← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§3.559-3.637

漂抵埃特纳火山与阿凯梅尼德斯的讲述

埃涅阿斯一行险些避开卡律布迪斯,漂流到正在剧烈喷发的埃特纳火山脚下的独眼巨人海岸。在那里,他们遇到了被乌里克斯舰队遗弃的悲惨希腊人阿凯梅尼德斯,听他讲述了怪物波吕斐摩斯的残忍暴行以及希腊人刺瞎其单眼进行报复的经过。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
559

​hos Helenus scopulos, haec saxa horrenda canebat.

赫勒诺斯曾预言的正是这些礁石、这些可怕的岩石。

560

​Eripite, O socii, pariterque insurgite remis!

“快逃吧,同伴们,一同奋力划桨!”

​Haud minus ac iussi faciunt, primusque rudentem1​contorsit laevas proram Palinurus ad undas.

他们毫不迟疑地执行了命令,帕利努鲁斯首先将那嘎吱作响的船首转向左侧的波涛。

​laevam cuncta cohors remis ventisque petivit.

全体船员用桨和风向着左侧驶去。

​Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem​subducta ad Manis imos desedimus unda.

我们被弯曲的漩涡抛向天空,又在波涛退去时沉入最深处的阴间。

​Ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere:

礁石在空洞的岩石间发出三次轰鸣;

​ter spumam elisam et rorantia vidimus astra.

我们三次看到飞溅的泡沫和滴水的星空。

​Interea fessos ventus cum sole reliquit,

其间,风随着太阳一同离去,抛下了疲惫的我们,

​ignarique viae Cyclopum adlabimur oris.

我们在迷失航路的情况下漂流到了独眼巨人的海岸。

570

​Portus ab accessu ventorum immotus et ingens​ipse; sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis;

港口本身因避风而平静无波且宽阔无比;但在近旁,埃特纳火山正伴随着可怕的崩塌而轰鸣;

​interdumque atram prorumpit ad aethera nubem,

有时它向天空喷出黑色的云雾,

​turbine fumantem piceo et candente favilla,

夹杂着沥青般的黑色烟涡和炽热的灰烬,

​attollitque globos flammarum et sidera lambit;

并升起团团火焰,舔舐着星空;

575

​interdum scopulos avolsaque viscera montis​erigit eructans, liquefactaque saxa sub auras​cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imo.

有时它喷涌出山体被撕裂的内脏(岩石),呻吟着将熔化的石块堆积到空中,并从最深处的底部沸腾起来。

​Fama est Enceladi semustum fulmine corpus​urgueri mole hac, ingentemque insuper Aetnam​impositam ruptis flammam exspirare caminis;

有传说称,被雷电烧焦了一半的恩克拉多斯的躯体正被这具庞然大物压着,压在其上的巨大埃特纳火山从破裂的火口中喷出火焰;

​et fessum quotiens mutet latus, intremere omnem​murmure Trinacriam, et caelum subtexere fumo.

每当他因疲惫而翻转一侧身体时,整个特里纳克里亚都会伴随着轰鸣而颤抖,并用烟雾遮蔽天空。

​Noctem illam tecti silvis immania monstra​perferimus, nec quae sonitum det causa videmus.

那一夜,我们躲避在森林中,忍受着这些可怕的异象,却看不见发出声音的原因是什么。

585

​Nam neque erant astrorum ignes, nec lucidus aethra​siderea polus, obscuro sed nubila caelo,

因为既没有星光的闪烁,也没有因群星而明亮的晴空,暗夜中只有乌云,

​et lunam in nimbo nox intempesta tenebat.

而深夜将月亮禁锢在雨云之中。

​Postera iamque dies primo surgebat Eoo,​umentemque Aurora polo dimoverat umbram:

次日,随着第一颗晨星升起,曙光已将湿润的阴影自天空中驱散:

590

​cum subito e silvis, macie confecta suprema,​ignoti nova forma viri miserandaque cultu

突然间,从森林中走出一个极度消瘦、衣衫褴褛、面容悲惨的陌生男子,

​procedit, supplexque manus ad litora tendit.

他以哀求的姿态向岸边伸出双手。

​Respicimus: dira inluvies inmissaque barba,​consertum tegumen spinis; at cetera2 Graius,

我们回首望去:极其肮脏,胡须杂乱,衣服用荆棘固定;但除此之外,他是个希腊人,

​Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit

当他远远看见达耳达诺斯的服饰和特洛伊的武器时,被这景象稍微惊吓了一下,停下了脚步,

​arma procul, paulum aspectu conterritus haesit,​continuitque gradum; mox sese ad litora praeceps

顿住了身形;不久,他便带着哭泣和祈求,急匆匆地奔向岸边:

​cum fletu precibusque tulit: Per sidera testor,

“我指着星空起誓,

600

​per superos atque hoc caeli spirabile lumen,

指着天上的众神和这天空中可呼吸的光芒,

​tollite me, Teucri; quascumque abducite terras;3

带我走吧,特洛伊人;把我带到任何土地去;

​hoc sat erit. Scio me Danais e classibus unum,

这就足够了。我知道我是希腊舰队中的一员,

​et bello Iliacos fateor petiisse Penatis;

我也承认曾在战争中袭击过特洛伊人的家神;

​pro quo, si sceleris tanta est iniuria nostri,​spargite me in fluctus, vastoque inmergite ponto.

