- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.1-3.80
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
特洛伊沦陷后,阿埃内阿斯一行遵照神谕寻找新家园并在色雷斯登陆建城。然而,他们在那里目睹了揭示普里阿摩斯之子波吕多罗斯遇害的可怕异象,在为其举行葬礼以安息其灵魂后,他们离开该地前往神圣的德洛斯岛。
Postquam res Asiae Priamique evertere gentem
在天神们决定倾覆亚洲的基业和普里阿摩斯那无辜的
immeritam visum Superis, ceciditque superbum
部族之后,骄傲的伊利乌姆陨落了,
Ilium, et omnis humo fumat Neptunia Troia,
涅普图努斯的特洛伊全境从地面上冒着烟,
diversa exsilia et desertas quaerere terras
我们被神明的启示所驱动,去寻找遥远的流亡之地和荒凉的土地,
auguriis agimur divom, classemque sub ipsa
我们在安坦德罗斯城下
Antandro et Phrygiae molimur montibus Idae,
和弗里吉亚的伊达山麓建造船队,
incerti, quo fata ferant, ubi sistere detur,
全然不知命运会将我们带往何方,又准许我们在何处定居,
contrahimusque viros. Vix prima inceperat aestas,
并召集我们的壮丁。初夏才刚刚开始,
et pater Anchises dare fatis vela iubebat;
父亲安喀塞斯就命令我们向命运扬起风帆;
litora cum patriae lacrimans portusque relinquo
那时,我流着泪告别了祖国的海岸和港口,
et campos, ubi Troia fuit: feror exsul in altum
以及特洛伊曾经存在过的平原:我作为一个流亡者被带往深海,
cum sociis natoque Penatibus et magnis dis.
与我的同伴、儿子、半神以及伟大的众神同行。
Terra procul vastis colitur Mavortia campis,
远处有一片拥有广阔平原的马沃尔斯之土,有人居住,
Thraces arant, acri quondam regnata Lycurgo,
由色雷斯人耕作,昔日曾由暴烈的留库尔戈斯统治,
hospitium antiquum Troiae sociique Penates,
只要命运还在,它就是特洛伊古老的友好之邦,有着同盟的半神。
dum Fortuna fuit. Feror huc, et litore curvo
我被带到这里,并在弯曲的海岸上
moenia prima loco, fatis ingressus iniquis,
筑起第一批城墙,在不吉的命运下着手建设,
Aeneadasque meo nomen de nomine fingo.
并根据我自己的名字,把这里的人民命名为阿埃内阿代。
Sacra Dionaeae matri divisque ferebam
我向我那狄奥涅之女的母亲以及众神奉献祭品,
auspicibus coeptorum operum, superoque nitentem
祈求他们保佑这刚刚开始的工程,并在岸边向天界众神那至高无上、
caelicolum regi mactabam in litore taurum.
金光闪闪的国王宰杀一头健壮的公牛。
Forte fuit iuxta tumulus, quo cornea summo
碰巧旁边有一座小丘,其顶端长着大叶山茱萸的
virgulta et densis hastilibus horrida myrtus.
灌木,以及一株因密布着如枪柄般枝条而显得森然的香桃木。
Accessi, viridemque ab humo convellere silvam
我走上前去,试图从泥土中拔出这绿色的林木,
conatus, ramis tegerem ut frondentibus aras,
以便用茂密的枝叶遮盖祭坛,
horrendum et dictu1 video mirabile monstrum.
却目睹了一个可怕且说起来令人惊异的怪事。
Nam, quae prima solo ruptis radicibus arbos
因为,那第一株被折断根部并从泥土中拔出的树木,
vellitur, huic atro liquuntur sanguine guttae,
其上竟渗出了黑色的血滴,
et terram tabo maculant. Mihi frigidus horror
并用污血染红了地面。一阵冰冷的寒意
membra quatit, gelidusque coit formidine sanguis.
震颤着我的肢体,冰冷的血液因恐惧而凝固。
Rursus et alterius lentum convellere vimen
我又一次着手去拔另一株韧性的枝条,
insequor, et causas penitus temptare latentis:
想要彻底探寻那深藏的原因:
ater et alterius sequitur de cortice sanguis.
而这另一株树的树皮里也同样流出了黑色的血液。
Multa movens animo nymphas venerabar agrestis
我心中思绪万千,向田野的宁芙仙女们
Gradivumque patrem, Geticis qui praesidet arvis,
以及主管格塔伊人原野的格拉狄武斯父亲祈祷,
rite secundarent2 visus omenque levarent.
求他们循礼让这异象化为吉兆,并消除这恶兆。
Tertia sed postquam maiore hastilia nisu
然而,当我用更大的力气去拔第三根
adgredior, genibusque adversae obluctor harenae—
枝条,并用双膝抵住迎面的沙地挣扎时——
eloquar, an sileam?3—gemitus lacrimabilis imo
我是该说出来,还是该保持沉默?——一声令人泪下的呻吟自小丘
auditur tumulo, et vox reddita fertur ad auris:
深处传来,随之而来的声音传到了我的耳畔:
Quid miserum, Aenea, laceras? Iam parce sepulto;
“阿埃内阿斯,你为何要撕裂一个可怜的人?请对已安葬的人手下留情吧;
parce pias scelerare manus. Non me tibi Troia
请不要玷污你那虔诚的双手。特洛伊生下的我
externum tulit, aut cruor hic de stipite manat.
