← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§3.238-3.318

塞拉伊诺的可怕预言与重逢安德洛玛刻

埃涅阿斯和他的部下与哈尔庇厄爆发冲突,塞拉伊诺发出可怕的预言,称他们将遭遇甚至不得不啃食桌子的极度饥饿。随后他们继续航行,在伊庇鲁斯的布特罗图姆登陆,并在那里重逢了特洛伊幸存者赫勒诺斯与安德洛玛刻。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
238

​Ergo ubi delapsae sonitum per curva dedere

因此,当她们飞降而下,在弯曲的

​litora, dat signum specula Misenus ab alta

海岸上发出喧嚣时,米塞努斯从高高的望楼上

240

​aere cavo. Invadunt socii, et nova proelia temptant,

用中空的青铜号角发出信号。同伴们冲上前去,尝试新型的战斗,

​obscenas pelagi ferro foedare1 volucres:

用铁器去伤害海上那些肮脏的飞禽:

​sed neque vim plumis ullam nec volnera tergo

但她们的羽毛未受任何损伤,背部也未留下任何伤口,

​accipiunt, celerique fuga sub sidera lapsae

她们在快速的逃逸中滑向星空之下,

​semesam praedam et vestigia foeda relinquunt.

留下了被吃了一半的猎物和污秽的痕迹。

245

​Una in praecelsa consedit rupe Celaeno,

独有一只塞拉伊诺停在极高的岩石上,

​infelix vates, rumpitque hanc pectore vocem:

这位不祥的预言者从胸中迸发出这样的声音:

​Bellum etiam pro caede boum stratisque iuvencis,

“难道为了宰杀公牛和击倒小牛,你们甚至要发动战争,

​Laomedontiadae, bellumne inferre paratis,

老梅东的子孙们啊,你们准备发动战争,

​et patrio Harpyias insontis pellere regno?

并将无辜的哈尔皮ュ伊亚从她们祖先的王国中驱逐出去吗?

250

​Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta,

因此,请将我的这些话记在心里,并牢牢记住:

​quae Phoebo pater omnipotens, mihi Phoebus Apollo

全能的父亲向波波斯预言、波波斯·阿波罗向我预言的事,

​praedixit, vobis Furiarum ego maxuma pando.

我,复仇女神中最大的一位,向你们揭示。

​Italiam cursu petitis, ventisque vocatis

你们在航程中寻找意大利,在唤来风之后,

​ibitis Italiam, portusque intrare licebit;

你们将前往意大利,并被允许进入她的港口;

255

​sed non ante datam cingetis moenibus urbem,

但你们绝不能用城墙环绕那座被赐予的城市,在你们

​quam vos dira fames nostraeque iniuria caedis

遭遇可怕的饥饿,以及因企图屠杀我们而遭受的惩罚,

​ambesas subigat malis2 absumere mensas.

迫使你们用牙齿啃食完那些被咬过的桌子之前。”

​Dixit, et in silvam pennis ablata refugit.

她说完,便振翅飞走,逃回了森林。

​At sociis subita gelidus formidine sanguis

但同伴们的血液因突然的恐惧而变得冰冷、

260

​deriguit; cecidere animi, nec iam amplius armis,

凝固;他们的斗志跌落,不再希望用武器,

​sed votis precibusque iubent exposcere pacem,

而是用誓言和祈祷来乞求和平,

​sive deae, seu sint dirae obscenaeque volucres.

无论她们是女神,还是可怕而肮脏的飞禽。

​Et pater Anchises passis de litore palmis

父亲安喀塞斯在海岸上张开双臂,

​numina magna vocat, meritosque indicit honores:

呼唤伟大的神明,并下令举行应有的祭礼:

265

​Di, prohibete minas; di, talem avertite casum,

“众神啊,请阻止这些威胁;众神啊,请转送这样的灾祸,

​et placidi servate pios! Tum litore funem

慈悲地保佑敬虔的人们!”随后,他命令从海岸上

​deripere, excussosque iubet laxare rudentes.

扯下缆绳,并解开松开的索具。

​Tendunt vela Noti; fugimus spumantibus undis,

南风吹胀了船帆;我们在泡沫翻滚的波涛中逃离,

​qua cursum ventusque gubernatorque vocabat.

奔向风和舵手所指引的航向。

270

​Iam medio adparet fluctu nemorosa Zacynthos

现在,在波涛的中央显现出林木葱茏的扎金索斯,

​Dulichiumque Sameque et Neritos ardua saxis.

还有杜利基乌姆、萨梅以及岩石险峻的内里托斯。

​Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna,

我们逃离了伊萨卡的礁石,那拉厄耳忒斯的王国,

​et terram altricem saevi exsecramur Ulixi.

并诅咒孕育了残暴的尤里西斯的土地。

​Mox et Leucatae nimbosa cacumina montis

不久,莱乌卡特斯山那多云的山顶和

275

​et formidatus nautis aperitur Apollo.

令水手们敬畏的阿波罗神殿也展现在眼前。

​Hunc petimus fessi et parvae succedimus urbi;

我们疲惫地向这里驶去,进入了那座小城;

​ancora de prora iacitur, stant litore puppes.

锚从船首抛下,船尾排列在海岸上。

​Ergo insperata tandem tellure potiti,

因此,终于登上了这片意想不到的陆地,

​lustramurque Iovi votisque incendimus aras,

我们向朱庇特举行了净化仪式,并用誓愿点燃了祭坛,

280

​Actiaque Iliacis celebramus litora ludis.