为此,如果我们罪恶的侵害如此深重,请把我抛入波涛,沉入广阔的大海。

​Si pereo, hominum manibus periisse iuvabit.

即使我死,能死在人类的手中也将是一种慰藉。”

​Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans​haerebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus,

他说完了,抱住我们的膝盖,在膝前匍匐着紧抓不放。我们敦促他说明自己是谁,出身于何种血统,

​hortamur; quae deinde agitet fortuna, fateri.4

并坦白此后是何种命运在折磨着他。

610

​Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus,​dat iuveni, atque animum praesenti pignore firmat.

安喀塞斯父亲本人毫不迟疑地将右手伸给这位青年,并以眼前的保证来坚定他的心。

​Ille haec, deposita tandem formidine, fatur:

那人终于放下了恐惧,开口说道:

​Sum patria ex Ithaca, comes infelicis Ulixi,

“我来自家乡伊萨卡,是不幸的乌里克斯的同伴,名叫阿凯梅尼德斯。因为父亲阿达马斯图斯

​nomine Achaemenides, Troiam genitore Adamasto​paupere—mansissetque utinam fortuna!—profectus.

贫困——但愿那时的境遇一直保持下去!——我出发前往特洛伊。

​Hic me, dum trepidi crudelia limina linquunt,​inmemores socii vasto Cyclopis in antro

在这里,当我的同伴们在战战兢兢地离开那残酷的入口时,由于疏忽,他们把我遗忘在独眼巨人巨大的洞穴中。

​deseruere. Domus sanie dapibusque cruentis,​intus opaca, ingens; ipse arduus, altaque pulsat​sidera—Di, talem terris avertite pestem!—

那是充斥着脓血和血腥宴席的住所,内部阴暗而巨大;他本人高大无比,顶着高高的星辰——神啊,请从人间驱除这样的祸害!——

​nec visu facilis nec dictu adfabilis ulli.

无论是谁,看他一眼都绝非易事,他也无法对任何人温和地说话。

​Visceribus miserorum et sanguine vescitur atro.

他以不幸之人的内脏和黑色的鲜血为食。

​Vidi egomet, duo de numero cum corpora nostro​prensa manu magna, medio resupinus in antro,

我亲眼看见,当他用巨大的手抓住我们之中的两个人,在洞穴中央仰卧着,

625

​frangeret ad saxum, sanieque aspersa natarent​limina; vidi atro cum membra fluentia tabo

在岩石上摔碎他们,门槛上溅满了鲜血;我看见当他咀嚼着滴落着黑色血水的肢体,

​manderet, et tepidi tremerent sub dentibus artus.

而那温热的肢体在他的齿间颤抖。

​Haud impune quidem; nec talia passus Ulixes,​oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto.

但这绝非没有报应;乌里克斯无法容忍这些事情,这位伊萨卡人在这般危机中也没有忘记自己。

630

​Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus​cervicem inflexam posuit, iacuitque per antrum

因为当他塞饱了宴席、沉醉于酒中,歪着脖子躺倒在洞穴中,

​immensus, saniem eructans et frusta cruento​per somnum commixta mero, nos magna precati

身躯庞大,在睡梦中吐出脓血和混杂着血腥烈酒的碎肉时,我们向伟大的神明祈祷,

​numina sortitique vices, una undique circum​fundimur, et telo lumen terebramus acuto,—

抽签分配了各自的任务,从四面八方一齐包围了他,用锐利的武器刺穿了他的眼睛,——

​ingens, quod torva solum sub fronte latebat,​Argolici clipei aut Phoebeae lampadis instar,—

那是隐藏在他严酷额头下的巨大而唯一的眼睛,状如阿耳戈斯盾牌或斐勃斯的灯盏。”

语法注4 条
  1. 3.561rudentem

    rudentem 是动词 rudere(发出嘎吱声、咆哮)当下的现在分词,作形容词修饰 proram(船首),意为“发出嘎吱声的船首”。虽然也可以将其解释为名词 rudens(绳索、索具)的单数宾格并作为 contorsit 的直接宾语,但在诗意和语境上,前者更为自然。

  2. 3.594cetera

    cetera 是“关系宾格”(希腊式宾格),即 ceterus 的中性复数宾格作副词性使用,意为“在其余方面”,修饰其后的 Graius(是个希腊人)。

  3. 3.601quascumque ... terras

    quascumque ... terras 是表示方向的宾格,省略了前置词 in,是一种诗歌用法。作为动词 abducite(带走)的目的地,表示“带我到任何土地去”。

  4. 3.608fari ... fateri

    fari 和 fateri 都是受动词 hortamur(敦促)支配的动词不定式。间接疑问从句 qui sit(他是谁)和 quo sanguine cretus [sit](出身于何种血统)作为 fari 的宾语,而 quae ... agitet fortuna 则作为 fateri 的宾语,构成嵌套结构。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.559-3.637