- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:4.318-4.391
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
迪多泪流满面地哀求埃涅阿斯回心转意,但埃涅阿斯坚决拒绝,声称自己必须服从天意去寻找意大利;迪多因他冷酷的回答而狂怒,在对他发出痛苦的诅咒后愤然离去并昏厥。
dulce meum,1 miserere domus labentis, et istam—
对你而言是温存的,那么请怜悯我这摇摇欲坠的家园,并且将那——
oro, si quis adhuc precibus locus—exue mentem.
求求你,如果对恳求而言还有任何余地的话——请抛弃那一念头。
Te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni
因为你,利比亚的各部族和游牧民的统治者们
odere, infensi Tyrii; te propter eundem2
憎恨我,推罗人也与我为敌;同样因为你,
exstinctus pudor, et, qua sola sidera adibam,
贞操已丧失,而那曾经是我唯一的,借以走向星空的
fama prior. Cui me moribundam deseris, hospes?
先前名誉也毁了。你把我这垂死之人丢给谁呢,异乡的客人?
Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat.
因为在丈夫的称呼之外,如今只剩下这一个名字。
Quid moror? An mea Pygmalion dum moenia frater
我还在等待什么?难道要等我的兄弟皮格马里翁将我的城墙
destruat,3 aut captam ducat Gaetulus Iarbas?
摧毁,或者是盖图利亚的雅尔巴斯将我俘虏带走吗?
Saltem si qua mihi de te suscepta fuisset
至少,如果我在你逃离之前,能从你那里
ante fugam suboles,4 si quis mihi parvulus aula
怀上个子嗣,如果能有一个小小的
luderet Aeneas, qui te tamen ore referret,
埃涅阿斯在我的宫廷里玩耍,哪怕他只是在面庞上重现你,
non equidem omnino capta ac deserta viderer.
我也绝不会显得完全被欺骗和被遗弃。”
Dixerat. Ille Iovis monitis immota tenebat
她说完。他因朱庇特的警告,双眼保持着
lumina, et obnixus curam sub corde premebat.
一动不动,尽力在心底压制着焦虑。
Tandem pauca refert: Ego te, quae plurima fando
终于,他简短地回答道: “女王啊,我绝不否认
enumerare vales, numquam, regina, negabo
你曾在你可以用言语列举的极多事情上对我施以恩惠;
promeritam; nec me meminisse pigebit Elissae,
我也不会不乐意记住埃莉萨,
dum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus.
只要我还记得自己,只要呼吸还支配着我的这些肢体。
Pro re pauca loquar. Neque ego hanc abscondere furto
对这件事我只说几句。我既不曾希望用诡计隐瞒这次
speravi—ne finge—fugam, nec coniugis umquam
逃亡——请不要这样凭空设想——,也从未
praetendi taedas, aut haec in foedera veni.
举起丈夫的火炬,或者进入这样的盟约之中。
Me si fata meis paterentur ducere vitam5
如果命运允许我按照自己的
auspiciis et sponte mea componere curas,
意愿去度过一生,并按照我自己的意愿去排遣忧虑,
urbem Troianam primum dulcisque meorum
我首先会珍视特洛伊城和我同胞的
reliquias colerem, Priami tecta alta manerent,
甘美遗迹,普里阿摩斯的高耸宫殿也将保留,
et recidiva manu posuissem Pergama victis.
并且我本已用双手为战败者重建复兴的佩尔加蒙。
Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo,
但现在,格里涅乌斯的神阿波罗,
Italiam Lyciae iussere capessere sortes:
以及吕基亚的神谕,命令我去夺取伟大的意大利:
hic amor, haec patria est. Si te Karthaginis arces,
这就是我的爱,这就是我的祖国。如果迦太基的城楼
Phoenissam, Libycaeque aspectus detinet urbis,
和利比亚城市的景象能挽留你这个腓尼基女人,
quae tandem, Ausonia Teucros considere terra,
那么,特洛伊人定居在奥索尼亚的土地上,
invidia est? Et nos fas extera quaerere regna.
究竟为什么会引起嫉妒呢?我们去寻找异国的王国也是合乎天理的。
Me patris Anchisae, quotiens umentibus umbris
每当黑夜用湿润的阴影覆盖大地,
nox operit terras, quotiens astra ignea surgunt,
每当燃烧的星辰升起,我父亲安喀塞斯的
admonet in somnis et turbida terret imago;
混乱面影就会在梦中警告并恐吓我;
me puer Ascanius capitisque iniuria cari,
我的孩子阿斯卡尼乌斯和他那亲爱的头颅所受的伤害也警告我,
quem regno Hesperiae fraudo et fatalibus arvis.
我正在剥夺他赫斯佩里亚的王国和注定的土地。
Nunc etiam interpres divom, Iove missus ab ipso—
甚至现在,众神的使者,由朱庇特本人派遣——
testor utrumque caput—celeris mandata per auras
我以两人的性命起誓——已在迅捷的风中带下了命令;
detulit; ipse deum manifesto in lumine vidi
我亲自在显现的光芒中看到神明进入
intrantem muros, vocemque his auribus hausi.
