- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.392-4.471
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
迪多因极度悲伤而倒下,而埃涅阿斯虽内心痛苦,仍继续准备启航。迪多派姐姐安娜去恳求埃涅阿斯推迟行程,但他的决心不可动摇,各种不祥的征兆开始将迪多逼向绝路。
marmoreo referunt thalamo stratisque reponunt.
侍女们将她送回大理石寝室,安置在床榻之上。
At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem
但虔诚的埃涅阿斯,尽管渴望通过安慰来减轻她那痛苦,
solando cupit et dictis avertere curas,
并用言语来排遣她的忧虑,
multa gemens magnoque animum labefactus amore,
但他深沉地叹息着,其心灵被伟大的爱所动摇,
iussa tamen divom exsequitur, classemque revisit.
然而他仍执行了众神的命令,重新回到了船队处。
Tum vero Teucri incumbunt, et litore celsas
这时特洛伊人确实全力以赴,从整个海岸
deducunt toto naves: natat uncta carina;
将高耸的船只拖下水:涂了松脂的龙骨漂浮起来;
frondentisque ferunt remos et robora silvis
出于对逃离的热切,他们从森林中带来了
infabricata, fugae studio.
长满绿叶的桨和未加工的木材。
Migrantis cernas,1 totaque ex urbe ruentis.
你会看到人们在移动,从整个城市中奔跑出来。
Ac velut ingentem formicae farris acervum
正如同蚂蚁在预料到冬天时,掠夺一大堆
cum populant, hiemis memores, tectoque reponunt;
拼写麦,并将它储藏在它们的巢穴中;
it nigrum campis agmen, praedamque per herbas
黑色的队伍在田野中前进,在狭窄的通道上
convectant calle angusto; pars grandia trudunt
穿过草丛运送掠夺物;有的用肩膀费力地
obnixae frumenta umeris; pars agmina cogunt
推着巨大的谷粒;有的整顿队伍,
castigantque moras; opere omnis semita fervet.
并惩戒拖延者;整条小路都因劳作而沸腾。
Quis tibi tum, Dido, cernenti talia sensus?
迪多啊,那时看到这番景象的你,心中是何感受?
quosve dabas gemitus, cum litora fervere late
或者,当你从高耸的城堡上眺望海岸在远处沸腾,
prospiceres arce ex summa, totumque videres
并看到你眼前整片海洋
misceri ante oculos tantis clamoribus aequor?
被如此巨大的喊声所扰乱时,你发出了怎样的叹息?
Improbe Amor, quid non mortalia pectora cogis?
无情的爱啊,你有什么不强迫凡人的心灵去做的呢?
Ire iterum in lacrimas, iterum temptare precando
她被迫再次陷入泪水之中,再次用哀求去尝试,
cogitur, et supplex animos submittere amori,
并作为恳求者将她的傲气屈服于爱,
ne quid inexpertum frustra moritura relinquat.
以免她不作任何尝试就徒然死去。
Anna, vides toto properari litore; circum
“安娜,你看到整片海岸都在忙碌;他们从四面八方
undique convenere; vocat iam carbasus auras,
聚集而来;现在帆布已经在呼唤风,
puppibus et laeti nautae imposuere coronas.
快乐的船员们已经在船尾戴上了花冠。
Hunc ego si potui tantum sperare dolorem,
姐姐,如果我能够预料到这般巨大的痛苦,
et perferre, soror, potero. Miserae hoc tamen unum
我也一定能够承受。然而,安娜,请为可怜的我
exsequere, Anna, mihi. Solam nam perfidus ille
做这唯一的一件事。因为那个不义的人曾经只尊重你,
te colere,2 arcanos etiam tibi credere sensus;
甚至把他的秘密心意托付给你;
sola viri mollis aditus et tempora noras.
只有你了解那个男人的温柔接近以及时机。
I, soror, atque hostem supplex adfare superbum:
去吧,姐姐,作为恳求者去对那傲慢的敌人说话:
non ego cum Danais Troianam exscindere gentem
我并没有和达那奥斯人一起在奥利斯发誓要消灭特洛伊民族,
Aulide iuravi, classemve ad Pergama misi,
也没有派船队前往佩尔加蒙,
nec patris Anchisae cineres Manisve revelli,
更没有掘出他父亲安喀塞斯的骨灰或亡魂,
cur mea dicta neget duras demittere in auris.
为什么他拒绝把我的话放进他那顽固的耳朵里呢?
Quo ruit? Extremum hoc miserae det munus amanti:
他要奔向何方?让他赐予可怜的情人这最后的恩惠吧:
exspectet facilemque fugam ventosque ferentis.
让他等待一次容易的逃亡和顺风。
Non iam coniugium antiquum, quod prodidit, oro,
我已不再乞求他所背叛的先前婚姻,
nec pulchro ut Latio careat regnumque relinquat:
也不乞求他失去美丽的拉提乌姆并放弃王国:
tempus inane peto, requiem spatiumque furori,
我所祈求的只是一段空闲的时间,让狂乱得到休息和余地,
dum mea me victam doceat fortuna dolere.
