- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.81-3.158
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
阿埃内阿斯一行抵达德洛斯岛,并获得阿波罗的神谕,命他们寻找祖先之地。安喀塞斯将其误判为克里特岛,众人前往定居却遭遇瘟疫,夜半时分特洛伊的家神向阿埃内阿斯显灵,启示他们真正的目的地是意大利。
vittis et sacra redimitus tempora lauro,1
他的神圣太阳穴上缠着发带和神圣的月桂树叶,
occurrit; veterem Anchisen adgnovit amicum.
前来迎接我们;他认出了他的老朋友安喀塞斯。
Iungimus hospitio dextras, et tecta subimus.
我们以好客之礼执手相握,并步入他的居所。
Templa dei saxo venerabar structa vetusto:
我虔诚地瞻仰着那用古老石块筑成的神之神殿:
Da propriam, Thymbraee, domum; da moenia fessis
“提姆布拉之神啊,求你赐予我们自己的家园;赐予疲惫者城墙,
et genus et mansuram urbem; serva altera Troiae
以及子孙和永久的城市;请保全特洛伊的第二座
Pergama, reliquias Danaum atque immitis Achilli.
佩尔加马,这从达纳奥斯人和无情阿基琉斯手中幸存下来的遗民。
Quem sequimur? Quove ire iubes? Ubi ponere sedes?
我们当追随谁?你又命我们去往何方?我们在何处安家?
Da, pater, augurium, atque animis inlabere nostris.
父亲啊,求你赐予神谕,并降临在我们的心中。”
Vix ea fatus eram: tremere omnia visa repente,
我刚说完这些话:突然间,一切似乎都在颤抖,
liminaque laurusque dei, totusque moveri
神殿的门槛、神之月桂,以及周围的整座
mons circum, et mugire adytis cortina reclusis.2
山峦都在移动,三脚祭坛在敞开的内殿中发出轰鸣。
Submissi petimus terram, et vox fertur ad auris:
我们俯身趴在地上,一个声音传入耳畔:
Dardanidae duri, quae vos a stirpe parentum
“坚韧的达尔达尼亚人啊,那最初从你们祖先的根源
prima tulit tellus, eadem vos ubere laeto
哺育了你们的土地,也将以同样丰饶的乳汁
accipiet reduces. Antiquam exquirite matrem:
迎接你们的归来。去寻找你们古老的母亲吧:
hic domus Aeneae cunctis dominabitur oris,
在这里,阿埃内阿斯的家族将统治所有的海岸,
et nati natorum, et qui nascentur ab illis.
还有他子孙的子孙,以及从他们之后诞生的人。”
Haec Phoebus; mixtoque ingens exorta tumultu
波波斯如此说道;伴随着混杂着喧嚣的巨大
laetitia, et cuncti quae sint ea moenia quaerunt,
喜悦油然而生,众人皆询问那城墙究竟何在,
quo Phoebus vocet errantis iubeatque reverti?
波波斯究竟把迷途者召向何方,又命他们回到哪里?
Tum genitor, veterum volvens monumenta virorum,
这时,父亲思索着古人的历史遗迹,
Audite, O proceres ait et spes discite vestras:
说道:“听着,诸位首领,并知晓你们的希望:
Creta Iovis magni medio iacet insula ponto;
伟大的朱庇特之岛克里特横卧在海中央,
mons Idaeus ubi, et gentis cunabula nostrae.
那里有伊达山,也就是我们部族的摇篮。
Centum urbes habitant magnas, uberrima regna;
他们居住在百座巨大的城市、极其丰饶的王国中,
maximus unde pater, si rite audita recordor,
从这里,我们最古老的祖先,如果我没记错所听闻的,
Teucrus Rhoeteas primum est advectus in oras,
特乌克罗斯最初就是抵达了雷蒂乌姆的海岸,
optavitque locum regno. Nondum Ilium et arces
并为他的王国选择了地方。那时伊利乌姆和佩尔加马的
Pergameae steterant; habitabant vallibus imis.
城堡尚未建立;他们居住在深谷之中。
hinc mater cultrix Cybeli Corybantiaque aera
从这里,居住在库贝勒山的母亲、科律班特斯的青铜器,
Idaeumque nemus; hinc fida silentia sacris,
以及伊达的圣林得以传来;从这里,对秘仪的忠诚缄默得以确立,
et iuncti currum dominae subiere leones.
还有套着轭的狮子走到了女主人的战车之下。
Ergo agite, et, divom ducunt qua iussa, sequamur;
因此,行动起来吧,神明的命令引向何方,我们就追随到何方,
placemus ventos et Gnosia regna petamus.
让我们抚平风浪,前往克诺索斯的王国。
Nec longo distant cursu; modo Iuppiter adsit,
路途并不遥远;只要朱庇特同在,
tertia lux classem Cretaeis sistet in oris.
第三日的曙光就会将船队带到克里特的海岸。”
Sic fatus, meritos aris mactavit honores,
他这样说着,在祭坛上献上了应得的祭礼,
taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo
向涅普图努斯献上一头公牛,向你,美丽的阿波罗,献上一头公牛,
nigram Hiemi pecudem, Zephyris felicibus albam.
向“风暴”献上一只黑色的牲畜,向吉祥的西风献上一只白色的。
Fama volat pulsum regnis cessisse3 paternis
有传言飞传,领袖伊多墨纽斯已被逐出父祖的王国,
Idomenea ducem, desertaque litora Cretae
克里特的海岸已被废弃,房屋没有敌人
hoste vacare domos, sedesque adstare relictas.
