- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.551-4.627
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
狄多哀叹自己的命运,后悔违背了对西凯乌斯的誓言。与此同时,埃涅阿斯在梦中得到墨丘利的警告,立即下令启航。看到船队离去,狄多大发雷霆并降下诅咒,预言未来的复仇者以及迦太基与罗马之间的永久敌对。
degere,1 more ferae, tales nec tangere curas!
度过一生,如同野兽一般,而不去碰触这般的忧虑!
Non servata fides cineri promissa Sychaeo!
对西凯乌斯的骨灰所许下的忠实誓言没有被遵守!
Tantos illa suo rumpebat pectore questus.
她从胸中迸发出如此巨大的哀叹。
Aeneas celsa in puppi, iam certus eundi,
埃涅阿斯在高高的船尾上,已下定决心离去,
carpebat somnos, rebus iam rite paratis.
正安然入睡,此时一切已按仪式准备就绪。
Huic se forma dei voltu redeuntis eodem
梦中,那位神明以同样的容貌再次返回,
obtulit in somnis, rursusque ita visa monere est—
呈现在他的面前,且似乎再次这样警告他――
omnia2 Mercurio similis, vocemque coloremque
无论声音、肤色,还是金黄的头发,
et crinis flavos et membra decora iuventa:
以及因青春而健美的四肢,都全然与墨丘利无异:
Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos,
“女神之子啊,在这般险境下你竟还能安睡,
nec, quae te circum stent deinde pericula, cernis,
难道你看不见随后将环绕你的危险吗,
demens, nec Zephyros audis spirare secundos?
狂妄之人,难道你听不见和煦的西风正在吹拂?
Illa dolos dirumque nefas in pectore versat,
她心中正盘算着阴谋与可怕的罪恶,
certa mori, varioque irarum fluctuat aestu.
决意赴死,且在动荡不安的愤怒波涛中动摇。
Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas?
趁现在还能仓促离去,你难道不赶紧从这里逃走吗?
Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis
很快你就会看到海面上战船攒动,狂暴的
conlucere faces, iam fervere litora flammis,
火把熊熊燃烧,海岸因烈火而沸腾,
si te his attigerit terris Aurora morantem.
如果黎明发现你还在这些土地上逗留。
Heia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper
喂,动身吧,斩断拖延。女人总是
femina. Sic fatus, nocti se immiscuit atrae.
反复无常的。” 说完这话,他便消失在漆黑的夜色中。
Tum vero Aeneas, subitis exterritus umbris,
此时,埃涅阿斯被这突如其来的幻影惊吓,
corripit e somno corpus, sociosque fatigat:
从睡梦中猛然跃起,催促着伙伴们:
Praecipites vigilate, viri, et considite transtris;
“快醒醒,弟兄们,坐上桨座;
solvite vela citi. Deus aethere missus ab alto
赶快扬帆。看啊,从高天降下的神明
festinare fugam tortosque incidere funes
再次敦促我们加快逃亡,
ecce iterum stimulat. Sequimur te, sancte deorum,
斩断系留的绳索。我们追随你,神圣的神明,
quisquis es, imperioque iterum paremus ovantes.
无论你是谁,我们再次欣然服从你的旨意。
Adsis o placidusque iuves, et sidera caelo
愿你临在,温和地给予相助,并在天空中
dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem
赐予我们吉星。”他说道,并从鞘中拔出
fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro.
闪电般的宝剑,挥舞利刃斩断了缆绳。
Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque;
同样的狂热顿时攫住了所有人,他们争先恐后,奔走忙碌;
litora deseruere; latet sub classibus aequor;
他们离开了海岸;海面隐没在船队之下;
adnixi torquent spumas et caerula verrunt.
他们奋力激起浪花,扫过蔚蓝的海面。
Et iam prima novo spargebat lumine terras
此时,欧若拉已离开提托诺斯的藏红花色床榻,
Tithoni croceum linquens Aurora cubile.
将崭新的光芒撒向大地。
Regina e speculis ut primum albescere lucem
女王在瞭望台上,一看见晨光开始发白,
vidit, et aequatis classem procedere velis,
看到船队正扯平船帆向前航行,
litoraque et vacuos sensit sine remige portus,
且察觉到海岸和港口已空无一人、没有桨手时,
terque quaterque manu pectus percussa decorum,
她用手接二连三地拍打着自己美丽的胸膛,
flaventesque abscissa3 comas, Pro Iuppiter, ibit
扯下金黄的秀发,喊道:“天哪!朱庇特啊,
hic ait et nostris inluserit advena regnis?
这个外来者就这样走掉,并愚弄了我的王国吗?
Non arma expedient, totaque ex urbe sequentur,
难道人们不准备武器,全城出动去追击,
deripientque rates alii navalibus? Ite,
另一些人不去船坞里把船拉出来吗?去吧,
ferte citi flammas, date vela, impellite remos!—
赶快带上火把,扬起风帆,摇起船桨!――
Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat?
