← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§4.81-4.161

朱诺与维纳斯的盟约及狩猎启程

狄多因对埃涅阿斯的爱慕而备受折磨,迦太基的建设工程停滞不前。朱诺和维纳斯达成协议,企图通过一场狩猎中的暴风雨使两人结合。随后,埃涅阿斯与狄多率领华丽的队伍出发狩猎。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
81

​luna premit suadentque cadentia sidera somnos,

月亮沉落,下沉的星辰催人入眠,

​sola domo maeret vacua, stratisque relictis

她独守空房,在空荡的屋里哀伤,在留有余温的床上

​incubat, illum absens absentem1 auditque videtque;

俯身躺下。虽然彼此分离,她却仿佛听见他、看见他;

​aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta,

或者,她把阿斯卡尼乌斯抱在怀中,因着他父亲的容貌而着迷,

85

​detinet, infandum si fallere possit amorem.

试图以此来欺骗自己那无法言喻的爱。

​Non coeptae adsurgunt turres, non arma iuventus

已经动工的塔楼不再升高,青年们不再进行武器

​exercet, portusve aut propugnacula bello

训练,也不再建造港口或供战争防卫的

​tuta parant; pendent opera interrupta, minaeque

安全壁垒;工程中断,悬在半空,高耸城墙的

​murorum ingentes aequataque machina caelo.

巨大威胁以及直插云霄的起重机都停滞不前。

90

​Quam simul ac tali persensit peste teneri

当朱庇特的爱妻一察觉到她被这样的瘟疫所折磨,

​cara Iovis coniunx, nec famam obstare furori,

且名声也无法阻挡她的疯狂时,

​talibus adgreditur Venerem Saturnia dictis:

萨图尔努斯的女儿便用这样的话语向维纳斯走去:

​Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis2

“你们确实赢得了极高的赞誉和丰厚的战利品,

​tuque puerque tuus, magnum et memorabile numen,

你和你的儿子,那真是一个伟大而值得纪念的神威,

95

​una dolo divom si femina victa duorum est!

如果仅凭两个神明的计谋就能征服一个凡间女子!

​Nec me adeo fallit veritam te moenia nostra

我也并未如此糊涂,以至于看不出你因为害怕我们的城墙,

​suspectas habuisse domos Karthaginis altae.

而一直对高耸的迦太基城邦抱有戒心。

​Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto?

但终点究竟在哪里,或者现在的这番龙争虎斗到底要走向何方?

​Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos

我们为何不索性建立持久的和平,并结下预定的姻缘?

100

​exercemus? Habes, tota quod mente petisti:

你已经得到了你全心全意祈求的东西:

​ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem.

恋爱中的狄多备受煎熬,疯狂已渗入她的骨髓。

​Communem hunc ergo populum paribusque regamus

因此,让我们以平等的权力来共同统治这群人民;

​auspiciis; liceat Phrygio servire marito,

让她服侍一个弗里吉亚丈夫,

​dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae.

并允许将推罗人作为嫁妆交托到你的右手中。”

105

​Olli—sensit enim simulata mente locutam,3

维纳斯察觉到对方是以虚伪的心意说话——

​quo regnum Italiae Libycas averteret oras—

为了将意大利的王权转向利比亚的海岸——

​sic contra est ingressa Venus: Quis talia demens

于是这样针锋相对地回答道: “谁会如此愚蠢地拒绝这样的提议,

​abnuat, aut tecum malit contendere bello,

或者更愿意在战争中与你竞争?

​si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur.

只要命运能够如你所言,让事情随之成功。

110

​Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam

但我被命运带向迷茫,不知朱庇特是否希望

​esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis,

推罗人和那些从特洛伊出发的人共拥一座城市,

​miscerive probet populos, aut foedera iungi.

或者他是否赞成各族融合、结成盟约。

​Tu coniunx tibi fas animum temptare precando.

你是他的妻子,你被允许通过祈求来探试他的心意。

​Perge; sequar . Tum sic excepit regia Iuno:

去吧;我会跟随。”这时高贵的朱诺接话说:

115

​Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat

“那项苦差就交给我吧。现在,眼前迫切的事情

​confieri possit, paucis, adverte, docebo.

可以通过什么方式完成,注意,我将在几句话内教给你。

​Venatum Aeneas unaque miserrima Dido

埃涅阿斯和那最可怜的狄多正准备一同

​in nemus ire parant, ubi primos crastinus ortus

前往森林狩猎,待明日的提坦将初升的旭日

​extulerit Titan, radiisque retexerit orbem.

升起,并用光芒照亮大地之时。

120

​His ego nigrantem commixta grandine nimbum,4

我将在他们头上倾泻下夹杂着冰雹的乌云,

​dum trepidant alae, saltusque indagine cingunt,

趁着骑兵们正奔忙、用网围捕山林的时候,

​desuper infundam, et tonitru caelum omne ciebo.

我将用雷霆震动整个天空。

​Diffugient comites et nocte tegentur opaca:

随从们将四散奔逃,并被浓稠的黑夜笼罩:

​speluncam Dido dux et Troianus eandem​devenient; adero, et, tua si mihi certa voluntas,

狄多和特洛伊的首领将来到同一座

​hic hymenaeus erit. —Non adversata petenti

山洞。我将在场,且如果你对我的心意确定,在此便会成就他们的婚礼。”

​adnuit, atque dolis risit Cytherea repertis.

