← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§3.319-3.398

安德洛玛刻的身世与赫勒诺斯的预言

埃涅阿斯重逢安德洛玛刻,听她诉说了悲惨的命运以及如今与赫勒诺斯的生活。随后,赫勒诺斯热情欢迎了埃涅阿斯,并预言了前往意大利的艰难航程以及建立新城的征兆。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
319

​Hectoris1 Andromachen? Pyrrhin’ conubia servas?

赫克托耳的安德洛玛刻!你还在守护着与皮洛斯的婚姻吗?”

320

​Deiecit vultum et demissa voce locuta est:

她低下头,压低声音说道:

​O felix una ante alias Priameïa virgo,

“啊,在所有人中最幸福的唯有那普里阿摩斯的处女之女,

​hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis

她被下令死在特洛伊高耸城墙下的敌人墓前,

​iussa mori, quae sortitus non pertulit ullos,

她没有忍受任何抽签的分配,

​nec victoris eri tetigit captiva cubile!

也没有作为俘虏触碰胜利主人的床榻!

325

​nos, patria incensa, diversa per aequora vectae,

而我们,在祖国被焚毁后,被运送到不同的海域,

​stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum,

在奴役中生育,忍受着阿喀琉斯后裔的傲慢与那傲慢的青年。

​servitio enixae,2 tulimus: qui deinde, secutus

随后,他为了追求

​Ledaeam Hermionen Lacedaemoniosque hymenaeos,

勒达的后代赫耳弥俄涅和拉刻代蒙的婚姻,

​me famulo famulamque Heleno transmisit habendam.

把同为奴隶的我转交给了同样是奴隶的赫勒诺斯。

330

​Ast illum, ereptae magno inflammatus amore

然而,奥雷斯忒斯因对被夺走的妻子的深切爱火所燃烧,

​coniugis et scelerum Furiis agitatus, Orestes

并被他罪行的复仇女神们所驱策,

​excipit incautum patriasque obtruncat ad aras.

乘其不备在祖先的祭坛旁将他杀害。

​Morte Neoptolemi regnorum reddita cessit

随着新普托勒摩斯的死亡,王国的一部分归还并让渡给

​pars Heleno, qui Chaonios cognomine campos

赫勒诺斯,他以卡奥尼亚的名字命名了这些平原,

335

​Chaoniamque omnem Troiano a Chaone dixit,

并根据特洛伊人卡翁的名字将整个卡奥尼亚地区命名,

​Pergamaque Iliacamque iugis hanc addidit arcem.

还在山脊上增建了帕加马和这座伊利乌姆的城堡。

​Sed tibi qui cursum venti, quae fata dedere?

但对你来说,是什么风,是什么命运给了你航路?

​Aut quisnam ignarum nostris deus adpulit oris?

或者是哪位神明把你这对此一无所知的人驱赶到了我们的海岸?

​Quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura,

那孩子阿斯卡尼俄斯呢?他还在世并呼吸着空气吗?”

340

​quem tibi iam Troia3—

那是特洛伊曾经为你——

​Ecqua tamen puero est amissae cura parentis?

然而,那孩子对失去的母亲还有思念吗?

​Ecquid in antiquam virtutem animosque virilis

他的父亲埃涅阿斯和舅舅赫克托耳

​et pater Aeneas et avunculus excitat Hector?

是否激发起他古老的德行和男儿的气概?”

​Talia fundebat lacrimans longosque ciebat

她哭泣着倾诉这些话,并唤起漫长的

345

​incassum fletus, cum sese a moenibus heros

徒然的哭泣,这时英雄、

​Priamides multis Helenus comitantibus adfert,

普里阿摩斯的儿子赫勒诺斯在众人的簇拥下从城墙走来,

​adgnoscitque suos, laetusque ad limina ducit,

他认出了自己的同胞,欣然将他们引向门槛,

​et multum lacrimas verba inter singula fundit.

并在字里行间流下许多泪水。

​Procedo, et parvam Troiam simulataque magnis

我向前走,认出了小特洛伊、那模仿伟大事物的

350

​Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum

帕加马,以及一条名为克桑托斯的干涸溪流,

​adgnosco, Scaeaeque amplector limina portae.

并拥抱了斯开亚之门的门槛。

​Nec non et Teucri socia simul urbe fruuntur:

同时,特洛伊人也一同享受着这座同盟之城:

​illos porticibus rex accipiebat in amplis;

国王在宽敞的柱廊里接待他们;

​aulaï medio libabant pocula Bacchi,

在庭院中央,他们向巴克科斯献上酒杯,

355

​impositis auro dapibus, paterasque tenebant.

把食物盛在金盘上,手中拿着献祭的平盘。

​Iamque dies alterque dies processit, et aurae

日子一天天过去,风

​vela vocant tumidoque inflatur carbasus austro.

