- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.1-4.80
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
狄多深受对埃涅阿斯的炽热爱情所苦,在内心深处的爱意与对亡夫的贞洁誓言之间剧烈挣扎。在妹妹安娜的劝说下,她决定接受这段感情以期建立迦太基与特洛伊的联盟,却也因此陷入了无法自拔的狂热情网中。
At regina gravi iamdudum saucia cura
然而,女王早已因沉重的忧虑而受伤,
volnus alit venis, et caeco carpitur igni.1
在血管中滋养着伤口,并被无形的火焰所吞噬。
Multa viri virtus animo, multusque recursat
那男子的诸多美德,以及他那部族的诸多
gentis honos: haerent infixi pectore voltus
荣耀,屡屡重现于她的心头。他的容貌与
verbaque, nec placidam membris dat cura quietem.
言语深刻在她的胸中,忧虑不给她的肢体带来温和的安宁。
Postera Phoebea lustrabat lampade terras,
次日,曙光女神用斐勃斯的火炬照亮大地,
umentemque Aurora polo dimoverat umbram,
并已从天空中驱散了潮湿的阴影,
cum sic unanimam adloquitur male sana sororem:
这时,神志迷乱的她对志同道合的妹妹如此说道:
Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent!
“妹妹安娜啊,是什么样的梦境让我悬心、令我惊恐!
Quis novus hic nostris successit sedibus hospes,
这是哪位新来的客人在我们的住所歇脚,
quem sese ore ferens,2 quam forti pectore et armis!
他展现出的容貌何等高贵,胸襟与武功何等坚毅!
Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum.
我确信——这不是虚妄的信念——他是神明的后代。
Degeneres animos timor arguit: heu, quibus ille
恐惧证明了卑劣的灵魂。哀哉,他曾被怎样的
iactatus fatis! Quae bella exhausta canebat!
命运所折磨!他所歌唱的历尽艰险的战争又是何等惨烈!
Si mihi non animo fixum immotumque sederet,
如果我心中没有确立下坚定不移的决心,
ne cui me vinclo vellem sociare iugali,
不愿再与任何人结下婚姻的纽带,
postquam primus amor deceptam morte fefellit;
自从最初的爱人因死亡而欺骗、背弃了迷茫的我;
si non pertaesum thalami taedaeque fuisset,
如果我没有对洞房和婚礼火炬感到极度厌倦,
huic uni forsan potui3 succumbere culpae.
也许我可能会屈服于这唯一的一桩过错之中。
Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei
安娜啊,因为我向你坦白,自从我可怜的丈夫西开乌斯去世,
coniugis et sparsos fraterna caede Penatis,
家神之所因兄弟的杀戮而染满鲜血以来,
solus hic inflexit sensus, animumque labantem
唯有此人动摇我的情感,并推动了我那动摇的
impulit: adgnosco veteris vestigia flammae.
心灵:我认出了昔日火焰的痕迹。
Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat,4
但我宁愿深渊的大地先为我裂开,
vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras,
或者全能的父亲用雷电将我打入阴间,
pallentis umbras Erebi noctemque profundam,
入那埃瑞玻斯苍白的幽影和深沉的黑夜之中,
ante, Pudor, quam te violo, aut tua iura resolvo.
贞洁神啊,在我不顾你、违背你的戒律之前。
Ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores
那最初将我与他结合在一起的人,已经夺去了
abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro.
我的爱;让他自己保留着它,并在坟墓中守护它吧。”
Sic effata sinum lacrimis implevit obortis.
她如此说完,涌出的泪水浸湿了她的衣襟。
Anna refert: O luce magis dilecta sorori,
安娜回答道: “噢,比生命之光更得妹妹疼爱的姐姐啊,
solane perpetua maerens carpere iuventa,
难道你要在长久的青春中独自哀伤度日,
nec dulcis natos, Veneris nec praemia noris?
既不晓得可爱的子嗣,也不懂得维纳斯的恩赐吗?
Id cinerem aut Manis credis curare sepultos?5
你以为骨灰或入土的亡魂会关心这些吗?
Esto: aegram nulli quondam flexere mariti,
诚然:昔日当你哀痛之时,没有任何求婚者能动摇你,
non Libyae, non ante Tyro; despectus Iarbas
无论是在利比亚,还是此前在推罗;伊阿尔巴斯被拒绝,
ductoresque alii, quos Africa terra triumphis
以及其他那些由凯旋繁盛的非洲大地
dives alit: placitone etiam pugnabis amori?
所孕育的领袖们;难道对于这合意的爱情,你也要抗拒吗?
Nec venit in mentem, quorum consederis arvis?
难道你忘了,你是在谁的土地上定居下来的吗?
Hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello,
这一边是盖图利人的城镇——他们在战争中是不可战胜的种族,
et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis;
还有不羁的努米底亚人将我们包围,以及险恶的苏尔特浅滩;
hinc deserta siti regio, lateque furentes
那一边则是因干渴而荒废的荒漠,以及四处肆虐的
Barcaei. Quid bella Tyro surgentia dicam,
巴尔卡人。我又何必提及推罗正在兴起的战争,
germanique minas?
以及你兄弟的威胁?