用特洛伊的竞技来庆祝阿克提乌姆的海岸。

​Exercent patrias oleo labente palaestras

脱去衣服的同伴们涂抹着滑落的油脂,

​nudati socii; iuvat evasisse tot urbes

进行着祖传的角力;能逃脱这么多阿耳戈斯的

​Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostis.

城市,并在敌人包围中坚持逃亡,实在令人欣慰。

​Interea magnum sol circumvolvitur annum,

在此期间,太阳绕过了伟大的一年,

285

​et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas.

冰冷的冬天因北风而使波涛变得汹涌。

​Aere cavo clipeum, magni gestamen Abantis,

一面中空的青铜盾牌,曾是伟大的阿巴斯的装备,

​postibus adversis figo, et rem carmine signo:

我将它钉在正对的门柱上,并用诗句标记此事:

​AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA.3

“埃涅阿斯献上这些取自胜利的达奈人的武器。”

​Linquere tum portus iubeo et considere transtris:

随后我命令离开港口,坐上桨手座:

290

​certatim socii feriunt mare et aequora verrunt.

同伴们争先恐后地击打海面,横扫波涛。

​Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces,

立刻,我们让法埃亚科斯人那高耸入云的城堡消失在视线中,

​litoraque Epiri legimus portuque subimus

沿着伊庇鲁斯的海岸航行,进入哈奥尼亚的

​Chaonio, et celsam Buthroti accedimus urbem.

港口,并接近了高耸的布特罗图姆城。

​Hic incredibilis rerum fama occupat auris,

在这里,一个令人难以置信的传闻充斥了我们的双耳:

295

​Priamiden Helenum Graias regnare per urbes,

普里阿摩斯的儿子赫勒诺斯正在统治希腊的城市,

​coniugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum,

娶了埃阿科斯后裔皮洛斯的妻子,并夺得了王权,

​et patrio4 Andromachen iterum cessisse marito.

而安德洛玛刻则再次归于同乡的丈夫。

​Obstipui, miroque incensum pectus amore,

我惊呆了,心中燃烧起奇妙的渴望,

​compellare5 virum et casus cognoscere tantos.

想要去同那个人交谈,并了解如此重大的变故。

300

​Progredior portu, classis et litora linquens,

我走下港口,离开船队和海岸,

​sollemnis cum forte dapes et tristia dona

正巧安德洛玛刻在城外虚假的西摩伊斯河水畔的圣林里,

​ante urbem in luco falsi Simoentis ad undam

正向骨灰奉献庄严的祭品和悲伤的礼物,

​libabat cineri Andromache, Manisque vocabat

并在赫克托耳的墓前呼唤亡灵,

​Hectoreum ad tumulum, viridi quem caespite inanem

那是她用绿色草皮建起的衣冠冢,

305

​et geminas, causam lacrimis, sacraverat aras.

并且圣化了两座祭坛,作为流泪的由头。

​Ut me conspexit venientem et Troïa circum

当她看到我走来,并看到周围特洛伊的

​arma amens vidit, magnis exterrita monstris

武器时,她失去了理智,被这巨大的奇迹吓坏了,

​deriguit visu in medio, calor ossa reliquit;

在注视中僵立在原地,体温离开了她的骨骼;

​labitur, et longo vix tandem tempore fatur:

她昏倒过去,过了好久,终于艰难地开口说道:

310

​Verane te facies, verus mihi nuntius adfers,

“你是以真实的容貌、真实的使者身份向我走来的吗,

​nate dea? Vivisne, aut, si lux alma recessit,

女神之子?你还活着吗?或者,如果那养育生命的阳光已经逝去,

​Hector ubi est? Dixit, lacrimasque effudit et omnem

赫克托耳在哪里?”

​implevit clamore locum. Vix pauca furenti

她说道,泪流满面,用哭声

​subicio, et raris turbatus vocibus hisco:

填满了整个空间。我几乎无法对狂乱的她插进几句话,

315

​Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco;

并在慌乱中吐出零星的字眼:

​ne dubita, nam vera vides.

“我的确活着,并且在重重极端的困境中苟延残喘;

​Heu, quis te casus deiectam coniuge tanto

不要怀疑,因为你看到的是真实的景象。

​excipit, aut quae digna satis fortuna revisit

唉,是怎样的厄运接纳了失去了如此伟大的丈夫的你, 又是怎样足够体面的命运重新眷顾了你,”

+额外标记:3.319 (译文中插入了原文没有的标记,已并入本节)

语法注5 条
  1. 3.241foedare

    不定式 foedare 作为前接动词 temptant(尝试)的宾语,或者作为同位语不定式,用以具体说明 nova proelia(新型战斗)的内容。

  2. 3.257malis

    并非源自形容词 malus(坏的)或名词 mālus(桅杆),而是阴性名词 mala, -ae(下颚、颊)的夺格复数形式,表示工具或手段,意为“用下颚”或“用牙齿”。

  3. 3.288AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA

    一种典型的献祭铭文格式,省略了动词(如 consecrat“奉献”或 figit“悬挂”)。表示这些武器是埃涅阿斯从胜利的达奈人(希腊人)那里夺取并奉献的。

  4. 3.297patrio

    意为“祖国的、同乡的”形容词。指赫勒诺斯与安德洛玛刻同为特洛伊人(拥有共同祖国的丈夫),由此强调她在归于希腊人皮洛斯之后,再次嫁给了同胞丈夫。

  5. 3.299compellare

    该不定式直接修饰名词 amor(热切期盼)或分词 incensum(被点燃),用以表示行为的目的或内容,属于模仿希腊语的主动/目的不定式用法。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.238-3.318