata dolorem
此时,全能的朱诺怜悯她长久的痛苦
difficilisque obitus, Irim demisit Olympo,
和艰难的死亡,将伊里斯从奥林匹斯遣下,
quae luctantem animam nexosque resolveret artus.
以释放她挣扎的灵魂和紧缚的肢体。
Nam quia nec fato, merita nec morte peribat,
因为她既非因天命而死,亦非因应得之死而亡,
sed misera ante diem, subitoque accensa furore,
而是在劫难逃地夭折,且被突然的狂乱所燃,
nondum illi flavum Proserpina vertice crinem
普罗塞耳皮娜还未曾从她的头顶割下金黄的秀发,
abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco.
也未曾将她的生命宣判给斯提克斯的冥王。
Ergo Iris croceis per caelum roscida pennis,
因此,带露的伊里斯动着藏红花色的羽翼掠过天空,
mille trahens varios adverso sole colores,
在逆光中拖出千般斑斓的色彩,
devolat, et supra caput adstitit: Hunc ego Diti
飞落下来,停在她的头顶之上: “我奉命
sacrum iussa fero, teque isto corpore solvo.
将此作为献给冥王的祭礼带走,并将你从那肉体中解脱。”
Sic ait, et dextra crinem secat: omnis et una
她如此说道,用右手割下发丝:顿时所有的
dilapsus calor, atque in ventos vita recessit.
温热消散,生命便消逝在风中。
- 4.644interfusa genas
过去被动分词 interfusa 在此带有希腊语式的中动意义,支配作为“关系宾格”(或限制宾格)的 genas(双颊),用来修饰主语狄多的身体部分。
- 4.659os impressa toro
impressa 是具有中动(反身)意义的分词,支配作为直接宾语的 os(脸/口),意为“将自己的脸贴在榻上”。
- 4.678vocasses
vocavisses 的缩略形(脱落音)。在此用作表示过去未实现之义务的“过去当为虚拟语气”(本该召我一同……)。
- 4.683Date volnera lymphis abluam
此处 date 省略了类似 aquam(水)的宾语,或者后接省略了 ut 的虚拟语气 abluam,构成并列祈使结构,意为“(给我水)让我用清水清洗伤口”或“请允许我清洗伤口”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
