← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§4.392-4.471

安娜的恳求与不祥的凶兆

迪多因极度悲伤而倒下,而埃涅阿斯虽内心痛苦,仍继续准备启航。迪多派姐姐安娜去恳求埃涅阿斯推迟行程,但他的决心不可动摇,各种不祥的征兆开始将迪多逼向绝路。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
392

​marmoreo referunt thalamo stratisque reponunt.

侍女们将她送回大理石寝室,安置在床榻之上。

​At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem

但虔诚的埃涅阿斯,尽管渴望通过安慰来减轻她那痛苦,

​solando cupit et dictis avertere curas,

并用言语来排遣她的忧虑,

395

​multa gemens magnoque animum labefactus amore,

但他深沉地叹息着,其心灵被伟大的爱所动摇,

​iussa tamen divom exsequitur, classemque revisit.

然而他仍执行了众神的命令,重新回到了船队处。

​Tum vero Teucri incumbunt, et litore celsas

这时特洛伊人确实全力以赴,从整个海岸

​deducunt toto naves: natat uncta carina;

将高耸的船只拖下水:涂了松脂的龙骨漂浮起来;

​frondentisque ferunt remos et robora silvis

出于对逃离的热切,他们从森林中带来了

400

​infabricata, fugae studio.

长满绿叶的桨和未加工的木材。

​Migrantis cernas,1 totaque ex urbe ruentis.

你会看到人们在移动,从整个城市中奔跑出来。

​Ac velut ingentem formicae farris acervum

正如同蚂蚁在预料到冬天时,掠夺一大堆

​cum populant, hiemis memores, tectoque reponunt;

拼写麦,并将它储藏在它们的巢穴中;

​it nigrum campis agmen, praedamque per herbas

黑色的队伍在田野中前进,在狭窄的通道上

405

​convectant calle angusto; pars grandia trudunt

穿过草丛运送掠夺物;有的用肩膀费力地

​obnixae frumenta umeris; pars agmina cogunt

推着巨大的谷粒;有的整顿队伍,

​castigantque moras; opere omnis semita fervet.

并惩戒拖延者;整条小路都因劳作而沸腾。

​Quis tibi tum, Dido, cernenti talia sensus?

迪多啊,那时看到这番景象的你,心中是何感受?

​quosve dabas gemitus, cum litora fervere late

或者,当你从高耸的城堡上眺望海岸在远处沸腾,

410

​prospiceres arce ex summa, totumque videres

并看到你眼前整片海洋

​misceri ante oculos tantis clamoribus aequor?

被如此巨大的喊声所扰乱时,你发出了怎样的叹息?

​Improbe Amor, quid non mortalia pectora cogis?

无情的爱啊,你有什么不强迫凡人的心灵去做的呢?

​Ire iterum in lacrimas, iterum temptare precando

她被迫再次陷入泪水之中,再次用哀求去尝试,

​cogitur, et supplex animos submittere amori,

并作为恳求者将她的傲气屈服于爱,

415

​ne quid inexpertum frustra moritura relinquat.

以免她不作任何尝试就徒然死去。

​Anna, vides toto properari litore; circum

“安娜,你看到整片海岸都在忙碌;他们从四面八方

​undique convenere; vocat iam carbasus auras,

聚集而来;现在帆布已经在呼唤风,

​puppibus et laeti nautae imposuere coronas.

快乐的船员们已经在船尾戴上了花冠。

​Hunc ego si potui tantum sperare dolorem,

姐姐,如果我能够预料到这般巨大的痛苦,

420

​et perferre, soror, potero. Miserae hoc tamen unum

我也一定能够承受。然而,安娜,请为可怜的我

​exsequere, Anna, mihi. Solam nam perfidus ille

做这唯一的一件事。因为那个不义的人曾经只尊重你,

​te colere,2 arcanos etiam tibi credere sensus;

甚至把他的秘密心意托付给你;

​sola viri mollis aditus et tempora noras.

只有你了解那个男人的温柔接近以及时机。

​I, soror, atque hostem supplex adfare superbum:

去吧,姐姐,作为恳求者去对那傲慢的敌人说话:

425

​non ego cum Danais Troianam exscindere gentem

我并没有和达那奥斯人一起在奥利斯发誓要消灭特洛伊民族,

​Aulide iuravi, classemve ad Pergama misi,

也没有派船队前往佩尔加蒙,

​nec patris Anchisae cineres Manisve revelli,

更没有掘出他父亲安喀塞斯的骨灰或亡魂,

​cur mea dicta neget duras demittere in auris.

为什么他拒绝把我的话放进他那顽固的耳朵里呢?

​Quo ruit? Extremum hoc miserae det munus amanti:

他要奔向何方?让他赐予可怜的情人这最后的恩惠吧:

430

​exspectet facilemque fugam ventosque ferentis.

让他等待一次容易的逃亡和顺风。

​Non iam coniugium antiquum, quod prodidit, oro,

我已不再乞求他所背叛的先前婚姻,

​nec pulchro ut Latio careat regnumque relinquat:

也不乞求他失去美丽的拉提乌姆并放弃王国:

​tempus inane peto, requiem spatiumque furori,

我所祈求的只是一段空闲的时间,让狂乱得到休息和余地,

​dum mea me victam doceat fortuna dolere.