库忒拉并没有反对她的请求,而是点头同意,并对识破的阴谋微微一笑。

​Oceanum interea surgens Aurora reliquit.

与此同时,升起的旭日离开了俄刻阿诺斯。

130

​It portis iubare exorto delecta iuventus;

光芒四射时,挑选出来的青年走出了城门;

​retia rara, plagae, lato venabula ferro,

稀疏的网、网阱、装有宽大铁刃的猎枪,

​Massylique ruunt equites et odora canum vis.

以及马塞利亚骑兵纷纷涌出,还有嗅觉灵敏的猎犬队。

​Reginam thalamo cunctantem ad limina primi

迦太基的显贵们在门口等候着在寝室迟延的

​Poenorum exspectant, ostroque insignis et auro

女王,那匹因紫色与黄金而显得气度非凡的

135

​stat sonipes, ac frena ferox spumantia mandit.

骏马立着,桀骜不驯地咀嚼着起泡的马嚼子。

​Tandem progreditur, magna stipante caterva,

终于,她在大队随从的簇拥下走了出来,

​Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo.

身披带有刺绣边缘的西顿斗篷。

​Cui pharetra ex auro, crines nodantur in aurum,

她的箭袋是金制的,头发被扎成金黄色,

​aurea purpuream subnectit fibula vestem.

黄金的扣针扣着那件紫色的衣裳。

140

​Nec non et Phrygii comites et laetus Iulus

此外,弗里吉亚的同伴们以及快乐的伊乌路斯也

​incedunt. Ipse ante alios pulcherrimus omnis

一同前行。埃涅阿斯本人比所有其他人都更英俊,

​infert se socium Aeneas atque agmina iungit.

他加入了队伍,与大家结伴同行。

​Qualis ubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta

正如当阿波罗离开寒冷的吕基亚和克桑托斯的溪流,

​deserit ac Delum maternam invisit Apollo,

去探访他母亲的提洛岛,

145

​instauratque choros, mixtique altaria circum

并重整舞队,而克里特人、德律俄珀斯人

​Cretesque Dryopesque fremunt pictique Agathyrsi;

和画着花纹的阿加提尔索斯人围绕在祭坛旁欢呼;

​ipse iugis Cynthi graditur, mollique fluentem

他自己漫步在辛托斯的山脊上,用柔嫩的

​fronde premit crinem fingens atque implicat auro;

树叶整理并压住飘逸的发丝,并用黄金将其编织;

​tela sonant umeris: haud illo segnior ibat

武器在肩头作响:前行的埃涅阿斯

150

​Aeneas; tantum egregio decus enitet ore.

绝不比他逊色;他那高贵的面容焕发出无比的光彩。

​Postquam altos ventum5 in montis atque invia lustra,

当他们来到高山和无路的荒野,

​ecce ferae, saxi deiectae vertice, caprae

看啊,从岩石顶端坠下的野生山羊

​decurrere iugis; alia de parte patentis

沿着山脊奔逃而下;在另一边,鹿群

​transmittunt cursu campos atque agmina cervi

在奔跑中穿过开阔的平原,在逃跑中聚集成尘土飞扬的

155

​pulverulenta fuga glomerant montisque relinquunt.

队伍,离开了山峦。

​At puer Ascanius mediis in vallibus acri

但少年阿斯卡尼乌斯在山谷中间以他那刚烈的

​gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos,

骏马为乐,在奔驰中一会儿超过这些,一会儿超过那些,

​spumantemque dari pecora inter inertia votis

并祈求在那些温驯的牲畜中,能有一只口吐白沫的

​optat aprum, aut fulvum descendere monte leonem.

野猪来实现他的愿望,或者一只金黄色的狮子从山上下来。

160

​Interea magno misceri murmure caelum

在此期间,天空开始混杂着巨大的轰鸣声;

​incipit; insequitur commixta grandine nimbus;

紧接着是一场夹杂着冰雹的暴风雨;

语法注5 条
  1. 4.83illum absens absentem

    主格“absens”(不在场的她)与宾格“absentem”(不在场的他)的并置是一种词形变易修辞(polyptoton),强调了狄多尽管在空间上与埃涅阿斯分离,但在精神上却与他紧密相连的执念。

  2. 4.93Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis

    朱诺对维纳斯所作的尖刻反讽。主动词“refertis”(你们带回)的主语是下一行的“tuque puerque tuus”(你和你的儿子[丘比特])。

  3. 4.105simulata mente locutam

    “locutam [esse]”是一个带对格的主司不定式短语,作为“sensit”(察觉到)的宾语。“simulata mente”(怀着虚伪的心意)是夺格,表明维纳斯洞悉了朱诺表面提议背后的真实意图。

  4. 4.120His ego nigrantem commixta grandine nimbum

    主句的骨架是“ego... infundam... ciebo”(我……将倾注……并激起)。“His”(在他们之上)是与格,修饰第122行的“infundam”。第121行的“dum”(当……之时)从句被插入在两者之间。

  5. 4.151ventum

    “ventum [est]”是不及物动词“venire”(来,到达)的无人称被动语态,意为“当人们到达时”。这是拉丁语中常用的表达方式,用于描述动作而不具体指明施动者。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.81-4.161