我在说什么?或者我在哪里?什么样的疯狂改变了我的心智?
Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt.
不幸的狄多,现在你那些不虔敬的行为让你痛苦了吗?
Tum decuit, cum sceptra dabas.—En dextra fidesque,
当初你向他交出王权时,就该如此。――看啊,这就是那高尚的誓言和诚信,
quem secum patrios aiunt portare Penates,
那个据传随身携带祖先神彭纳特斯的人,
quem subiisse umeris confectum aetate parentem!
那个据传用双肩背负着年迈父亲的人!
Non potui abreptum divellere corpus, et undis
难道我不能将他夺过来撕碎,并撒在
spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro
波涛之中吗?难道我不能用刀剑杀死他的同伴,甚至阿斯卡尼乌斯本人,
Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?—
并在他父亲的餐桌上,作为盛宴供其享用吗?――
Verum anceps pugnae fuerat4 fortuna:—fuisset.
但战斗的胜负本是难料的:――纵然如此又何妨。
Quem metui moritura? Faces in castra tulissem,
临死前的我还会怕谁?我本该将火把掷向他的营地,
implessemque foros flammis, natumque patremque
用烈火填满船舱,将儿子、父亲
cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem.
连同整个族群一起消灭,最后我自己也投身火海。
Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras,
太阳啊,你用光芒照亮大地上的一切生灵,
tuque harum interpres curarum et conscia Iuno,
还有你,朱诺,这些忧患的调停者与见证人,
nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes,
以及在夜间十字路口,被全城哀嚎呼唤的赫卡忒,
et Dirae ultrices, et di morientis Elissae,
还有复仇的女神们,以及濒死之埃莉萨的神灵啊,
accipite haec, meritumque malis advertite numen,
听取这些话,将应得的惩罚转向那些恶人,
et nostras audite preces. Si tangere portus
并垂听我的祈祷。如果那个邪恶的首领
infandum caput ac terris adnare necesse est,
必须抵达港口、漂流到陆地上,
et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret:
且朱庇特的命运如此要求,这一宿命无法改变:
at bello audacis populi vexatus et armis,
那么,愿他遭受强悍民族的战争与武器蹂躏,
finibus extorris, complexu avulsus Iuli,
被驱逐出境外,被迫与伊乌卢斯的怀抱分离,
auxilium imploret, videatque indigna suorum
让他乞求援助,并眼睁睁看着亲人无端地
funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae
丧生;并且,当他屈服于不平等条约的约束时,
tradiderit, regno aut optata luce fruatur,
愿他既不能享受王位,也无法享用渴望的阳光,
sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena.
而是早早夭折,暴尸于荒沙之中。
Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo.
我以此祈求,伴着热血吐出这最后的心声。
Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum
此后,你们这群推罗人啊,用仇恨去纠缠他的子嗣
exercete odiis, cinerique haec mittite nostro
与未来的所有世代,将这作为供物献给我的骨灰。
munera. Nullus amor populis, nec foedera sunto.
两国人民之间不可有爱,也不得立约。
Exoriare5 aliquis nostris ex ossibus ultor,
愿我的遗骨中诞生出一位复仇者,
qui face Dardanios ferroque sequare colonos,
他将用火把与利刃追杀达耳达诺斯的移民,
nunc, olim, quocumque dabunt se tempore vires.
在如今、在往后,在力量被赋予的任何时代。”
- 4.551degere
作“感叹不定式”(infinitivus exclamativus)使用,省略了主格性质的对格代词(此处为第一人称的 me),表达对无法实现的愿望或过去状态的强烈叹息与悔恨(“要是能……该多好!”)。
- 4.558omnia
关系对格(又称“希腊式对格”),修饰形容词 similis,表示“在所有方面(与墨丘利相似)”。
- 4.590abscissa
分词 abscissa 在此处具有希腊语中动态(直接自反)的意味,直接带对格宾语 comas(“为自己扯下头发”);亦可解释为被动分词伴随表示身体部位的关系对格(“在头发方面被扯下”)。
- 4.603fuerat
fuerat 是直陈式愈过去时,在此处用于表达与过去事实相反的虚拟语气(“战斗的胜负本有可能是难料的”)。而紧接着的 fuisset 是虚拟式愈过去时,表示让步(“纵然当时如此也无妨”)。
- 4.625Exoriare
动词 Exoriare 是第二人称单数虚拟式现在时(词尾 -ris 变为 -re,此处用于表示对未来的祝愿或命令),但其主语却是第三人称单数不定代词 aliquis(“某个人”)。这种人称上的不一致创造了一种强烈的呼告(apostrophe)效果,直接对那未知的未来复仇者进行呼唤。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