对你并非外人,这血液也并非从干枯的树干中流出。
Heu, fuge crudelis terras, fuge litus avarum:
唉,快逃离这残忍的土地,快逃离这贪婪的海岸!
nam Polydorus ego; hic confixum ferrea texit
因为我就是波吕多罗斯;在这里,铁铸的武器之林
telorum seges et iaculis increvit acutis.
将我刺穿并覆盖,又长成了锋利的投枪。”
Tum vero ancipiti mentem formidine pressus
那时,我确实在重重的恐惧下心生压抑,
obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit.
呆立在那里,毛发直竖,声音卡在喉咙里。
Hunc Polydorum auri quondam cum pondere magno
从前,当不幸的普里阿摩斯已经对达尔达尼亚的武力
infelix Priamus furtim mandarat alendum
失去信心,并看到城市被围困时,
Threicio regi, cum iam diffideret armis
他曾偷偷将这个波吕多罗斯连同大量的黄金,
Dardaniae, cingique urbem obsidione videret.
托付给色雷斯国王抚养。
Ille, ut opes fractae Teucrum, et Fortuna recessit,
那国王一见特洛伊人的权势瓦解,命运离去,
res Agamemnonias victriciaque arma secutus,
便倒向了阿伽门农的事业和获胜的武力,
fas omne abrumpit; Polydorum obtruncat, et auro
践踏了一切人神法度:他杀害了波吕多罗斯,并用暴力
vi potitur. Quid4 non mortalia pectora cogis,
占有了黄金。对黄金的邪恶贪欲啊,
auri sacra fames? Postquam pavor ossa reliquit,
你有什么事情不能强迫凡人的心灵去做的呢?当恐惧离开我的骨髓之后,
delectos populi ad proceres primumque parentem
我首先向人民中选拔出来的长老以及我的父亲
monstra deum refero, et quae sit sententia posco.
报告了神明的异象,并征询他们的意见。
Omnibus idem animus, scelerata excedere terra,
所有人都有着同样的决心:离开这片罪恶的土地,
linqui pollutum hospitium, et dare classibus austros.
抛弃这被污染的友邦,并给我们的船队送去南风。
Ergo instauramus Polydoro funus, et ingens
因此,我们为波吕多罗斯重新举行葬礼,并在墓冢上
aggeritur tumulo tellus; stant Manibus arae,
堆起巨量的泥土;为死者的亡灵竖立起祭坛,
caeruleis maestae vittis atraque cupresso,
祭坛上缠着忧伤的青黑丝带和黑色的柏树枝,
et circum Iliades crinem de more solutae;
特洛伊的妇女们照惯例披散着头发环立在四周。
inferimus tepido spumantia cymbia lacte
我们献上盛着温热起泡的牛奶的木碗,
sanguinis et sacri pateras, animamque sepulchro
和盛着祭祀圣血的浅盘,将亡魂安息在墓穴中,
condimus, et magna supremum voce ciemus.
并大声向他作最后的呼唤。
Inde, ubi prima fides pelago, placataque venti
然后,当一可以信任海洋,风
dant maria et lenis crepitans vocat Auster in altum,
赐予平静的海面,温柔低语的南风召唤我们前往深海时,
deducunt socii navis et litora complent:
伙伴们将船推下水,挤满了海岸:
provehimur portu, terraeque urbesque recedunt.
我们驶出了港口,陆地和城市渐渐远去。
Sacra mari colitur medio gratissima tellus
在海中央,有一片备受涅瑞伊得斯之母和
Nereidum matri et Neptuno Aegaeo,
爱琴海涅普图努斯喜爱的神圣土地,
quam pius arquitenens oras et litora circum
当它在海岸与滩涂四周漂移不定时,虔诚的“持弓者”
errantem Mycono e celsa Gyaroque revinxit,
将它系牢在高耸的米科诺斯岛和吉亚罗斯岛上,
immotamque coli dedit et contemnere ventos.
并使其得以稳定有人居住,无视风浪。
Huc feror; haec fessos tuto placidissima portu
我被带到这里;这片最温和的土地用安全的港口接待了疲惫的我们。
accipit: egressi veneramur Apollinis urbem.
登岸之后,我们瞻仰了阿波罗之城。
Rex Anius, rex idem hominum Phoebique sacerdos
国王阿尼乌斯,他既是人类的国王,又是福波斯的祭司,
- 3.26dictu
修饰形容词 mirabile 的目的仰格(目的名词/supine)的夺格形式(目的夺格),表示“说起来令人惊异的”。
- 3.36rite secundarent
处于由主句过去时态动词 venerabar 引导的目的或请求从句中的接续法未完成过去时,省略了连词 ut。
- 3.39eloquar, an sileam?
双重修辞性疑问句中的熟虑接续法(deliberative subjunctive),用于叙述者的自问。
- 3.56quid
与 mortalia pectora(凡人的心灵)并列作为及物动词 cogis(驱使)的双宾格(双对格),意为“你有什么不强迫凡人的心去做出”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
