← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§4.551-4.627

埃涅阿斯启航与狄多的诅咒

狄多哀叹自己的命运,后悔违背了对西凯乌斯的誓言。与此同时,埃涅阿斯在梦中得到墨丘利的警告,立即下令启航。看到船队离去,狄多大发雷霆并降下诅咒,预言未来的复仇者以及迦太基与罗马之间的永久敌对。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
551

​degere,1 more ferae, tales nec tangere curas!

度过一生,如同野兽一般,而不去碰触这般的忧虑!

​Non servata fides cineri promissa Sychaeo!

对西凯乌斯的骨灰所许下的忠实誓言没有被遵守!

​Tantos illa suo rumpebat pectore questus.

她从胸中迸发出如此巨大的哀叹。

​Aeneas celsa in puppi, iam certus eundi,

埃涅阿斯在高高的船尾上,已下定决心离去,

555

​carpebat somnos, rebus iam rite paratis.

正安然入睡,此时一切已按仪式准备就绪。

​Huic se forma dei voltu redeuntis eodem

梦中,那位神明以同样的容貌再次返回,

​obtulit in somnis, rursusque ita visa monere est—

呈现在他的面前,且似乎再次这样警告他――

​omnia2 Mercurio similis, vocemque coloremque

无论声音、肤色,还是金黄的头发,

​et crinis flavos et membra decora iuventa:

以及因青春而健美的四肢,都全然与墨丘利无异:

560

​Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos,

“女神之子啊,在这般险境下你竟还能安睡,

​nec, quae te circum stent deinde pericula, cernis,

难道你看不见随后将环绕你的危险吗,

​demens, nec Zephyros audis spirare secundos?

狂妄之人,难道你听不见和煦的西风正在吹拂?

​Illa dolos dirumque nefas in pectore versat,

她心中正盘算着阴谋与可怕的罪恶,

​certa mori, varioque irarum fluctuat aestu.

决意赴死,且在动荡不安的愤怒波涛中动摇。

565

​Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas?

趁现在还能仓促离去,你难道不赶紧从这里逃走吗?

​Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis

很快你就会看到海面上战船攒动,狂暴的

​conlucere faces, iam fervere litora flammis,

火把熊熊燃烧,海岸因烈火而沸腾,

​si te his attigerit terris Aurora morantem.

如果黎明发现你还在这些土地上逗留。

​Heia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper

喂,动身吧,斩断拖延。女人总是

570

​femina. Sic fatus, nocti se immiscuit atrae.

反复无常的。” 说完这话,他便消失在漆黑的夜色中。

​Tum vero Aeneas, subitis exterritus umbris,

此时,埃涅阿斯被这突如其来的幻影惊吓,

​corripit e somno corpus, sociosque fatigat:

从睡梦中猛然跃起,催促着伙伴们:

​Praecipites vigilate, viri, et considite transtris;

“快醒醒,弟兄们,坐上桨座;

​solvite vela citi. Deus aethere missus ab alto

赶快扬帆。看啊,从高天降下的神明

575

​festinare fugam tortosque incidere funes

再次敦促我们加快逃亡,

​ecce iterum stimulat. Sequimur te, sancte deorum,

斩断系留的绳索。我们追随你,神圣的神明,

​quisquis es, imperioque iterum paremus ovantes.

无论你是谁,我们再次欣然服从你的旨意。

​Adsis o placidusque iuves, et sidera caelo

愿你临在,温和地给予相助,并在天空中

​dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem

赐予我们吉星。”他说道,并从鞘中拔出

580

​fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro.

闪电般的宝剑,挥舞利刃斩断了缆绳。

​Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque;

同样的狂热顿时攫住了所有人,他们争先恐后,奔走忙碌;

​litora deseruere; latet sub classibus aequor;

他们离开了海岸;海面隐没在船队之下;

​adnixi torquent spumas et caerula verrunt.

他们奋力激起浪花,扫过蔚蓝的海面。

​Et iam prima novo spargebat lumine terras

此时,欧若拉已离开提托诺斯的藏红花色床榻,

585

​Tithoni croceum linquens Aurora cubile.

将崭新的光芒撒向大地。

​Regina e speculis ut primum albescere lucem

女王在瞭望台上,一看见晨光开始发白,

​vidit, et aequatis classem procedere velis,

看到船队正扯平船帆向前航行,

​litoraque et vacuos sensit sine remige portus,

且察觉到海岸和港口已空无一人、没有桨手时,

​terque quaterque manu pectus percussa decorum,

她用手接二连三地拍打着自己美丽的胸膛,

590

​flaventesque abscissa3 comas, Pro Iuppiter, ibit

扯下金黄的秀发,喊道:“天哪!朱庇特啊,

​hic ait et nostris inluserit advena regnis?

这个外来者就这样走掉,并愚弄了我的王国吗?

​Non arma expedient, totaque ex urbe sequentur,

难道人们不准备武器,全城出动去追击,

​deripientque rates alii navalibus? Ite,

另一些人不去船坞里把船拉出来吗?去吧,

​ferte citi flammas, date vela, impellite remos!—

赶快带上火把,扬起风帆,摇起船桨!――

595

​Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat?

