← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§3.159-3.237

家神的预言与抵达斯托法德斯群岛

帕那特斯神明命令阿埃内阿斯前往真正的目的地意大利,安喀塞斯在想起卡萨德拉的旧预言后决定离开克里特。他们在航行中遭遇暴风雨漂流,最终抵达哈尔皮伊亚居住的斯托法德斯群岛。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
159

​imperiumque urbi dabimus: tu moenia magnis

我们将把帝国赐予这城市。你当为那些伟大的人准备伟大的

160

​magna para,1 longumque fugae ne linque laborem.

城墙,不要放弃逃亡的长久苦难。

​Mutandae sedes: non haec tibi litora suasit

居所必须改变;德洛斯的阿波罗并未向你推荐这些海岸,

​Delius, aut Cretae iussit considere Apollo.

也未曾命令你在克里特定居。

​Est locus, Hesperiam Grai cognomine dicunt,

有一个地方,希腊人称之为赫斯佩里亚,

​terra antiqua, potens armis atque ubere glaebae;

那是一片古老的土地,武力强盛,且土壤肥沃;

165

​Oenotri coluere viri; nunc fama minores

俄诺特里亚人曾耕耘这里;如今传闻说他们的后代

​Italiam dixisse ducis de nomine gentem:

已根据其领袖的名字将这个国家称为意大利:

​hae nobis propriae sedes; hinc Dardanus ortus,

这是我们专属的居所;达尔达尼亚人源于此,

​Iasiusque pater, genus a quo principe nostrum.

还有父亲伊阿西乌斯,我们的一族最初便是由他而始。

​Surge age, et haec laetus longaevo dicta parenti

起来,行动吧,快去把这些毋庸置疑的话语

170

​haud dubitanda refer: Corythum terrasque requirat

欢喜地转告年迈的父亲:让他寻找科里图斯和奥索尼亚的

​Ausonias; Dictaea negat tibi Iuppiter arva.

土地;朱庇特不准你留在克里特的迪克特原野。”

​Talibus attonitus visis et voce deorum—

我为如此景象和神明之声所震慑——

​nec sopor illud erat, sed coram adgnoscere voltus

那绝非梦境,相反,我似乎能清晰辨认出他们的面容、

​velatasque comas praesentiaque ora videbar;2

缠着发带的头发,以及呈现在面前的脸庞;

175

​tum gelidus toto manabat corpore sudor

那时,冷汗流遍我的全身——

​corripio e stratis corpus, tendoque supinas

我从床铺上跃起,一边呼喊着,一边将双手

​ad caelum cum voce manus, et munera libo

向天高举,并在炉火中奉献

​intemerata focis. Perfecto laetus honore

纯洁无瑕的祭品。礼成之后,我满心欢喜,

​Anchisen facio certum, remque ordine pando.

将此事确切地告知安喀塞斯,并按顺序陈述事情的经过。

180

​Adgnovit prolem ambiguam geminosque parentes,

他认出了双重的血统和两位祖先,

​seque novo veterum deceptum errore locorum.3

并意识到自己因关于古老地方的新错误而被蒙蔽。

​Tum memorat: Nate, Iliacis exercite fatis,

随后他说道: “我的儿子啊,为特洛伊的命运所磨炼的人,

​sola mihi talis casus Cassandra canebat.

唯有卡萨德拉曾向我预言过这样的变故。

​Nunc repeto haec generi portendere debita nostro,

现在我想起,她曾预示这些是注定要给予我们部族的,

185

​et saepe Hesperiam, saepe Itala regna vocare.

她曾多次提起赫斯佩里亚,多次提起意大利的王国。

​Sed quis ad Hesperiae venturos litora Teucros

但有谁会相信特乌克罗斯人将来到赫斯佩里亚的海岸,

​crederet, aut quem tum vates Cassandra moveret?

或者在当时,有谁会被女先知卡萨德拉所动摇呢?

​Cedamus Phoebo, et moniti meliora sequamur.

让我们顺从福玻斯,并遵循指引,追求更好的出路吧。”

​Sic ait, et cuncti dicto paremus ovantes.

他如此说道,我们所有人皆欢呼着顺从他的话语。

190

​Hanc quoque deserimus sedem, paucisque relictis

我们也遗弃了这处居所,留下了少数人,

​vela damus, vastumque cava trabe currimus aequor.

扬帆起航,乘着中空的木船在广阔的海洋上飞驰。

​Postquam altum tenuere rates, nec iam amplius ullae

在船只驶入深海,不再有任何

​adparent terrae, caelum undique et undique pontus,

陆地显现,四面皆是蓝天,四面皆是海洋之时,

​tum mihi caeruleus supra caput adstitit imber,

这时,一团黑沉沉的雨云笼罩在我的头顶,

195

​noctem hiememque ferens, et inhorruit unda tenebris.

带来了黑夜与风暴,波涛在黑暗中变得狂暴。

​Continuo venti volvunt mare, magnaque surgunt

狂风立刻席卷了海面,巨大的

​aequora; dispersi iactamur gurgite vasto;

海浪升腾;我们被驱散开来,在广阔的深渊中颠簸;

​involvere diem nimbi, et nox umida caelum

乌云笼罩了白昼,湿漉漉的黑夜夺走了

​abstulit; ingeminant abruptis nubibus ignes.

天空;闪电从裂开的云层中不断劈下。

200

​Excutimur cursu, et caecis erramus in undis.

