← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§4.472-4.550

狄多决意赴死与搭建柴堆

狄多因悲痛而决意赴死,以进行魔法祭祀为借口欺骗姐姐安娜筑起柴堆。深夜,万物在宁静中安睡,唯有狄多辗转反侧,在对自身出路的痛苦抉择中,最终将死亡视为唯一的解脱途径。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
472

​armatam facibus matrem et serpentibus atris1

躲避着手持火把和黑蛇的母亲,

​cum fugit, ultricesque sedent in limine Dirae.

且看那复仇的女神们正坐在门槛上。

​Ergo ubi concepit furias evicta dolore

因此,当她被悲痛所征服、心中孕育了狂乱,

475

​decrevitque mori, tempus secum ipsa modumque

并决意赴死时,她便独自在心中筹划着时间和

​exigit, et, maestam dictis adgressa sororem,

方式;她用言语接近她那忧伤的姐姐,

​consilium voltu tegit, ac spem fronte serenat:

用神色掩盖了意图,并在额头上装出希望的晴朗:

​Inveni, germana, viam—gratare sorori—

“姐姐,我找到了方法――祝贺你的妹妹吧――

​quae mihi reddat eum, vel eo me solvat amantem.

这方法要么能把他还给我,要么能让我这深爱他的人获得解脱。

480

​Oceani finem iuxta solemque cadentem

在大洋的尽头,在落日的附近,

​ultimus Aethiopum locus est, ubi maxumus Atlas

是埃塞俄比亚人最遥远的土地,在那里,伟大的阿特拉斯

​axem humero torquet stellis ardentibus aptum:

用肩膀旋转着镶嵌有燃烧星辰的轴心。

​hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos,

在这里,有人向我引荐了一位马塞利亚部族的女祭司,

​Hesperidum templi custos, epulasque draconi

她是赫斯珀里得斯神殿的看守者,曾给

485

​quae dabat, et sacros servabat in arbore ramos,

巨龙喂食,并守护着树上神圣的枝条,

​spargens umida mella soporiferumque papaver.

撒上湿润的蜂蜜和催眠的罂粟。

​Haec se carminibus promittit solvere mentes

她承诺用咒语解脱她所愿意解脱的

​quas velit, ast aliis duras immittere curas,

心灵,却把沉重的忧虑强加给他人;

​sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro;

她能使河水停滞,使星辰逆行;

490

​nocturnosque movet Manis: mugire videbis

还能唤醒夜间的亡灵:你将看到大地

​sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.

在脚下怒吼,山上的梣树从山上走下来。

​Testor, cara, deos et te, germana, tuumque

亲爱的姐姐,我向众神,向你,向你

​dulce caput, magicas invitam accingier2 artes.

可爱的生命起誓,我并非自愿披上这魔法的法术。

​Tu secreta pyram tecto interiore sub auras

你要在宫殿深处的庭院里,在露天之下,秘密地

495

​erige, et arma viri, thalamo quae fixa reliquit

筑起一座柴堆,把那不义之人在寝室里留下的

​impius, exuviasque omnis, lectumque iugalem,

武器,以及他所有的遗物,还有让我毁灭的婚床,

​quo perii, superimponas: abolere nefandi

统统放在上面:消灭那个不义之人的

​cuncta viri monumenta iuvat, monstratque sacerdos.

所有纪念物是一件快事,女祭司也是如此指点的。”

​Haec effata silet; pallor simul occupat ora.

说了这些话后她便沉默了;同时,苍白笼罩了她的脸。

500

​Non tamen Anna novis praetexere funera sacris

然而安娜并不相信姐姐是在用这新的祭祀

​germanam credit,3 nec tantos mente furores

来掩盖她的死亡,她心中也没有料到会有如此巨大的狂乱,

​concipit, aut graviora timet, quam morte Sychaei:

亦不曾害怕会有比西凯乌斯之死更严重的事情:

​ergo iussa parat.

因此她准备了所嘱托的事。

​At regina, pyra penetrali in sede sub auras

但女王在宫殿深处、在露天之下,

505

​erecta ingenti taedis atque ilice secta,

用松木火把和砍伐的橡木架起巨大的柴堆后,

​intenditque locum sertis, et fronde coronat

用花环装点那地方,用丧葬的

​funerea; super exuvias ensemque relictum

树叶加冠;在床榻的遗物和留下的剑之上,

​effigiemque toro locat, haud ignara futuri.

她安放了画像,对未来并非一无所知。

​Stant arae circum, et crines effusa sacerdos

祭坛环绕四周,解开头发的女祭司

510

​ter centum tonat ore deos, Erebumque Chaosque,

用口高声呼唤着三百位神明、埃勒布斯与混沌,

​tergeminamque Hecaten, tria virginis ora Dianae.

以及三重的赫卡忒、贞女狄安娜的三张面孔。

​Sparserat et latices simulatos fontis Averni,

她还洒下了模仿阿维尔努斯之泉的圣水,

​falcibus et messae ad lunam quaeruntur aënis

并且寻找着在月光下用青铜镰刀

​pubentes herbae nigri cum lacte veneni;

割下的、带有黑色毒汁的柔嫩草药;

515

​quaeritur et nascentis equi de fronte revolsus

也在寻找着从刚出生的幼马额头上剥离出来、

​et matri praereptus amor.