而空置着,留下的住所正等待着。
Linquimus Ortygiae portus, pelagoque volamus,
我们离开奥尔提基亚的港口,在海上飞驰,
bacchatamque iugis Naxon viridemque Donysam,
掠过山峦上狂欢着巴克科斯节的纳克索斯和翠绿的多纽萨,
Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor
奥利亚罗斯、雪白的帕罗斯,以及散布在海面上的
Cycladas, et crebris legimus freta consita terris.
基克拉泽斯群岛,我们在布满众多陆地的海峡中穿行。
Nauticus exoritur vario certamine clamor;
水手们的喧嚣在各种竞争中响起,
hortantur socii: Cretam proavosque petamus!
同伴们互相激励:“让我们前往克里特和祖先之地!”
Prosequitur surgens a puppi ventus euntis
从船尾升起的风伴随着前行的我们,
et tandem antiquis Curetum adlabimur oris.
最终我们降临在库勒特斯人古老的海岸。
Ergo avidus muros optatae molior urbis,
因此,我热切地筑起心仪之城的城墙,
Pergameamque voco, et laetam cognomine gentem
称之为佩尔加梅亚,并勉励因这名字而喜悦的人民
hortor amare focos arcemque attollere tectis.
热爱他们的家园,并在房屋上建立起城堡。
Iamque fere sicco subductae litore puppes;
此刻,船只已几乎全部拖上干燥的海岸;
conubiis arvisque novis operata iuventus;
青年们正忙于新的婚事和开垦耕作,
iura domosque dabam: subito cum tabida membris,
我正在颁布法律、分配房屋:突然间,由于天空受到了污染,
corrupto caeli tractu, miserandaque venit
一种令人痛惜的、能使肢体腐烂的瘟疫降临了,
arboribusque satisque lues4 et letifer annus.
它降临在树木和作物上,带来了一个死神荒废的年份。
Linquebant dulcis animas, aut aegra trahebant
人们舍弃了甜美的生命,或者拖着病弱的
corpora; tum sterilis exurere Sirius agros;
身躯;随后,天狼星烤焦了荒芜的田野;
arebant herbae, et victum seges aegra negabat.
草木枯萎,病弱的庄稼拒绝提供粮食。
Rursus ad oraclum Ortygiae Phoebumque remenso
父亲再次勉励我们回到奥尔提基亚的神谕所和阿波罗那里,
hortatur pater ire mari, veniamque precari:
重新跨越海洋,去恳求宽恕:
quam fessis finem rebus ferat; unde laborum
他会为我们疲惫的处境带来什么终结;他命令我们在何处
temptare auxilium iubeat; quo vertere cursus.
寻找苦难的解救;我们的航向该转往何方。
Nox erat, et terris animalia somnus habebat:
那是深夜,睡眠主宰着大地上的生灵:
effigies sacrae divom Phrygiique Penates,
众神的神圣雕像和弗里吉亚的珀纳忒斯守护神,
quos mecum a Troia mediisque ex ignibus urbis
也就是我带着他们从特洛伊以及城市燃着的烈火中
extuleram, visi ante oculos adstare iacentis5
带出来的那些,在我躺下入睡时,
in somnis, multo manifesti lumine, qua se
似乎呈现在我的眼前,在明亮的光线中清晰可见,
plena per insertas fundebat luna fenestras;
那光线是满月透过嵌在墙上的窗子洒进来的;
tum sic adfari et curas his demere dictis:
然后,他们似乎如此开口,并用这些话语消除了我的忧虑:
Quod tibi delato Ortygiam dicturus Apollo est,
“阿波罗在你到达奥尔提基亚时准备对你说的,
hic canit, et tua nos en ultro ad limina mittit.
在这里他就已宣告,看啊,他自愿将我们派到你的门槛前。
Nos te, Dardania incensa, tuaque arma secuti,
在达尔达尼亚被焚烧时,我们追随了你和你的武力,
nos tumidum sub te permensi classibus aequor,
我们随你用船队跨越了汹涌的海洋,
idem venturos tollemus in astra nepotes,
同样是我们,将把你未来的子孙提升到星空,
- 3.81sacra redimitus tempora lauro
过去受动分词 redimitus 带有希腊语式的关系宾格 tempora,在意义上起中动语态作用,意为“将自己神圣的太阳穴缠上”。
- 3.92mugire adytis cortina reclusis
mugire 依附于 visa (sunt)(似乎),与 tremere 和 moveri 并列。其主语为 cortina(三脚祭坛),而 adytis reclusis 是夺格绝对结构,意为“在内殿敞开的情况下”。
- 3.121Fama volat pulsum regnis cessisse
由主句 Fama volat 引导的“宾格加不定式”间接引语。Idomenea 是不定式 cessisse 的主语宾格,接下来的不定式 vacare 和 adstare 同样依赖于 Fama。
- 3.137subito cum tabida membris ... venit ... lues
“逆时相的 cum”(cum inversum)句型。在主句用未完成过去时(dabam)描述持续状态的过程中,用 cum 加上直说法的完成时(venit)来突显突然发生的事件。
- 3.150visi ante oculos adstare iacentis
visi (sunt) 是人称构型,意为“(他们)显现为/似乎”,其后补足不定式 adstare。iacentis 是分词 iacens 的单数属格,修饰文境中省略的 me,意为“在躺卧着的(我的)眼前”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