呼唤着船帆,帆布被膨胀的南风吹胀。

​His vatem adgredior dictis ac talia quaeso:

我对预言者走上前去,用这些话询问他:

​Troiugena, interpres divom, qui numina Phoebi,

“特洛伊的子孙,神明的翻译者,你感知着阿波罗的神意,

360

​qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis,

感知着三脚架、克拉罗斯的月桂树、星辰,

​et volucrum linguas et praepetis omina pennae,

以及鸟类的语言和疾飞之翼的征兆,

​fare age—namque omnem cursum mihi prospera dixit

请告诉我——因为所有吉兆都向我预示了整个航程,

​religio, et cuncti suaserunt numine divi

所有的神明都以其神意劝说我

​Italiam petere et terras temptare repostas:

去寻找意大利并尝试那遥远的土地:

365

​sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno

唯有哈尔皮ュ伊亚塞拉伊诺预言了奇特而难以言喻的

​prodigium canit, et tristis denuntiat iras,

灾异,并宣告了可怕的愤怒

​obscenamque famem—quae prima pericula vito?

和肮脏的饥饿——我首先应当避开什么危险?

​Quidve sequens tantos possim superare labores?

或者遵循什么指引,我能克服如此巨大的艰难困苦?”

​Hic Helenus, caesis primum de more iuvencis,

这时,赫勒诺斯首先按惯例宰杀了小牛,

370

​exorat pacem divom, vittasque resolvit

祈求神明的和平,并解开他神圣头颅上的

​sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe,

发带,阿波罗啊,他亲手牵着我走向你的门槛,

​ipse manu multo suspensum numine ducit,

我因承受了巨大的神意而战战兢兢,

​atque haec deinde canit divino ex ore sacerdos:

随后祭司用神圣的口吻预言道:

​Nate dea,—nam te maioribus ire4 per altum

“女神之子,——因为你是在更宏大的征兆下度过深渊,

375

​auspiciis manifesta fides: sic fata deum rex

这是显而易见的事实:神王正是这样分配命运、

​sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo—

运转更替;这就是正在展开的秩序——

​pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres

我将在众多事情中向你阐明少数几件,以便你能更安全地度过友好的

​aequora et Ausonio possis considere portu,

海域,并能够定居在奥索尼亚的港口;

​expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae

我将用言语解释,因为命运女神禁止赫勒诺斯知道

380

​scire Helenum farique vetat Saturnia Iuno.

其余的事,萨图尔努斯的女儿朱诺也禁止他说出来。

​Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam

首先,你现在认为已经临近的意大利,

​vicinosque, ignare, paras invadere portus,

以及你准备侵入的邻近港口,无知的人啊,

​longa procul longis via dividit invia terris.5

漫长的、无路可通的旅程将它隔绝在遥远的漫长土地之外。

​Ante et Trinacria lentandus remus in unda,

在那之前,你必须先在特里纳克里亚的波涛中弯曲船桨,

385

​et salis Ausonii lustrandum navibus aequor,

你的船只必须航行在奥索尼亚的盐水之海上,

​infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae,

还有地下的湖泊,以及埃埃亚的喀耳刻的岛屿,

​quam tuta possis urbem componere terra:

在你能够在一片安全的土地上建立城市之前。

​signa tibi dicam, tu condita mente teneto:

我将把征兆告诉你,你务必牢记在心:

​cum tibi sollicito secreti ad fluminis undam

当你满怀焦虑,在一条僻静河流的水边,

390

​litoreis ingens inventa sub ilicibus sus

在岸边的橡树下发现一只巨大的牝猪,

​triginta capitum fetus enixa iacebit.

它将产下三十个小猪崽躺在那里。

​alba, solo recubans, albi circum ubera nati,

那是一只白色的母猪,躺在地上,白色的幼崽围在它的乳房旁,

​is locus urbis erit, requies ea certa laborum.

那里就是建城的地点,那是你苦难中确凿的安息之所。

​Nec tu mensarum morsus horresce futuros:

你也不要对未来啃咬桌子的事情感到惊恐:

395

​fata viam invenient, aderitque vocatus Apollo.

命运会找到出路,被呼唤的阿波罗也会临在。

​Has autem terras, Italique hanc litoris oram,

然而,这些土地以及意大利海岸的这一带,

​proxuma quae nostri perfunditur aequoris aestu,

那最靠近我们并被我们的海水所浸润的边缘,

​effuge; cuncta malis habitantur moenia Grais.

请避开它;所有的城池都居住着邪恶的希腊人。”

语法注5 条
  1. 3.319Hectoris

    “赫克托耳的安德洛玛刻”这一呼语;Hectoris 是修饰 Andromachen 的关系或所有格属格(字面意思是“赫克托耳的安德洛玛刻”)。

  2. 3.327servitio enixae

    enixae 是异态动词 enitor(生育)的完成时分词,修饰第325行的主语 nos。servitio 是表示环境的夺格(“在奴役中”)。

  3. 3.340quem tibi iam Troia—

    著名的“顿呼”(aposiopesis)例子,安德洛玛刻在提到阿斯卡尼俄斯时话语戛然而止。

  4. 3.374nam te maioribus ire

    从第374行到376行的插入句。宾格加不定式结构 te... ire 取决于 manifesta fides [est],意思是“你……前行是显而易见的事实”。

  5. 3.383longa procul longis via dividit invia terris

    包含倒装(hyperbaton)以及 longa... via... invia 与 longis... terris 的修辞性文字游戏,强调旅途的遥远和艰难。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.319-3.398