Dis equidem auspicibus reor et Iunone secunda
我确信,正是在神明的指引和朱诺的庇护下,
hunc cursum Iliacas vento tenuisse carinas.
特洛伊的船只才得以顺风驶来此地。
Quam tu urbem, soror, hanc cernes, quae surgere regna
姐姐啊,若结下这样的姻缘,你将看到怎样的一座城市,看到怎样的王国
coniugio tali! Teucrum comitantibus armis
由此兴起!在特洛伊人武力的协同下,
Punica se quantis attollet gloria rebus!
迦太基的荣耀将随同何等伟大的功业一同飞跃!
Tu modo posce deos veniam, sacrisque litatis
你只需向神明祈求宽恕,在献祭致意之后,
indulge hospitio, causasque innecte morandi,
尽情款待客人,并编造一些留客的借口,
dum pelago desaevit hiemps et aquosus Orion,
趁着海上冬日未尽、多雨的猎户座正肆虐,
quassataeque rates, dum non tractabile caelum.
船只受损,而天候依然恶劣之时。”
His dictis incensum animum inflammavit amore,
这些话让迪多本已炽热的心更加燃起爱火,
spemque dedit dubiae menti, solvitque pudorem.
并给她动摇的心灵带来了希望,消除了她的羞耻。
Principio delubra adeunt, pacemque per aras
首先,她们走向神殿,在祭坛前祈求
exquirunt; mactant lectas de more bidentis
神明的宽恕;她们依循惯例,将挑选出来的两岁绵羊
legiferae Cereri Phoeboque patrique Lyaeo,
献祭给制定法律的刻瑞斯、斐勃斯以及父神利埃乌斯,
Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae.
尤其是献给主管婚姻纽带的朱诺。
Ipsa, tenens dextra pateram, pulcherrima Dido
最美丽的迪多亲自用右手执着奠酒杯,
candentis vaccae media inter cornua fundit,
倾注在洁白牝牛的两角之间,
aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras,
或者在神像面前,在肥沃的祭坛旁踱步,
instauratque diem donis, pecudumque reclusis
并用祭礼使每一天焕然一新,她专注地凝视着剖开的
pectoribus inhians spirantia consulit exta.
牲畜胸膛,探寻那仍在呼吸的内脏以求神意。
Heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem,
哀哉,先知们无知的心灵!誓愿与神殿
quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas
对一个陷于疯狂的人有何助益?其间,温柔的火焰正吞噬着骨髓,
interea, et tacitum vivit sub pectore volnus.
而那沉默的伤口在她的胸口下跳动。
Uritur infelix Dido, totaque vagatur
不幸的迪多备受煎熬,在整座城里
urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta,
疯狂地游荡,正像一只被射中箭的雌鹿,
quam procul incautam nemora inter Cresia fixit
在克里特岛的森林中,一个牧人手持武器在远处将毫无防备的它
pastor agens telis, liquitque volatile ferrum
射中,并将那飞行的铁镞留在了它的体内,
nescius; illa fuga silvas saltusque peragrat
自己却毫不知情;雌鹿在逃跑中穿过迪克特的
Dictaeos; haeret lateri letalis arundo.
森林与原野;致命的箭杆依然紧紧插在它的肋旁。
Nunc media Aenean secum per moenia ducit,
现在,她带着埃涅阿斯在城墙中穿行,
Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam;
向他展示西顿的财富以及建好的城市;
incipit effari, mediaque in voce resistit;
她欲言止,话语说到一半便停顿了下来;
nunc eadem labente die convivia quaerit,
现在,随着暮色降临,她又要求举行同样的宴会,
Iliacosque iterum demens audire labores
并近乎疯狂地再次请求倾听特洛伊的苦难,
exposcit, pendetque iterum narrantis ab ore.
并再度专注地凝视着叙述者的双唇。
Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim
随后,当众人散去,而暗淡的月光又轮流地
- 4.2caeco... igni
可以解释为“无形的/隐秘的火”或“盲目的火(盲目的激情)”。本译文考虑到迪多在心中隐藏激情的处境,将其理解为他人看不见、深藏于内心的“隐秘的火”。
- 4.11quem sese ore ferens
quem 为关系代词,在此起感叹作用。sese ferens(字面意为“展现自身”)与夺格 ore(容貌、神态)连用,表示“他的容貌展现得何等高贵”。
- 4.19potui
该句是一个虚拟条件句(条件从句中使用了虚拟式未完成过去时 sederet 和过去完成时 fuisset),但主句却使用了直陈式完成时 potui。在拉丁语中,表示能力或义务的动词(如 possum)在虚拟条件句的主句中经常使用直陈式过去时或完成时,以更生动地表达原本可能发生的行为。
- 4.24optem prius ima dehiscat
optem 是表示温和愿望或潜在可能的现在时虚拟式(第一人称单数),意为“我宁愿”。其后直接引导不带连词 ut 的从属虚拟式 dehiscat 和 adigat(第25行)。
- 4.34Id cinerem aut Manis credis curare sepultos
这是隶属于 credis 的“宾格加不定式”结构。其中 cinerem aut Manis... sepultos 作不定式的逻辑主语,而代词 id(指代生者的贞洁与顾虑)则是不定式 curare 的直接宾语。