直到我的命运教会战败的我如何去悲伤。

435

​Extremam hanc oro veniam—miserere sororis—

我祈求这最后的恩典——请怜悯你的妹妹——

​quam mihi cum dederit,3 cumulatam morte remittam.

当他把这赐予我时,我将在死时成倍地归还。”

​Talibus orabat, talisque miserrima fletus

她用这些话哀求,而极其可怜的姐姐

​fertque refertque soror: sed nullis ille movetur

将这样的泪水送去又带回:但是他没有被任何

​fletibus, aut voces ullas tractabilis audit;

泪水所打动,也不听取任何温顺的言语;

440

​fata obstant, placidasque viri deus obstruit auris.

命运阻挡着,神明堵住了那男人平静的耳朵。

​Ac, velut annoso validam cum robore quercum

正如同当高山上的北风用它们的狂风,一会儿从这边,

​Alpini Boreae nunc hinc nunc flatibus illinc

一会儿从那边,互相竞争着要连根拔起

​eruere inter se certant; it stridor, et altae

一棵具有古老力量的强壮橡树;发出吱吱的响声,高处的叶子

​consternunt terram concusso stipite frondes;

随着树干被震动而铺满地面;

445

​ipsa haeret scopulis, et, quantum vertice ad auras

树木自身紧紧依附在岩石上,它的树冠向着天空的风

​aetherias, tantum radice in Tartara tendit:

伸展得有多高,它的根就向着塔耳塔洛斯延伸得有多深:

​haud secus adsiduis hinc atque hinc vocibus heros

这位英雄同样被两边不断的言语

​tunditur, et magno persentit pectore curas;

所打击,并在他伟大的胸怀深处感受到了忧虑;

​mens immota manet; lacrimae volvuntur inanes.4

他的意志依然坚定不移;泪水徒然滚落。

450

​Tum vero infelix fatis exterrita Dido

这时,被她的命运所吓倒的不幸的迪多

​mortem orat; taedet caeli convexa tueri.

祈求死亡;她厌恶凝望天穹。

​Quo magis inceptum peragat lucemque relinquat,

为了能更好地完成她的企图并离开光明,

​vidit, turicremis cum dona imponeret aris,

当她在焚香的祭坛上献上祭品时,她看到了——

​horrendum dictu, latices nigrescere sacros,

说起来令人毛骨悚然——圣水变黑,

455

​fusaque in obscenum se vertere vina cruorem.

倾倒出的葡萄酒变成了不祥的鲜血。

​Hoc visum nulli, non ipsi effata sorori.

这一景象她没有对任何人说,甚至没有对她自己的姐姐说。

​Praeterea fuit in tectis de marmore templum

此外,在宫殿里有一座用大理石建成的

​coniugis antiqui, miro quod honore colebat,

先前丈夫的祭殿,她曾以惊人的敬意祭祀它,

​velleribus niveis et festa fronde revinctum:

用雪白的羊毛和节日的花环来装饰它:

460

​hinc exaudiri voces et verba vocantis

当黑夜笼罩大地时,从这里似乎听到了

​visa viri, nox cum terras obscura teneret;

她丈夫呼唤她的声音和话语;

​solaque culminibus ferali carmine bubo

一只孤独的猫头鹰在屋顶上用丧葬的歌声

​saepe queri et longas in fletum ducere voces;

经常哀鸣,并将长长的叫声拉长为哭泣;

​multaque praeterea vatum praedicta priorum

此外,先前预言家们的许多预言

465

​terribili monitu horrificant. Agit ipse furentem

用可怕的警告恐吓她。在梦中,残忍的埃涅阿斯本人追逐着狂乱的她;

​in somnis ferus Aeneas; semperque relinqui

她似乎总是被孤立无援地留下,

​sola sibi, semper longam incomitata videtur

总是没有同伴地走在漫长的道路上,

​ire viam, et Tyrios deserta quaerere terra.

在荒凉的土地上寻找着推罗人。

​Eumenidum veluti demens videt agmina Pentheus,

正如同狂乱的彭透斯看到了复仇女神的队伍,

470

​et solem geminum et duplicis se ostendere Thebas;

看到两个太阳和两个底比斯显现出来;

​aut Agamemnonius scaenis agitatus Orestes

或者是阿伽门农之子奥雷斯特斯在舞台上被追逐。

语法注4 条
  1. 4.401cernas

    第二人称单数现在时虚拟语气(潜在虚拟语气),用于泛指任何可能的观察者(“你仿佛能看见”或“人们能看见”)。

  2. 4.422colere

    历史不定式(此处 colere 及下文的 credere),其功能相当于直说法的未完成过去时(即 colebat 和 credebat),主语是 perfidus ille(指代埃涅阿斯)。

  3. 4.436dederit

    将来完成时,表示在主句动作(remittam,将来时)之前将会完成的动作,意为“当他把这赐予我之后”。

  4. 4.449lacrimae volvuntur inanes

    关于这些眼泪属于谁(是埃涅阿斯的泪水,还是迪多和安娜的泪水)自古便有争议。但通常理解为埃涅阿斯因内心痛苦而流下的泪水,与他坚定不移的意志(mens immota)形成对比,表示虽然流泪却无济于事。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.392-4.471