- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.478-3.558
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
在与赫勒诺斯和安德洛玛刻艰难告别后(安德洛玛刻在阿斯卡尼乌斯身上看到了亡子的影子),埃涅阿斯一行重新启航。他们终于抵达意大利海岸,并目睹了预示着战争与和平的首个神兆。
Et tamen hanc pelago praeterlabare1 necesse est;
然而,你仍必须在海上驶过这片土地;
Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo.
阿波罗所指出的那部分奥索尼亚,还在遥远的地方。
Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra
“去吧,” 他说道, “因儿子的虔敬而幸福的人啊。我何必再
provehor, et fando surgentis demoror austros?
多言,以言语耽搁那正在升起的南风呢?”
Nec minus Andromache digressu maesta supremo
在最后诀别之时,满怀哀伤的安德洛玛刻也同样
fert picturatas auri subtemine vestes
带来了用金线织出图案的衣裳,
et Phrygiam Ascanio chlamydem (nec cedit honore),2
还有给阿斯卡尼乌斯的一领弗里吉亚斗篷(在礼数的尊重上也毫不逊色),
textilibusque onerat donis, ac talia fatur:
用这些织成的礼物堆满他的双手,并如此说道:
Accipe et haec, manuum tibi quae monumenta mearum
“也收下这些吧,孩子,愿它们成为我亲手缝制的纪念,
sint, puer, et longum Andromachae testentur amorem,
见证安德洛玛刻长久的爱,她是赫克托耳的妻子。
coniugis Hectoreae. Cape dona extrema tuorum,
收下你亲人们这最后的礼物吧,
O mihi sola mei super Astyanactis imago:
哦,对我来说,这是我那阿斯提阿纳克斯唯一留存的幻影:
sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat;
他昔日也是这般眼神,这般双手,这般神容;
et nunc aequali tecum pubesceret3 aevo.
若他还活着,如今该与你同岁,一同迈向青春。”
Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis:
临别之际,我热泪盈眶,对他们说道:
Vivite felices, quibus est fortuna peracta
“愿你们幸福地生活,你们自己的命运已经
iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur.
尘埃落定;而我们却被从一个命运召唤到另一个命运中去。
Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum,
你们已赢得了安宁;无需再去耕耘任何海面,
arva neque Ausoniae semper cedentia retro
也无需再去寻找那不断向后退去的
quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis
奥索尼亚的田野。你们眼前的,是克桑托斯的缩影以及一座
quam vestrae fecere manus, melioribus, opto,
由你们亲手建立的特洛伊。我祈祷,它在更美好的
auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis.
神启下成长,并且更少受到希腊人的侵害。
Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva
若有一天我进入了台伯河以及台伯河附近的田野,
intraro, gentique meae data moenia cernam,
望见那赐予我族人的城墙,
cognatas urbes olim populosque propinquos,
有朝一日,对于那同气连枝的城市和亲近的族人——
Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor
无论是在伊庇鲁斯还是在赫斯佩里亚,同以达耳达诺斯为始祖,
atque idem casus, unam faciemus utramque
并且历经相同的命运,我们将在心灵中
Troiam animis; maneat nostros ea cura nepotes.
把这两个城市融合成同一个特洛伊;让这份心愿留在我们子孙后代的心中。
Provehimur pelago vicina Ceraunia iuxta,
我们在海上向前驶去,紧邻着临近的凯劳尼亚悬崖,
unde iter Italiam4 cursusque brevissimus undis.
从那里有通往意大利的路途,以及越过波涛的最短航线。
Sol ruit interea et montes umbrantur opaci;
其间落日西沉,幽暗的山峦笼罩在阴影之中;
sternimur optatae gremio telluris ad undam,
我们在那令人期盼的土地的怀抱里,水面旁展平身体,
sortiti remos, passimque in litore sicco
我们抽签分配了船桨,在干燥的沙滩上四处散开,
corpora curamus; fessos sopor inrigat artus.
调养身体;沉睡润泽了疲惫的四肢。
Necdum orbem medium Nox horis acta subibat:
时光流转,夜色尚未行至中天:
haud segnis strato surgit Palinurus et omnis
毫不懈怠的帕利努鲁斯已从榻上起身,探察
explorat ventos, atque auribus aera captat;
所有的风向,并用双耳捕捉微风的声音;
sidera cuncta notat tacito labentia caelo,
他注视着在寂静夜空中流转的群星,
Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones,
大角星、带来雨水的毕星团、以及大熊和小熊两星座,
armatumque auro circumspicit Oriona.
并巡视着那佩带金兵器的奥里温。
Postquam cuncta videt caelo constare sereno,
见晴朗的天空中万物各安其位,
dat clarum e puppi signum; nos castra movemus,
他从船尾发出了清脆的信号;我们便拔营启程,
temptamusque viam et velorum pandimus alas.
踏上征途,并展开发开如翼的船帆。
Iamque rubescebat stellis Aurora fugatis,
当群星隐去,曙光初现、天边泛起红晕之时,
cum procul obscuros collis humilemque videmus
我们望见远方那依稀的丘陵,以及低平的
Italiam. Italiam primus conclamat Achates,
意大利。阿卡特斯首先高喊道:“意大利!”