城墙,并用这些耳朵听到了他的声音。
Desine meque tuis incendere teque querelis:
请停止用你的抱怨来点燃我和你:
Italiam non sponte sequor.
我追寻意大利并非出于我自愿。”
Talia dicentem iamdudum aversa tuetur,
当他这样说时,她早已斜着眼打量他,
huc illuc volvens oculos, totumque pererrat
眼睛转来转去,用沉默的
luminibus tacitis, et sic accensa profatur:
目光扫视他的全身,然后愤然说道:
Nec tibi diva parens, generis nec Dardanus auctor,
“你既没有女神母亲,也不是达尔达诺斯家族的后代,
perfide; sed duris genuit te cautibus horrens
骗子;而是坎坷粗糙的
Caucasus, Hyrcanaeque admorunt ubera tigres.
高加索诞生了你,希尔卡尼亚的母虎给你哺乳。
Nam quid dissimulo, aut quae me ad maiora reservo?
因为我为何要隐瞒,或者我还为更糟糕的事情保留自己什么?
Num fletu ingemuit nostro? Num lumina flexit?
难道他因我的哭泣而叹息了吗?难道他转动了眼睛吗?
Num lacrimas victus dedit, aut miseratus amantem est?
他是在屈服中流下了眼泪,还是怜悯了恋爱中的人?
Quae quibus anteferam? Iam iam nec maxuma Iuno,
我该把什么放在什么前面?现在,最伟大的朱诺
nec Saturnius haec oculis pater aspicit aequis.
和萨图尔努斯之子都不会以公正的眼光看待这一切。
Nusquam tuta fides. Eiectum litore, egentem
没有任何地方有可靠的信义。他被抛弃在岸边,贫困交加,
excepi, et regni demens in parte locavi;
我收留了他,并愚蠢地将他安置在我的部分王国里;
amissam classem, socios a morte reduxi.
我找回了他失去的船队,并把他的同伴们从死亡中带回。
Heu furiis incensa feror! Nunc augur Apollo,
唉,我被复仇女神点燃而迷失了!现在是预言家阿波罗,
nunc Lyciae sortes, nunc et Iove missus ab ipso
现在是吕基亚的神谕,现在甚至是由朱庇特本人派遣的
interpres divom fert horrida iussa per auras.
众神使者在风中带来可怕的命令。
Scilicet is Superis labor est, ea cura quietos
显然这是天神们的辛劳,这样的忧虑在骚扰着
sollicitat. Neque te teneo, neque dicta refello.
他们安宁的生活。我既不挽留你,也不驳斥你的话。
I, sequere Italiam ventis, pete regna per undas.
去吧,乘着风追寻意大利,越过波涛去寻找王国吧。
Spero equidem mediis, si quid pia numina possunt,
但我真切地希望,如果虔诚的神明还有一点力量,
supplicia hausurum scopulis, et nomine Dido
你将在岩石的中心遭受惩罚,并且一遍遍
saepe vocaturum. Sequar atris ignibus absens,
呼唤迪多的名字。即使不在一起,我也将带着黑色的火焰追随你,
et, cum frigida mors anima seduxerit artus,
而当冰冷的死亡将肢体与灵魂分离时,
omnibus umbra locis adero. Dabis, improbe, poenas.
我将以幽灵的姿态出现在所有地方。不义的人啊,你必将受到惩罚。
Audiam et haec Manis veniet mihi fama sub imos.
我将听到这一切,而这名声将传到我最底层的阴间亡魂那里。”
His medium dictis sermonem abrumpit, et auras
她说完这些话便在中间打断了谈话,并
aegra fugit, seque ex oculis avertit et aufert,
痛苦地逃避光芒,从他的视线中转身离去,
linquens multa metu cunctantem et multa parantem
留下因恐惧而迟疑不决,并准备说
dicere. Suscipiunt famulae, conlapsaque membra
许多话的他。女仆们将她接住,把她瘫软的肢体
- 4.318dulce meum
连接前一章第317行的 fuit aut tibi quicquam,构成条件从句的延续:“或者如果我的任何东西对你来说是甜蜜的”。dulce 被用作中性名词,由物主形容词 meum 修饰。
- 4.321te propter eundem
介词 propter(因为)被置于它所支配的宾格代词 te 和 eundem 之间(后置与倒装)。
- 4.325dum ... destruat
连词 dum(直到……为止)伴随现在时虚拟语气 destruat,暗示了预期、期望或忧虑,而非纯粹的时间界限。
- 4.327si qua ... suscepta fuisset ... suboles
使用过去完成时虚拟语气 suscepta fuisset(替代 suscepta esset)的过去虚拟条件从句。主句(结论句)是第330行的 viderer(未完成过去时虚拟语气),表示对现在事实相反的假设。
- 4.340Me si fata meis paterentur ducere vitam
使用未完成过去时虚拟语气 paterentur 的现在虚拟条件从句(“如果命运允许我……”)。随后的结论句 colerem 和 manerent 同样使用未完成过去时虚拟语气。