我们偏离了航线,在迷茫的波涛中流浪。

​Ipse diem noctemque negat discernere caelo,

帕利努鲁斯自己也说无法在天空中分辨白昼与黑夜,

​nec meminisse viae media Palinurus in unda.

在波涛汹涌之中,也记不得航路。

​Tris adeo incertos caeca caligine soles

就这样,在盲目的黑暗中,我们度过了三个不确定的白昼,

​erramus pelago, totidem sine sidere noctes.

在海上漂泊,也度过了同样多没有星光的夜晚。

205

​Quarto terra die primum se attollere tandem

到了第四天,终于第一次看到陆地徐徐升起,

​visa, aperire procul montis, ac volvere fumum.

远处的山峦渐渐清晰,且有烟雾缭绕。

​Vela cadunt, remis insurgimus; haud mora nautae

船帆落下,我们奋力摇橹;毫不迟疑,水手们

​adnixi torquent spumas et caerula verrunt.

齐心协力激起浪花,划破蓝色的海面。

​Servatum ex undis Strophadum me litora primum

从波涛中获救后,斯托法德斯群岛的海岸首先

210

​accipiunt; Strophades Graio stant nomine dictae,

接纳了我;这些岛屿以希腊语的名字被称为斯托法德斯,

​insulae Ionio in magno, quas dira Celaeno

座落于广阔的爱奥尼亚海中,可怕的塞拉伊诺

​Harpyiaeque colunt aliae, Phineia postquam

和其他哈尔庇伊亚居住于此,自从菲纽斯的

​clausa domus, mensasque metu liquere priores.

门户被封闭,她们因恐惧而离开了先前的食桌。

​Tristius haud illis monstrum, nec saevior ulla

没有比她们更阴森的怪物,也没有任何更凶残的

215

​pestis et ira deum Stygiis sese extulit undis.

瘟疫或神明的愤怒从斯堤克斯的波涛中浮现。

​Virginei volucrum voltus, foedissima ventris

这些飞禽有着少女的面容,极其肮脏的腹部

​proluvies, uncaeque manus, et pallida semper

排泄物,长着钩爪的双爪,以及因饥饿而永远

​ora fame.

苍白的面庞。

​Huc ubi delati portus intravimus, ecce

我们漂泊至此,进入了港口,看啊,

220

​laeta boum passim campis armenta videmus,

我们看见肥美的牛群在原野上四处游荡,

​caprigenumque pecus nullo custode per herbas.

还有山羊群在草地上,无人看管。

​Inruimus ferro, et divos ipsumque vocamus

我们手持武器冲上前去,并呼唤众神和朱庇特本人

​in partem praedamque Iovem; tum litore curvo

来分享猎物;然后我们在弯曲的海岸上

​exstruimusque toros, dapibusque epulamur opimis.

筑起卧榻,享用丰盛的宴席。

225

​At subitae horrifico lapsu de montibus adsunt

但突然间,伴随着可怕的降落,哈尔庇伊亚从山上

​Harpyiae, et magnis quatiunt clangoribus alas,

飞驰而至,并用巨大的喧嚣拍打着翅膀,

​diripiuntque dapes, contactuque omnia foedant

她们抢夺走食物,并用不洁的接触将一切

​immundo; tum vox taetrum dira inter odorem.

玷污;在恶臭的气味中,传来可怕的叫声。

​Rursum in secessu longo sub rupe cavata,

再次,在深邃幽静的岩穴下,

230

​arboribus clausi circum atque horrentibus umbris,

周围被树木和阴森的阴影笼罩着,

​instruimus mensas arisque reponimus ignem:

我们重新布置了食桌,并在祭坛上再次点燃火焰:

​rursum ex diverso caeli caecisque latebris

再次从天空的不同方向和隐秘的藏身处,

​turba sonans praedam pedibus circumvolat uncis,

喧嚣的群怪用她们钩状的利爪围绕着猎物飞舞,

​polluit ore dapes. Sociis tunc, arma capessant,

用嘴玷污了宴席。那时我向同伴们下令,让他们拿起武器,

235

​edico,4 et dira bellum cum gente gerendum.

必须与这可怕的族类进行战斗。

​Haud secus ac iussi faciunt, tectosque per herbam

他们不折不扣地按照命令去做,在草丛中

​disponunt enses et scuta latentia condunt.

暗藏好宝剑,并将盾牌隐秘地掩盖起来。

语法注4 条
  1. 3.159tu moenia magnis / magna para

    magnis 是阳性复数与格的名词性用法,指代前一行的 venturos... nepotes(未来的子孙)。意思是“为伟大的(子孙)准备伟大的城墙”。

  2. 3.173nec sopor illud erat, sed coram adgnoscere voltus / velatasque comas praesentiaque ora videbar;

    videbar(我似乎)在此处使用人称结构,伴随主动不定式 adgnoscere(辨认),而非使用非人称结构 videbatur。字面意思是“我似乎认出了他们的面容”。

  3. 3.181seque novo veterum deceptum errore locorum.

    这是一个依附于 adgnovit 的带对格不定式结构(间接引语)。主语是 se(他自己/安喀塞斯),deceptum [esse] 作不定式。veterum locorum 是修饰 errore 的属格,意为“关于古老地方的新错误”。

  4. 3.234Sociis tunc, arma capessant, / edico

    这是一个依附于 edico 的间接命令句,其中接续词 ut 被省略,直接使用了虚拟式现在时 capessant。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 3 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.159-3.237