并从母马处夺走的“爱之物”。

​Ipsa mola manibusque piis altaria iuxta,

她自己拿着祭祀的麦粉,用纯洁的双手指着祭坛旁,

​unum exuta pedem vinclis, in veste recincta,

一只脚脱去了鞋袜,衣带解开,

​testatur moritura deos et conscia fati

赴死之际,她让神明和洞悉命运的

520

​sidera; tum, si quod non aequo foedere amantes

星辰作证;接着,如果有任何公正且不忘怀的神明

​curae numen habet4 iustumque memorque, precatur.

关怀着那处于不平等盟约中的恋人,她便向其祈祷。

​Nox erat, et placidum carpebant fessa soporem

夜深了,大地上疲惫的身体正享受着

​corpora per terras, silvaeque et saeva quierant

恬静的睡眠,森林与汹涌的大海都已

​aequora: cum medio volvuntur sidera lapsu,

归于平静:此时星辰在轨道的半途旋转,

525

​cum tacet omnis ager, pecudes pictaeque volucres,

此时所有的原野都沉静下来,野兽和色彩斑斓的鸟类,

​quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis

那些占领着广阔清澈湖泊的,以及那些在荆棘丛生的

​rura tenent, somno positae sub nocte silenti

荒野里栖息的,都在寂静的夜色中安然入梦。

​.

​...

​At non infelix animi Phoenissa, nec umquam

但那心灵不幸的腓尼基女人却非如此,她从未

530

​Solvitur in somnos, oculisve aut pectore noctem

溶入睡眠,她的眼睛或胸怀也从未接纳过

​accipit: ingeminant curae, rursusque resurgens

黑夜:忧虑成倍增加,再次抬头的

​saevit amor, magnoque irarum fluctuat aestu.

爱情肆虐,她在愤怒的巨大波涛中动荡不安。

​Sic adeo insistit, secumque ita corde volutat:

她确实就这样坚持着,并在心中这样自言自语:

​En, quid ago? Rursusne procos inrisa priores

“看啊,我该怎么办?难道我要再次去尝试那些曾被我嘲弄的

535

​experiar, Nomadumque petam conubia supplex,

先前的求婚者,并作为恳求者去求得努米底亚人的婚姻吗?

​quos ego sim totiens iam dedignata maritos?

我曾多少次鄙视他们,拒绝让他们做我的丈夫?

​Iliacas igitur classes atque ultima Teucrum

那么,难道我应该追随伊利奥斯的船队,听从特洛伊人

​iussa sequar? Quiane auxilio iuvat ante levatos,

最后的差遣吗?是因为我以前的援助曾让他们得到解脱,

​et bene apud memores veteris stat gratia facti?

且他们那记恩的心中仍对我旧日的恩惠留有感激吗?

540

​Quis me autem, fac velle,5 sinet, ratibusve superbis

然而,假定我愿意,又有谁会允许我,或者在傲慢的船只上

​invisam accipiet? Nescis heu, perdita, necdum

接纳我这个被痛恨的人?唉,迷失的人啊,你难道不知道,

​Laomedonteae sentis periuria gentis?

还感受不到拉奥墨冬种族的背信弃义吗?

​Quid tum, sola fuga nautas comitabor ovantes,

那又怎样?我是独自一人陪伴欢呼的船员们逃亡,

​an Tyriis omnique manu stipata meorum

还是在推罗人和我所有部下的簇拥下

545

​inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli,

随之而去?那些我好不容易才从西顿城拉扯出来的人,

​rursus agam pelago, et ventis dare vela iubebo?

难道我要再次把他们赶入大海,命令他们向风扬帆吗?

​Quin morere, ut merita es, ferroque averte dolorem.

倒不如死吧,这是你应得的,用宝剑来结束你的痛苦。

​Tu lacrimis evicta meis, tu prima furentem

姐姐,你被我的眼泪征服,是你首先在我的狂乱中

​his, germana, malis oneras atque obicis hosti.

用这些灾祸重荷我,并把我推向了敌人。

550

​Non licuit thalami expertem sine crimine vitam

难道就不被允许度过一段与婚床无缘、没有罪愆的生活吗,”

语法注5 条
  1. 4.472armatam facibus matrem et serpentibus atris

    延续自前文“Agamemnonius scaenis agitatus Orestes”(§4.471)的句法结构。“Orestes”为主语,通过分词“agitatus”引导至“cum fugit”(§4.473)时间从句。“armatam”修饰“matrem”。

  2. 4.493accingier

    古体(拟古)被动现在不定式(相当于古典时期的 'accingi')。构成带对格的不定式结构,其逻辑主语为省略的 'me'。

  3. 4.500non tamen Anna novis praetexere funera sacris germanam credit

    'credit' 支配带对格的不定式结构(A.C.I.),其中 'germanam' 是不定式 'praetexere' 的逻辑主语。'funera' 是 'praetexere' 的宾语,而 'novis sacris' 是夺格(表示手段)。

  4. 4.520si quod non aequo foedere amantes curae numen habet

    'curae habet' 的功能类似于带目的与格的表达,意为“把……放在心上,关心”。'amantes' 是 'habet' 的直接宾语,'curae' 是目的与格。'si quod... numen' 构成条件从句(“如果有任何神明……”)。

  5. 4.540fac velle

    祈使句 'fac'(来自 'facere')后接不定式 'velle',用作让步或假设的表达,意为“假设/即便我愿意”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.472-4.550