Italiam laeto socii clamore salutant.
伴随着欢呼,同伴们向“意大利!”致敬。
Tum pater Anchises magnum cratera corona
这时,父亲安喀塞斯用花冠装点起一只巨大的酒杯,
induit, implevitque mero, divosque vocavit
将其斟满纯酒,并向众神祈祷,
stans celsa in puppi:
他站立在巍峨的船尾之上:
Di maris et terrae tempestatumque potentes,
“主宰海洋、陆地与风暴的众神啊,
ferte viam vento facilem et spirate secundi.
请借风力赐予顺畅的路途,并赐予我们温和的顺风。”
Crebrescunt optatae aurae portusque patescit
令人期盼的微风渐强,港湾展现出来,
iam propior, templumque adparet in arce Minervae.
已在咫尺,密涅瓦城堡上的神殿也显露无遗。
Vela legunt socii et proras ad litora torquent.
伴侣们收起风帆,将船首转回岸边。
Portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum,
港口在东风掀起的波涛下弯曲成弓形,
obiectae salsa spumant aspargine cautes;
矗立其间的礁石在咸涩的浪花中翻腾着泡沫;
ipse latet; gemino demittunt bracchia muro
港口本身隐蔽不现;如塔般的悬崖伸出双臂,形成两道长墙,
turriti scopuli, refugitque ab litore templum.
而那座神殿则仿佛自海岸边向后退去。
Quattuor hic, primum omen, equos in gramine vidi
在这里,我看见了第一个神兆,有四匹马在草地上
tondentis campum late, candore nivali.
宽阔地啃食着牧草,它们的毛发洁白如雪。
Et pater Anchises: Bellum, O terra hospita, portas
父亲安喀塞斯说: “噢,好客之邦啊,你带来了战争;
bello armantur equi, bellum haec armenta minantur.
骏马是为战事而备,这些畜群也在威吓着战争。
Sed tamen idem olim curru succedere sueti
但然而,这些四足动物昔日也惯于驾辕拉车,
quadrupedes, et frena iugo concordia ferre;
并在轭下顺从地套上手缰;
spes et pacis5 ait. Tum numina sancta precamur
也有和平的希望,” 他说道。接着,我们向
Palladis armisonae, quae prima accepit ovantis,
鸣兵击甲的帕拉斯那神圣的意志祈求,她是第一位接纳了欢腾的我们的神,
et capita ante aras Phrygio velamur amictu;
在祭坛前用弗里吉亚的头巾蒙住我们的头;
praeceptisque Heleni, dederat quae maxima, rite
并遵循赫勒诺斯所赐予的最重要的教诲,按礼仪
Iunoni Argivae iussos adolemus honores.
向阿耳戈斯的朱诺焚烧规定的祭品。
Haud mora, continuo perfectis ordine votis,
毫不拖延,我们依照顺序立即完成了祈愿,
cornua velatarum obvertimus antemarum,
便调转挂着风帆的船桅之尖,
Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva.
离开了那些希腊后裔的家园和令人猜疑的土地。
Hinc sinus Herculei (si vera est fama) Tarenti
由此望去,是赫拉克勒斯的(若传闻不虚)塔兰托海湾;
cernitur; attollit se diva Lacinia contra,
对面耸立着拉西尼亚女神的神殿,
Caulonisque arces et navifragum Scylaceum.
还有考隆的城堡和容易使船只触礁的斯基拉奇乌姆。
Tum procul e fluctu Trinacria cernitur Aetna,
此时,特里纳克里亚的埃特纳火山从波涛深处隐约显现,
et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa
我们远远地听到了大海那巨大的呻吟、拍击着礁石的
audimus longe fractasque ad litora voces,
浪潮,以及破碎在岸边的涛声;
exsultantque vada, atque aestu miscentur harenae.
浅滩在翻滚,泥沙随海潮而浑浊。
Et pater Anchises: Nimirum haec illa Charybdis:
于是父亲安喀塞斯高呼: “这必定就是那卡律布迪斯!”
- 3.478praeterlabare
异态动词第二人称单数现在时虚拟式 praeterlabaris 的诗歌交替形式。由 necesse est(必须)引导,省略了 ut。
- 3.484honore
名词 honor(敬意、礼物)的单数夺格。与动词 cedere(逊色、让步)连用,用作“关系夺格”(ablative of specification),表示安德洛玛刻在礼数的尊重或慷慨上毫不逊色。
- 3.491pubesceret
动词 pubescere(步入青年期)的未完成过去时虚拟式第三人称单数。用于省去了条件从句的虚拟语气主句(暗指“如果他还活着”),表示与现在事实相反的假设。
- 3.507Italiam
专有名词的宾格形式。在散文中通常需要介词 ad 或 in 来表示方向或目的地,但在诗歌用法中介词被省略,单用宾格表示移动的终点(方向宾格)。
- 3.543pacis
名词 pax(和平)的单数属格。用作名词 spes(希望)的宾格性属格(objective genitive),意为“对和平的希望”。