我在说什么?或者我在哪里?什么样的疯狂改变了我的心智?

​Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt.

不幸的狄多,现在你那些不虔敬的行为让你痛苦了吗?

​Tum decuit, cum sceptra dabas.—En dextra fidesque,

当初你向他交出王权时,就该如此。――看啊,这就是那高尚的誓言和诚信,

​quem secum patrios aiunt portare Penates,

那个据传随身携带祖先神彭纳特斯的人,

​quem subiisse umeris confectum aetate parentem!

那个据传用双肩背负着年迈父亲的人!

600

​Non potui abreptum divellere corpus, et undis

难道我不能将他夺过来撕碎,并撒在

​spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro

波涛之中吗?难道我不能用刀剑杀死他的同伴,甚至阿斯卡尼乌斯本人,

​Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?—

并在他父亲的餐桌上,作为盛宴供其享用吗?――

​Verum anceps pugnae fuerat4 fortuna:—fuisset.

但战斗的胜负本是难料的:――纵然如此又何妨。

​Quem metui moritura? Faces in castra tulissem,

临死前的我还会怕谁?我本该将火把掷向他的营地,

605

​implessemque foros flammis, natumque patremque

用烈火填满船舱,将儿子、父亲

​cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem.

连同整个族群一起消灭,最后我自己也投身火海。

​Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras,

太阳啊,你用光芒照亮大地上的一切生灵,

​tuque harum interpres curarum et conscia Iuno,

还有你,朱诺,这些忧患的调停者与见证人,

​nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes,

以及在夜间十字路口,被全城哀嚎呼唤的赫卡忒,

610

​et Dirae ultrices, et di morientis Elissae,

还有复仇的女神们,以及濒死之埃莉萨的神灵啊,

​accipite haec, meritumque malis advertite numen,

听取这些话,将应得的惩罚转向那些恶人,

​et nostras audite preces. Si tangere portus

并垂听我的祈祷。如果那个邪恶的首领

​infandum caput ac terris adnare necesse est,

必须抵达港口、漂流到陆地上,

​et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret:

且朱庇特的命运如此要求,这一宿命无法改变:

615

​at bello audacis populi vexatus et armis,

那么,愿他遭受强悍民族的战争与武器蹂躏,

​finibus extorris, complexu avulsus Iuli,

被驱逐出境外,被迫与伊乌卢斯的怀抱分离,

​auxilium imploret, videatque indigna suorum

让他乞求援助,并眼睁睁看着亲人无端地

​funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae

丧生;并且,当他屈服于不平等条约的约束时,

​tradiderit, regno aut optata luce fruatur,

愿他既不能享受王位,也无法享用渴望的阳光,

620

​sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena.

而是早早夭折,暴尸于荒沙之中。

​Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo.

我以此祈求,伴着热血吐出这最后的心声。

​Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum

此后,你们这群推罗人啊,用仇恨去纠缠他的子嗣

​exercete odiis, cinerique haec mittite nostro

与未来的所有世代,将这作为供物献给我的骨灰。

​munera. Nullus amor populis, nec foedera sunto.

两国人民之间不可有爱,也不得立约。

625

​Exoriare5 aliquis nostris ex ossibus ultor,

愿我的遗骨中诞生出一位复仇者,

​qui face Dardanios ferroque sequare colonos,

他将用火把与利刃追杀达耳达诺斯的移民,

​nunc, olim, quocumque dabunt se tempore vires.

在如今、在往后,在力量被赋予的任何时代。”

语法注5 条
  1. 4.551degere

    作“感叹不定式”(infinitivus exclamativus)使用,省略了主格性质的对格代词(此处为第一人称的 me),表达对无法实现的愿望或过去状态的强烈叹息与悔恨(“要是能……该多好!”)。

  2. 4.558omnia

    关系对格(又称“希腊式对格”),修饰形容词 similis,表示“在所有方面(与墨丘利相似)”。

  3. 4.590abscissa

    分词 abscissa 在此处具有希腊语中动态(直接自反)的意味,直接带对格宾语 comas(“为自己扯下头发”);亦可解释为被动分词伴随表示身体部位的关系对格(“在头发方面被扯下”)。

  4. 4.603fuerat

    fuerat 是直陈式愈过去时,在此处用于表达与过去事实相反的虚拟语气(“战斗的胜负本有可能是难料的”)。而紧接着的 fuisset 是虚拟式愈过去时,表示让步(“纵然当时如此也无妨”)。

  5. 4.625Exoriare

    动词 Exoriare 是第二人称单数虚拟式现在时(词尾 -ris 变为 -re,此处用于表示对未来的祝愿或命令),但其主语却是第三人称单数不定代词 aliquis(“某个人”)。这种人称上的不一致创造了一种强烈的呼告(apostrophe)效果,直接对那未知的未来复仇者进行呼唤。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.551-4.627