直到我的命运教会战败的我如何去悲伤。
Extremam hanc oro veniam—miserere sororis—
我祈求这最后的恩典——请怜悯你的妹妹——
quam mihi cum dederit,3 cumulatam morte remittam.
当他把这赐予我时,我将在死时成倍地归还。”
Talibus orabat, talisque miserrima fletus
她用这些话哀求,而极其可怜的姐姐
fertque refertque soror: sed nullis ille movetur
将这样的泪水送去又带回:但是他没有被任何
fletibus, aut voces ullas tractabilis audit;
泪水所打动,也不听取任何温顺的言语;
fata obstant, placidasque viri deus obstruit auris.
命运阻挡着,神明堵住了那男人平静的耳朵。
Ac, velut annoso validam cum robore quercum
正如同当高山上的北风用它们的狂风,一会儿从这边,
Alpini Boreae nunc hinc nunc flatibus illinc
一会儿从那边,互相竞争着要连根拔起
eruere inter se certant; it stridor, et altae
一棵具有古老力量的强壮橡树;发出吱吱的响声,高处的叶子
consternunt terram concusso stipite frondes;
随着树干被震动而铺满地面;
ipsa haeret scopulis, et, quantum vertice ad auras
树木自身紧紧依附在岩石上,它的树冠向着天空的风
aetherias, tantum radice in Tartara tendit:
伸展得有多高,它的根就向着塔耳塔洛斯延伸得有多深:
haud secus adsiduis hinc atque hinc vocibus heros
这位英雄同样被两边不断的言语
tunditur, et magno persentit pectore curas;
所打击,并在他伟大的胸怀深处感受到了忧虑;
mens immota manet; lacrimae volvuntur inanes.4
他的意志依然坚定不移;泪水徒然滚落。
Tum vero infelix fatis exterrita Dido
这时,被她的命运所吓倒的不幸的迪多
mortem orat; taedet caeli convexa tueri.
祈求死亡;她厌恶凝望天穹。
Quo magis inceptum peragat lucemque relinquat,
为了能更好地完成她的企图并离开光明,
vidit, turicremis cum dona imponeret aris,
当她在焚香的祭坛上献上祭品时,她看到了——
horrendum dictu, latices nigrescere sacros,
说起来令人毛骨悚然——圣水变黑,
fusaque in obscenum se vertere vina cruorem.
倾倒出的葡萄酒变成了不祥的鲜血。
Hoc visum nulli, non ipsi effata sorori.
这一景象她没有对任何人说,甚至没有对她自己的姐姐说。
Praeterea fuit in tectis de marmore templum
此外,在宫殿里有一座用大理石建成的
coniugis antiqui, miro quod honore colebat,
先前丈夫的祭殿,她曾以惊人的敬意祭祀它,
velleribus niveis et festa fronde revinctum:
用雪白的羊毛和节日的花环来装饰它:
hinc exaudiri voces et verba vocantis
当黑夜笼罩大地时,从这里似乎听到了
visa viri, nox cum terras obscura teneret;
她丈夫呼唤她的声音和话语;
solaque culminibus ferali carmine bubo
一只孤独的猫头鹰在屋顶上用丧葬的歌声
saepe queri et longas in fletum ducere voces;
经常哀鸣,并将长长的叫声拉长为哭泣;
multaque praeterea vatum praedicta priorum
此外,先前预言家们的许多预言
terribili monitu horrificant. Agit ipse furentem
用可怕的警告恐吓她。在梦中,残忍的埃涅阿斯本人追逐着狂乱的她;
in somnis ferus Aeneas; semperque relinqui
她似乎总是被孤立无援地留下,
sola sibi, semper longam incomitata videtur
总是没有同伴地走在漫长的道路上,
ire viam, et Tyrios deserta quaerere terra.
在荒凉的土地上寻找着推罗人。
Eumenidum veluti demens videt agmina Pentheus,
正如同狂乱的彭透斯看到了复仇女神的队伍,
et solem geminum et duplicis se ostendere Thebas;
看到两个太阳和两个底比斯显现出来;
aut Agamemnonius scaenis agitatus Orestes
或者是阿伽门农之子奥雷斯特斯在舞台上被追逐。
- 4.401cernas
第二人称单数现在时虚拟语气(潜在虚拟语气),用于泛指任何可能的观察者(“你仿佛能看见”或“人们能看见”)。
- 4.422colere
历史不定式(此处 colere 及下文的 credere),其功能相当于直说法的未完成过去时(即 colebat 和 credebat),主语是 perfidus ille(指代埃涅阿斯)。
- 4.436dederit
将来完成时,表示在主句动作(remittam,将来时)之前将会完成的动作,意为“当他把这赐予我之后”。
- 4.449lacrimae volvuntur inanes
关于这些眼泪属于谁(是埃涅阿斯的泪水,还是迪多和安娜的泪水)自古便有争议。但通常理解为埃涅阿斯因内心痛苦而流下的泪水,与他坚定不移的意志(mens immota)形成对比,表示虽然流泪却无济于事。
