← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§3.638-3.718

逃离独眼巨人之地与安喀塞斯之死

在阿凯梅尼德斯的警告之下,特洛伊人迅速逃离独眼巨人的海岸,并在环绕西西里岛南岸航行后,于德雷帕努姆痛失安喀塞斯。至此,埃涅阿斯的漫长叙事画上了句号。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
638

​et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras.

最终,我们欣然为同伴们的亡魂报了仇。

​Sed fugite, O miseri, fugite, atque ab litore funem

但是逃跑吧,可怜的人们,逃跑吧,快把

640

​rumpite.

缆绳从岸上砍断。

​Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro

因为正如波吕斐摩斯在幽深的洞穴中

​lanigeras claudit pecudes atque ubera pressat,

圈入有绒毛的羊群并挤奶那样,

​centum alii curva haec habitant ad litora volgo

还有另外一百个同样可怕的独眼巨人也普遍居住在这弯曲的海岸边,

​infandi Cyclopes, et altis montibus errant.

并在高山中游荡。

645

​Tertia iam lunae se cornua lumine complent,

月亮的第三次双角已经充满光明,

​cum1 vitam in silvis inter deserta ferarum

其间我一直在森林中、在野兽荒凉的巢穴

​lustra domosque traho, vastosque ab rupe Cyclopas

和住所里苟延残喘,并从岩石上眺望巨大的独眼巨人,

​prospicio, sonitumque pedum vocemque tremesco.

为他们的足音和说话声而战栗。

​Victum infelicem, bacas lapidosaque corna,

树枝给予我可怜的食物——浆果和硬如石头的茱萸果,

650

​dant rami et volsis pascunt radicibus herbae.

而草类则用拔出来的根养活我。

​Omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem

当我环顾一切时,我首先看到这支舰队驶向海岸。

​conspexi venientem. Huic me, quaecumque fuisset,

无论这支舰队是什么,

​addixi: satis est gentem effugisse nefandam.

我都将自己托付给它:能逃脱那可怕的种族就足够了。

​Vos animam hanc potius quocumque absumite leto.

你们宁可用任何一种死法来夺去我这个生命吧。

655

​Vix ea fatus erat, summo cum monte videmus

他刚说完这些话,我们就看到在山顶上,

​ipsum inter pecudes vasta se mole moventem

牧人波吕斐摩斯本人正拖着巨大的身躯在羊群中移动,

​pastorem Polyphemum et litora nota petentem,

向着他熟悉的海岸走去。

​monstrum horrendum, informe, ingens, cui lumen ademptum.

那是一个可怕、畸形、巨大的怪物,眼睛已被夺去。

​Trunca manu pinus regit et vestigia firmat;

手中一根砍断的松树干引导着他并稳定他的步伐;

660

​lanigerae comitantur oves—ea sola voluptas

披着绒毛的羊群伴随着他——这是他唯一的快乐

​solamenque mali.

和痛苦中的慰藉。

​Postquam altos tetigit fluctus et ad aequora venit,

当他接触到深水波涛并来到海面时,

​luminis effossi fluidum lavit inde cruorem,

他便在其中清洗那被挖去的眼睛里流出的鲜血,

​dentibus infrendens gemitu, graditurque per aequor

一边呻吟一边咬牙切齿,并且走入海中,

665

​iam medium, necdum fluctus latera ardua tinxit.

此时已到海中央,而波浪尚未打湿他高耸的胁腹。

​Nos procul inde fugam trepidi celerare, recepto

我们在惊恐中从那里急忙向远处逃跑,在收留了

​supplice sic merito, tacitique incidere funem;

那名理应获救的哀求者之后,静悄悄地砍断了缆绳;

​vertimus et proni certantibus aequora remis.

我们俯着身,用竞相划动的桨击打着海面。

​Sensit, et ad sonitum vocis vestigia torsit;

他发觉了,并朝着声音的方向转过脚步;

670

​verum ubi nulla datur dextra adfectare potestas,

然而,当他完全无法用右手抓到我们,

​nec potis Ionios fluctus aequare sequendo,

也无法在追赶中追上伊奥尼亚的海浪时,

​clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes

他发出了巨大的呼喊,大海和所有的

​contremuere undae, penitusque exterrita tellus

波涛都因此颤抖,意大利的土地也深感恐惧,

​Italiae, curvisque immugiit Aetna cavernis.

而埃特纳火山则在其弯曲的洞穴中怒吼。

675

​At genus e silvis Cyclopum et montibus altis

然而,独眼巨人群体从森林和高山中

​excitum ruit ad portus et litora complent.

被唤醒,奔向港口并填满了海岸。

​Cernimus adstantis nequiquam lumine torvo

我们看见埃特纳的兄弟们徒劳地用凶狠的目光注视着,站立在那里,

​Aetnaeos fratres, caelo capita alta ferentis,

将高耸的头颅伸向天空,

​concilium horrendum: quales cum vertice celso

那是可怕的集会:正像在高耸的山巅之上,

680

​aeriae quercus, aut coniferae cyparissi

参天的橡树或结着球果的柏树

​constiterunt, silva alta Iovis, lucusve Dianae.

伫立在一起,那是朱庇特的高大森林,或者是狄安娜的神圣林苑。

​Praecipites metus acer agit quocumque rudentis

强烈的恐惧驱使着我们不顾一切地解开缆绳,

​excutere, et ventis intendere vela secundis.

向顺风展开风帆。

​Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin

另一方面,赫勒诺斯的诫命警告我们不要在斯库拉和卡律布狄斯

685

​inter,2 utramque viam leti discrimine parvo,

之间航行,若不保持好航向,那两条路与死亡都只有一线之隔;

​ni teneant cursus; certum est dare lintea retro.

因此,我们决定向后扬帆。

​Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori

然而瞧,北风从佩洛鲁斯的狭窄处

​missus adest. Vivo praetervehor ostia saxo

被送来,降临了。我驶过了潘塔吉亚天然岩石的河口、

​Pantagiae Megarosque sinus Thapsumque iacentem.

麦加拉的海湾以及低平的塔普苏斯。

690

​Talia monstrabat relegens errata retrorsus

不幸的乌里克斯的同伴阿凯梅尼德斯在向回追寻

​litora3 Achaemenides; comes infelicis Ulixi.

他曾漂泊过的海岸时,向我指点着这些地方。

​Sicanio praetenta sinu iacet insula contra

面对着波涛汹涌的普莱米里乌姆,有一座岛屿横卧在西卡尼亚海湾的前方;

​Plemyrium undosum; nomen dixere priores

古人称之为

​Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem

奥尔蒂吉亚。有传说称,伊利斯的河流阿尔斐乌斯

695

​occultas egisse vias subter mare; qui nunc

在海底开辟了隐秘的道路到达这里;如今它

​ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis.

通过你的泉口,阿雷图萨,与西西里岛的波涛融合在一起。

​Iussi numina magna loci veneramur; et inde

遵照命令,我们敬拜该地伟大的神明;自此

​exsupero praepingue solum stagnantis Helori.

我越过了停滞的赫洛鲁斯极其肥沃的土地。

​Hinc altas cautes proiectaque saxa Pachyni

从这里我们掠过帕希努斯的高耸悬崖和突出岩石,

700

​radimus, et fatis numquam concessa moveri

远远地显露出被命运规定永远不准移动的卡梅里纳,

​adparet Camerina procul campique Geloi,

以及格拉平原,

​immanisque Gela fluvii cognomine dicta.

和因其河流之名而得名的巨大格拉。

​Arduus inde Acragas ostentat maxuma longe

随后,高耸的阿克拉加斯从远处展露出它那极为巨大的

​moenia, magnanimum quondam generator equorum;

城墙,这里曾是繁育高贵骏马的地方;

705

​teque datis linquo ventis, palmosa Selinus,

借助给予的风,我离开了你,棕榈茂密的塞利努斯,

​et vada dura lego saxis Lilybeia caecis.

并掠过因暗礁而艰险的利利拜乌姆浅滩。

​Hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora

自此,德雷帕努姆的港口和那令人不悦的海岸

​accipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actis,

接纳了我。在这里,历经了海上如此多的风暴之后,

​heu genitorem, omnis curae casusque levamen,

哀哉!我失去了父亲安喀塞斯,他曾是我一切忧虑和灾难的慰藉;

710

​amitto Anchisen: hic me, pater optume, fessum

在这里,最优秀的父亲啊,你丢下了疲惫的我,

​deseris, heu, tantis nequiquam erepte4 periclis!

哀哉!徒然从如此巨大的危险中被拯救出来!

​Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret,

预言者赫勒诺斯虽然警告过许多可怕的事情,

​hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno.

却未曾向我预言这等悲哀,可怕的塞莱诺也未曾预言。

​Hic labor extremus, longarum haec meta viarum.

这是最后的苦难,是长途旅程的终点。

715

​Hinc me digressum vestris deus adpulit oris.

从这里出发后,神将我带到了你们的海岸。”

​Sic pater Aeneas intentis omnibus unus

就这样,父亲埃涅阿斯在众人全神贯注倾听时,独自一人

​fata renarrabat divom, cursusque docebat.

述说着天神的命运,并讲解着航行路线。

​Conticuit tandem, factoque hic fine quievit.

他终于沉默了,在此画下句号,安息下来。

语法注4 条
  1. 3.645lunae se cornua lumine complent, cum...

    此处的 cum 用于倒装时间从句(cum inversum)。主句中包含 iam(已经),用于设定时间背景,而 cum 从句则使用直陈式现在时动词(traho、tremesco)来表达主要的、持续发生的行为。

  2. 3.684Scyllam atque Charybdin inter

    介词 inter 放置在它所支配的宾格名词 Scyllam atque Charybdin 之后,展示了介词后置(anastrophe)的现象。此外,条件从句 ni teneant cursus 修饰的是这条航道本身的危险性(即“除非保持航向,否则就是死路一条”),而非直接充当赫勒诺斯警告的内容。

  3. 3.690errata retrorsus litora

    动词 errare(漫游,本为不及物动词)的完成被动分词 errata 在此处作及物动词使用,意为“被漫游过的”或“曾行经的”,直接修饰 litora(海岸)。

  4. 3.711erepte

    这是完成被动分词的呼格形式,与前面的呼格名词 pater 一致。在语法上起到了类似关系从句的作用,修饰父亲(“噢,曾被救出的父亲”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.638-3.718